Supreme Court dismisses appeal and excludes judges due to conflict of interest regarding their own appointment by the Judicial Council.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defendant's cassation appeal and excluded two judges from the case due to a conflict of interest. The defendant argued that the judges, appointed by the Judicial Council, should not decide on the invalidity of that Council's appointment process. The court ruled that allowing these judges to rule on their own nomination would violate the principle of impartiality and the prohibition of a judge being a party to their own cause.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 KPP; A judge must be excluded if circumstances create a reasonable doubt about impartiality, particularly when the judge must rule on the validity of their own appointment by the appointing body, violating the nemo iudex in causa sua principle.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KK 483/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 sierpnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie K.W. skazanego za czyn z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., o przeciwdziałaniu narkomanii, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 sierpnia 2023 r., wniosku skazanego o wyłączenie sędziego, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i § 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziów Sądu Najwyższego Małgorzatę Bednarek i Pawła Kołodziejskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II KK 483/22.
UZASADNIENIEObrońcy skazanego K. W. wnieśli kasację od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt VI Ka 248/21. Kasację do rozpoznania, zgodnie z kolejnością wpływu, przydzielono SSN Markowi Motukowi. Następnie, wobec wniosku skazanego o wyłączenie SSN Marka Motuka, sprawę przydzielono do referatu SSN Małgorzaty Bednarek. W dniu 28 czerwca 2023r. (k. 174) wydano zarządzenie o wyznaczeniu składu rozprawy kasacyjnej w osobach SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący), SSN Małgorzata Bednarek (sprawozdawca) i SSN Paweł Kołodziejski.
Pismem z dnia 30 czerwca 2023 r. (k. 188) oraz pismem z dnia 13 lipca 2023 r. (k. 195) skazany K.W. wniósł o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów SSN Małgorzaty Bednarek i SSN Pawła Kołodziejskiego podkreślając, że nie zgadza się na rozpoznanie kasacji przez sędziów powołanych przez nową Krajową Radę Sądownictwa.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek skazanego K.W. jest zasadny.Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Z tego rodzaju sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie.Instytucja wyłączenia sędziego ma zapewnić realizację prawa do bezstronnego i obiektywnego sądu. Nie może budzić jednak wątpliwości, że ma ona również zagwarantować, aby w odbiorze zewnętrznym, tj. w odczuciu społecznym nie powstało przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd w sposób obiektywny i bezstronny. Tego rodzaju wątpliwości z pewnością nie służyłyby budowaniu zaufania do wymiaru sprawiedliwości, a pozory braku bezstronności mogłyby negatywnie rzutować na autorytet sądu.
Ten aspekt sprawy również musi zostać wzięty pod uwagę. Biorąc udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy sędziowie Sądu Najwyższego Małgorzata Bednarek i Paweł Kołodziejski musieliby rozstrzygać co do podnoszonego w kasacji obrońcy drugiego skazanego adw. A. W., zarzutu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na nienależytą obsadę Sądu Okręgowego, od wyroku którego wniesiono kasację, ponieważ w jego składzie zasiadała sędzia powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, którą ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, samemu będąc powołanym na urząd sędziego Sądu Najwyższego w trybie kwestionowanej w kasacji procedury przed tym organem.
Tym samym SSN Małgorzata Bednarek i SSN Paweł Kołodziejski wypowiadaliby się odnośnie do okoliczności, która i ich bezpośrednio dotyczy. Wypowiadanie się zaś co do tej kwestii przez SSN Małgorzatę Bednarek i SSN Pawła Kołodziejskiego, odnośnie do których złożono wniosek o wyłączenie powołujący się na identyczne powody, w odbiorze zewnętrznym mogłoby zostać odebrane jako postąpienie nieutrwalające obrazu sądu jako działającego w warunkach bezstronności. Kwestią wyłączenia sędziego w takiej sytuacji, tj. w układzie, gdy o zarzucie nienależytej obsady sądu spowodowanej wadliwością postępowania nominacyjnego prowadzonego przed KRS ukształtowaną stosownie do przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. orzekać miałby sędzia Sądu Najwyższego powołany na urząd w procedurze nominacyjnej ukształtowanej tą samą ustawą, Sąd Najwyższy zajmował się zaistniałą problematyką m.in. w sprawach:
II KO 12/22 – postanowienie z dnia 17 marca 2022 r., IV KO 32/22 – postanowienie z dnia 28 kwietnia 2022 r. oraz V KB 6/22 – postanowienie z dnia 14 października 2022 r. Przytoczyć przede wszystkim jednak należy uchwałę składu 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 (I KZP 2/22), w której podkreślono, że wniosek o wyłączenie ze składu sądu powszechnego osoby powołanej do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., nie może być rozpoznawany przez sąd mający w swoim składzie takiego sędziego; w przeciwnym razie dojdzie do sytuacji objętej zakazem nemo iudex in causa sua.
Argumenty zawarte w uzasadnieniu tej uchwały w odniesieniu do tego dość oczywistego wniosku, a minore ad maius mają zastosowanie tym bardziej w przypadku, gdy owym sędzią rozpoznającym zarzuty kasacyjne, w tym wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jest sędzia Sądu Najwyższego, co do którego aktualizują się te same zastrzeżenia. Podzielając w pełni powołaną w tych orzeczeniach argumentację, należy stwierdzić, że w realiach rozpoznawanej sprawy udział wyznaczonych sędziów SSN Małgorzaty Bednarek i SSN Pawła Kołodziejskiego w rozpoznaniu sprawy stanowiłby rażące naruszenie zakazu nemo iudex in causa sua, a ponadto mógłby realnie w konsekwencji prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co mogłoby skutkować m.in. odpowiedzialnością odszkodowawczą Państwa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.[as]AG