Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 461/23 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses request to suspend execution of final verdict due to lack of justified doubts on defendant's capacity.

Numero d'incarto II KK 461/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland refused the defense's request to suspend the execution of a final criminal verdict against three defendants. The lower court had convicted the defendants of crimes involving illegal possession of firearms and other offenses, resulting in combined prison sentences. The Supreme Court determined that the defense failed to prove justified doubts regarding the defendants' criminal capacity or mental health at the time of the proceedings, as the first-instance court had no grounds to suspect such issues based on the evidence. Consequently, the court ruled that the procedural defect did not warrant suspending the enforcement of the judgment.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.; Art. 79 § 1 pkt 3, 4 k.p.k.: A request to suspend execution of a final judgment based on a violation of the right to defense due to lack of capacity is inadmissible if the first-instance court had no justified doubts regarding the defendant's mental state or capacity at the time of the crime or proceedings.

Parole chiave

Generato dall'IA
suspension of execution criminal capacity mental health justified doubts right to defense final verdict procedural defect infrazione qualificata LStup

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.
podniósł zarzuty bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw.
Art. 79 § 1 pkt 3, 4 k.p.k.
z art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k.), obrazy przepisów postępowania (art.
Art. 532 § 1 k.p.k.
akt IV K 411/15, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosków.
art. 258 § 1 k.k
i S.S.skazanych z art. 258 § 1 k.k.
art. 532 § 1 k.p.k
akt IV K 411/15, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
art. 258 § 3 k.k
za winnego popełnienia przestępstwa z art. 258 § 3 k.k., za które wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 1.1.) oraz przestępstwa z art.
art. 279 § 1 k.k
258 § 3 k.k., za które wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 1.1.) oraz przestępstwa z art. 279 § 1 k.k.
art. 13 § 1 k.k
art. 11 § 2 k.k
art. 12 k.k

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok SN z dnia 16 stycznia 2014 r., V KK 219/13
wyrok SN z dnia 15 kwietnia 2015 r., IV KK 408/14
wyrok SN z dnia 23 kwietnia 2015 r., V KK 54/15
wyrok SN z dnia 14 lutego 2005 r., II KK 491/04
wyrok SN z dnia 14 lutego 2005 r., II KK 491/04, LEX nr 149603; postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2012 r., III KK 176/11, OSNKW 2012, nr 4, poz.
postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2012 r., III KK 176/11
wyrok SN z dnia 14 lutego 2005 r., II KK 491/04, LEX nr 149603; postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2012 r., III KK 176/11, OSNKW 2012, nr 4, poz.
postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2022 r., IV KK 179/22
38; postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2022 r., IV KK 179/22, LEX nr 3451986).
postanowienie SN z dnia 11 marca 2022 r., III KO 12/22
postanowienie SN z dnia 11 marca 2022 r., III KO 12/22, LEX nr 3409477).Mając powyższe okoliczności na uwadze, orzeczono zatem jak w sentencji postanowienia.
III KK 495/21
Supreme Court dismisses request to suspend execution of criminal judgment due to low probability of cassation success.
IV KK 664/21
Supreme Court dismisses appeals against conviction for attempted murder and other crimes as obviously unfounded.
III KK 391/21
Supreme Court dismisses cassation against murder conviction as obviously groundless and orders equal costs.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 461/23 POSTANOWIENIE Dnia 6 grudnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie M.B., D.K. i S.S.skazanych z art. 258 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 grudnia 2023 r., wniosków obrońców skazanych o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 123/22, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt IV K 411/15, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosków.

UZASADNIENIESąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt IV K 411/15:1.uznał M.B. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 258 § 3 k.k., za które wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 1.1.) oraz przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w brzmieniu obowiązującym w okresie jego popełnienia w zw. z art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., za które wymierzył mu karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w ilości 540 stawek dziennych po 50 zł każda (pkt 1.2.), a w konsekwencji, na podstawie art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym w okresie popełnienia przez wymienionego przypisanych mu czynów w zw. z art. 4 § 1 k.k., wskazane jednostkowe kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył mu karę łączną 5 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 1.3.), zaliczając na jej poczet okres tymczasowego aresztowania (pkt 1.4.);2.uznał D.K. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 258 § 1 k.k., za które wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności (pkt 4.1.) oraz przestępstwa z art. z art. 279 § 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w brzmieniu obowiązującym w okresie jego popełnienia w zw. z art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., za które wymierzył mu karę 4 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w ilości 450 stawek dziennych po 50 zł każda (pkt 4.2.), a w konsekwencji, na podstawie art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym w okresie popełnienia przez wymienionego przypisanych mu czynów w zw. z art. 4 § 1 k.k., wskazane jednostkowe kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył mu karę łączną 4 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 4.3.), zaliczając na jej poczet okres tymczasowego aresztowania (pkt 4.4.);3.uznał S.S. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 258 § 1 k.k., za które wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności (pkt 2.1.) oraz przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w związku z art. 12 k.k. w brzmieniu obowiązującym w okresie jego popełnienia w zw. z art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., za które wymierzył mu karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w ilości 400 stawek dziennych po 50 zł każda (pkt 2.2.), a w konsekwencji, na podstawie art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym w okresie popełnienia przez wymienionego przypisanych mu czynów w zw. z art. 4 § 1 k.k., wskazane jednostkowe kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył mu karę łączną 4 lat pozbawienia wolności (pkt 2.3.). zaliczając na jej poczet okres tymczasowego aresztowania (pkt 4.4.).Rzeczonym wyrokiem orzeczono względem wyżej wymienionych również środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody (pkt 5) oraz rozstrzygnięto o kosztach procesu (pkt 6).

Od powyższego orzeczenia apelacje wywiedli obrońcy skazanych oraz oskarżyciel posiłkowy. Obrońca M.B. i D.K. – adw. R.K. podniósł zarzuty bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k.), obrazy przepisów postępowania (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k.; art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k.; art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k.; art. 7 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k.; art. 7 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k.), a także błędu w ustaleniach faktycznych.

Z kolei obrońca M.B. i D.K. – adw. E.R. podniosła zarzuty obrazy przepisów postępowania (art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k.; art. 7 k.p.k.), błędów w ustaleniach faktycznych, a z ostrożności procesowej także obrazy przepisów prawa materialnego (art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.). Natomiast obrońca oskarżonego S.S. podniósł zarzuty bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.), obrazy przepisów postępowania (art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k.; art. 7 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k.; art. 171 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k.) oraz obrazy przepisów prawa materialnego (art. 258 § 1 k.k.).

Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego zaskarżonemu wyrokowi w zakresie orzeczenia o środku kompensacyjnym zarzucił obrazę przepisów prawa procesowego (art. 366 § 1 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 46 § 1 k.k.). Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 123/22, zmienił zaskarżony wyrok m.in. w ten sposób, że:- uchylił rozstrzygnięcie o karze łącznej pozbawienia wolności orzeczonej względem M.B. (pkt. I.1.);- zmienił opis czynu przypisanego M.B. w pkt 1.1. zaskarżonego wyroku i czyn ten zakwalifikował z art. 258 § 1 k.k. (pkt I.2.);- zmienił opis czynu przypisanego M.B. w pkt 1.2. zaskarżonego wyroku, a orzeczoną za ten czyn karę pozbawienia wolności obniżył do 4 lat i 3 miesięcy (pkt I.3);- na podstawie art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym w okresie popełnienia przez oskarżonego M.B. przypisanych mu czynów w zw. z art. 4 § 1 k.k. orzeczone wobec wymienionego jednostkowe kary pozbawienia wolności połączył, wymierzając mu jako karę łączną 5 lat pozbawienia wolności (pkt I.4.);- zmienił rozstrzygnięcie w zakresie orzeczonego środka karnego (pkt I.7., I.8, I.9).W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (pkt II), a także rozstrzygnął w przedmiocie kosztów procesu (pkt III, IV, V).

Kasację od wyroku sądu odwoławczego wywiódł obrońca M.B. i D.K. oraz obrońca S.S. Pierwszy z wymienionych, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażącą i mającą istotny wpływ na treść wyroku obrazę przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., polegającą na zaniechaniu dokonania przez Sąd Apelacyjny w Lublinie wszechstronnej kontroli odwoławczej oraz należytego rozważenia i ustosunkowania się w uzasadnieniu orzeczenia do wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji, jak również na zaakceptowaniu dowolnej, sprzecznej z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy oceny materiału dowodowego i w konsekwencji przeniesienia błędnych ustaleń faktycznych do orzeczenia sądu odwoławczego.

Natomiast obrońca S.S. złożoną kasację oparł na zarzutach: 1.rażącego naruszenia prawa karnego procesowego, które miało oczywiście istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia – art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 79 § 2 k.p.k. poprzez oczywiście niesłuszne uznanie, że nie istnieją wątpliwości co do poczytalności oskarżonego i że zagadnienie związane z jego zdrowiem psychicznym i możliwością udziału w postępowaniu odwoławczym nie wymaga wiadomości specjalnych, podczas gdy z dokumentów dołączonych o apelacji oraz pisma z dnia 7 marca 2023 r. wynika, iż wątpliwość co do poczytalności oskarżonego S.S. zachodziła i była stosownie udokumentowana;2.rażącego naruszenia prawa karnego procesowego, które miało oczywiście istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia – art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k.

– poprzez nieuwzględnienie przez Sąd Apelacyjny w Lublinie zarzutu obrońcy skazanego w postaci naruszenia art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. w którym obrona wskazywała, że sąd pierwszej instancji przeprowadził postępowanie w sprawie przeciwko oskarżonemu, który nie miał obrońcy, a w stosunku do którego istniały uzasadnione wątpliwości, co do jego poczytalności i możliwości udziału w rozprawie i końcowo stwierdzenie przez sąd odwoławczy, że zarzut ten jest niezasadny, bowiem na żadnym etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji oskarżony nie powoływał się na jakiekolwiek dolegliwości psychiczne w sytuacji, gdy obrona wraz z apelacją przedłożyła szereg dokumentów potwierdzających, że skazany S.S. co najmniej od dnia 16 marca 2001 r. ma problemy psychiczne związane z zaburzeniami osobowości o typie osobowości nieprawidłowej, co oczywiści uzasadniało uchylenie przez Sąd Apelacyjny w Lublinie zaskarżonego wyroku na podstawie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości przez Sąd Okręgowy;3.rażącego naruszenia prawa karnego materialnego, które miało oczywiście istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia – art. 258 § 1 k.k. – poprzez oczywiście niesłuszne uznanie, że skazany S.S. działał w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, podczas gdy wymowa materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zdecydowanie za tym nie przemawiała, a nadto - była na tyle wątpliwa, że sąd odwoławczy zmienił ustalenia faktyczne w zakresie rzekomego kierowania grupą przestępczą wobec skazanego M.B.Autorzy nadzwyczajnych środków zaskarżenia zawarli w nich wnioski o uchylenie wyroków sądów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Lublinie, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacjami orzeczenia.Odpowiedź na wymienione wyżej kasacje złożył oskarżyciel publiczny, który wniósł o ich oddalenie jako oczywiście bezzasadnych oraz nieuwzględnienie wniosków o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wnioski obrońców skazanych nie zasługiwały na uwzględnienie. Wskazując w pierwszej kolejności na brzmienie art. 532 § 1 k.p.k., należy przypomnieć, że w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od jej rozstrzygnięcia. W treści przepisu art. 532 k.p.k. ustawodawca nie wskazał przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia, niemniej jednak nie budzi żadnych wątpliwości, iż rozwiązanie zawarte w wyżej wymienionym przepisie winno mieć charakter wyjątkowy, albowiem stanowi ono odstępstwo od zasady natychmiastowej wykonalności wyroków (vide art. 9 § 3 k.k.w.).

Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego zastosowanie wskazanej instytucji wymaga kumulatywnego zmaterializowania się dwóch warunków. Pierwszym z nich jest wystąpienie już prima facie oczywistej zasadności zarzutów podniesionych w nadzwyczajnym środku odwoławczym. Z kolei drugim będzie wykazanie przez wnioskodawcę, iż dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla skazanego skutki (zob. m.in.: postanowienie SN z dnia 8 lutego 2022 r., II KO 111/21, LEX nr 3305890; postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2022 r., III KK 495/21, LEX nr 3290355; postanowienie SN z dnia 10 lutego 2022 r., IV KK 664/21, LEX nr 3348351; postanowienie SN z dnia 18 listopada 2021 r., III KK 391/21, LEX nr 3330806).

Wobec tego dopiero łączne spełnienie wskazanych warunków daje asumpt do rozważenia zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.Nie przesądzając o treści przyszłego rozstrzygnięcia, które zapadnie po merytorycznym rozpoznaniu kasacji należy zauważyć, że wstępna analiza podstaw oraz motywacji tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia dokonana w ograniczonym zakresie, bowiem tylko w zakresie niezbędnym dla rozpoznania rzeczonego wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, nie wskazuje na to, aby taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.

Podniesione przez wnioskodawcę argumenty nie pozwalają na uznanie ewidentnej, niejako „rzucającej się w oczy” wadliwości rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego w Lublinie, co potwierdza również stanowisko prokuratora zawarte w odpowiedzi na kasacje. Obrońcy skazanych D.K. i S.S. wprawdzie wskazywali na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k., niemniej jednak jej zaistnienie wymaga wykazania, że powstała wątpliwość co do poczytalności oskarżonego tempore criminis lub stanu jego zdrowia psychicznego tempore procedendi.

Wprawdzie obrońca skazanego D.K. wskazuje na judykaty, zgodnie z którymi zaistnienie okoliczności wskazanej w art. 79 § 1 k.p.k. rodzi konieczność reprezentowania oskarżonego przez obrońcę i jego udziału w rozprawie, chociażby przed sądem okoliczność ta się nie ujawniła (wyrok SN z dnia 16 stycznia 2014 r., V KK 219/13, LEX nr 1415516, wyrok SN z dnia 15 kwietnia 2015 r., IV KK 408/14, LEX nr 1710389; wyrok SN z dnia 23 kwietnia 2015 r., V KK 54/15, LEX nr 1681528), niemniej jednak w orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowane jest również stanowisko przeciwne, iż stawianie sądowi pierwszej instancji zarzutu obrazy przepisu art. 79 § 1 pkt 3 i § 3 k.p.k., a w konsekwencji uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., w sytuacji, gdy nie tylko nie powziął on w zakresie poczytalności oskarżonego uzasadnionych wątpliwości, lecz również, gdy – w świetle materiału dowodowego zgromadzone w toku postępowania – nie miał podstaw do ich powzięcia, uznać należy za nieuprawnione (vide m.in. wyrok SN z dnia 14 lutego 2005 r., II KK 491/04, LEX nr 149603; postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2012 r., III KK 176/11, OSNKW 2012, nr 4, poz. 38; postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2022 r., IV KK 179/22, LEX nr 3451986).

Kwestia ta, podobnie jak ocena czy przedłożona dokumentacja rodziła „uzasadnione wątpliwości” w rozumieniu art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k., będzie wymagała rozstrzygnięcia na rozprawie. Ta ostatnia okoliczność była zresztą podnoszona w apelacjach i sąd ad quem odnosił się do tych zarzutów w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (k. 2786-2786v). Ocena prawidłowości stanowiska sądu odwoławczego wymaga analizy całości akt sprawy. Co się zaś tyczy pozostałych zarzutów kasacyjnych, to sprowadzają się one w istocie do nierzetelnej kontroli odwoławczej i również nie są na tyle oczywiste, aby przesądzać na wstępnym etapie o ich zasadności czy niezasadności.

Reasumując, należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia wniosków o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Raz jeszcze podkreślić należy, iż przedmiotowa decyzja w żadnej mierze nie przesądza o treści przyszłego rozstrzygnięcia co do wniesionych nadzwyczajnych środków zaskarżenia, która to kwestia będzie przedmiotem rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu, po szczegółowej analizie materiałów sprawy. Rozstrzygnięcie wniosku złożonego w oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie stanowi swoistego prejudykatu w postępowaniu kasacyjnym, dlatego też w żaden sposób nie rzutuje ono na kierunek przyszłego rozstrzygnięcia odnośnie kasacji.

Nie oznacza nawet, iżby procesowo niedopuszczalne było w przyszłości uznanie zarzutów postawionych w kasacji za oczywiście zasadne (zob. postanowienie SN z dnia 11 marca 2022 r., III KO 12/22, LEX nr 3409477).Mając powyższe okoliczności na uwadze, orzeczono zatem jak w sentencji postanowienia. (P.B.) [ms]