Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 450/17 Generato dall'IA

Supreme Court quashes lower court decision for improper application of criminal procedure law in tax offense proceedings.

Numero d'incarto II KK 450/17
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the lower court's decision to dismiss the appeal against the customs office's indictment in a tax offense case. The defendants argued that the prosecutor's repeated extensions of the investigation violated the customs office's autonomous right to file the indictment under the old Criminal Code. The court ruled that the prosecutor's actions did not negate the customs office's statutory authority to initiate proceedings independently, thereby invalidating the lower court's procedural error.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 155 § 1, 2 k.k.s.; Art. 331 § 1 k.p.k.: The prosecutor's extension of a tax investigation does not deprive the customs office of its autonomous right to file an indictment under the Criminal Code on Tax Offenses.

Parole chiave

Generato dall'IA
tax offense proceedings customs office authority prosecutor extension autonomous indictment procedural error Criminal Code Tax Offenses criminal procedure law contratto d'esercizio di apparecchi automatici

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 155 § 1, 2 k.k.s.
zarzucając mu:- rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 155 § 1 k.k.s.
Art. 331 § 1 k.p.k.
należało traktować jako zawierające pokrewne, ale autonomiczne względem uregulowania z art. 331 § 1 k.p.k. rozwiązania dotyczące sytuacji, w których dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe lub śledztwo było prowadzone przez finansowy organ postępowania przygotowawczego (zob.
Art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.
na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw.
Art. 113 § 1 k.k.s.
z art. 113 § 1 k.k.s. wydał postanowienie o wszczęciu dochodzenia w sprawie RKS […], o przestępstwo skarbowe polegające na tym, że w dniu 27 marca 2014 r.
Art. 28 of the Act of 27 September 2013 on amending the Act on the Code of Criminal Procedure
Zaakcentować przy tym należy, że stosownie do treści art. 28 ustawy z dnia 27 września 2013 r.
art. 107 § 1 k.k
oskarżonych z art. 107 § 1 k.k.s.
art. 303 k.p.k
ekspert służby celnej, działający z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł., na podstawie art. 303 k.p.k.
art. 305 § 1 k.p.k
art. 113 § 1 k.k
z art. 113 § 1 k.k.s., zawiesił postępowanie w sprawie z uwagi na długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą jego prowadzenie, związaną z koniecznością oczekiwania na odpowiedź na pytanie prejudycjalne skierowane do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez Sąd Okręgowy w Ł.
art. 9 § 3 k.k
z art. 9 § 3 k.k.s.,- P.K., któremu zarzucono, że w dniu 27 marca 2014 r.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II KK 450/17 POSTANOWIENIE Dnia 16 maja 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący)‎SSN Dariusz Kala (sprawozdawca)‎SSN Michał LaskowskiProtokolant Anna Janczak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jacka Radoniewicza,‎w sprawie Ł.B. i P.K. oskarżonych z art. 107 § 1 k.k.s. i in.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 16 maja 2018 r.,‎kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego – na niekorzyść oskarżonych‎od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł.‎z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt V Kz […]‎utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Ł.‎z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt IV K […], uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. (pkt 2) i w tym zakresie przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do dalszego prowadzenia.

UZASADNIENIEW dniu 7 kwietnia 2014 r. ekspert służby celnej, działający z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł., na podstawie art. 303 k.p.k. w zw. z art. 305 § 1 k.p.k. w zw. z art. 325a § 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. wydał postanowienie o wszczęciu dochodzenia w sprawie RKS […], o przestępstwo skarbowe polegające na tym, że w dniu 27 marca 2014 r. w Ł., w lokalu o nazwie S. przy ul. R. […] urządzano i prowadzono gry hazardowe na trzech urządzeniach do gier o nazwie E., H. i X. bez koncesji na prowadzenie kasyna, wbrew przepisom art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540), tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 107 § 1 k.k.s. Dochodzenie było kilkukrotnie przedłużane, w tym także na mocy postanowienia prokuratora (k. 51, 83, 95, 216, 227).Dochodzenie to zakończyło się skierowaniem przez Urząd Celny I w Ł., w dniu 13 maja 2015 r., do Sądu Rejonowego w Ł., aktu oskarżenia przeciwko:- Ł.B., któremu zarzucono, że w dniu 27 marca 2014 r. w Ł. w lokalu o nazwie S., przy ul.

R. nr […] jako prezes zarządu firmy ,,B.” Sp. z o.o. z siedzibą w K., ul. M. […], urządzał gry na automatach: E. (bez oznaczeń, nr wew. […]), H. (bez oznaczeń, nr wew. […]) i X. bez oznaczeń (nr wew. […]), bez koncesji na prowadzenie kasyna, wbrew przepisowi art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 z późn. zm.), tj. popełnienie przestępstwa skarbowego określonego w art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s.,- P.K., któremu zarzucono, że w dniu 27 marca 2014 r. w Ł. w lokalu o nazwie S., przy ul.

R. nr […], urządzał poprzez udostępnienie powierzchni ww. lokalu Ł.B. z firmy ,,B.” Sp. z o.o. z siedzibą w K., ul. M. […], gry na automatach: E. (bez oznaczeń, nr wew. […]), H. (bez oznaczeń, nr wew. […]) i X. bez oznaczeń (nr wew. […]), bez koncesji na prowadzenie kasyna, wbrew przepisowi art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 z późn. zm.), tj. popełnienie przestępstwa skarbowego określonego w art. 107 § 1 k.k.s.Postanowieniem z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt IVK […] Sąd Rejonowy w Ł., na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., zawiesił postępowanie w sprawie z uwagi na długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą jego prowadzenie, związaną z koniecznością oczekiwania na odpowiedź na pytanie prejudycjalne skierowane do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez Sąd Okręgowy w Ł. w sprawie V Kz […].Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt IV K […], Sąd Rejonowy w Ł.:- w punkcie 1. na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. podjął zawieszone postępowanie prowadzone przeciwko Ł.

B. i P. K.,- w punkcie 2. na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. umorzył postępowanie z uwagi na brak skargi uprawnionego oskarżyciela.Na powyższe postanowienie zażalenie złożył Urząd Celny I w Ł., który zaskarżył je w części, tj. w zakresie punktu 2., a na podstawie art. 427 § 1 i 2 k.p.k. i art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. orzeczeniu temu zarzucił obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na rozstrzygnięcie poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela.Podnosząc powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji.Postanowieniem z dnia 15 marca 2017 r., V Kz […], Sąd Okręgowy w Ł. zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.Od powyższego postanowienie kasację wywiódł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, który zaskarżył je w całości na niekorzyść Ł.

B. i P. K., na podstawie art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k., art. 537 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. zarzucając mu:- rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 155 § 1 k.k.s. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 roku, przez jego zastosowanie i wyrażenie błędnego poglądu, iż z uwagi na przedłużenie przez prokuratora czasu trwania dochodzenia w sprawie, na podstawie art. 153 § 1 zd. trzecie k.k.s., w brzmieniu przed dniem 1 lipca 2015 roku, co oznaczało objęcie tego postępowania prowadzonego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego nadzorem, który trwał do jego zakończenia, jedynym uprawnionym organem do wniesienia w tej sprawie aktu oskarżenia w dniu 13 maja 2015 roku, w myśl obecnie obowiązujących przepisów art. 155 § 1 i 2 k.k.s., był prokurator, co skutkowało rażącym i mającym istotny wpływ na treść postanowienia naruszeniem przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. polegającym na utrzymaniu w mocy wadliwego postanowienia Sądu I instancji o umorzeniu postępowania karnego przeciwko Ł.

B. o czyn z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s., oraz przeciwko P. K. o czyn z art. 107 § 1 k.k.s., z uwagi na brak skargi uprawnionego oskarżyciela, podczas gdy zastosowanie powinien znaleźć stan prawny obowiązujący przed dniem 1 lipca 2015 roku, zgodnie z którym Urząd Celny I w Ł. był uprawniony do sporządzenia aktu oskarżenia i wniesienia go do właściwego sądu, a zmiana z dniem 1 lipca 2015 r. stanu prawnego obejmująca uregulowania dotyczące uprawnień prokuratora i finansowych organów postępowania przygotowawczego w zakresie wnoszenia aktu oskarżenia, która nastąpiła na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2013 r., poz. 1247), nie mogła mieć wpływu na skuteczność wniesionego wcześniej aktu oskarżenia.W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Ł., sygn. IV K […] i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego, z przyczyn szczegółowo wskazanych poniżej, musiała skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. i poprzedzającego go postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. (pkt 2) i przekazaniem sprawy w tym zakresie sądowi pierwszej instancji do dalszego prowadzenia.

Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia sądu meriti nie pozostawia bowiem wątpliwości, że zarówno Sąd Rejonowy, jak i Sąd Okręgowy, na skutek pobieżnego zapoznania się z pisemnymi motywami uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2016 r. (I KZP 13/15), nie dostrzegły, iż zawarta w tychże motywach trafna teza, że z chwilą przedłużenia przez prokuratora czasu trwania dochodzenia, która to czynność powoduje, że dochodzenie zostaje objęte jego nadzorem, prokurator staje się organem wyłącznie właściwym do wnoszenia aktu oskarżenia i jego surogatów, odnosi się wyłącznie do spraw karnych skarbowych, w których akt oskarżenia został skierowany do sądu po dniu 30 czerwca 2015 r., a nie dotyczy skarg zasadniczych wniesionych – tak jak w niniejszym postępowaniu – do tej daty.Zaprezentowane we wskazanej wyżej uchwale stanowisko Sądu Najwyższego, na co nie zwrócił uwagi sąd ad quem, jest wszak konsekwencją zmian, jakie do treści art. 155 k.k.s. wprowadzono z dniem 1 lipca 2015 r. na mocy ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2013 r. poz. 1247 z późn. zm.). Od wejścia w życie wspomnianej ustawy art. 155 § 1 k.k.s. stanowi, że w sprawie, w której finansowy organ postępowania przygotowawczego prowadził śledztwo, oraz w sprawie o przestępstwo skarbowe, w której prowadził on dochodzenie objęte nadzorem prokuratora, organ ten, jeżeli nie umarza postępowania, sporządza w ciągu 14 dni od zakończenia dochodzenia lub śledztwa akt oskarżenia i przesyła go wraz z aktami prokuratorowi, ze wskazaniem, jaki materiał dowodowy przedstawiono stronom podczas czynności, o której mowa w art. 154a, jako przekazywany do sądu wraz z aktem oskarżenia, przekazując jednocześnie prokuratorowi także ewentualne wnioski, o których mowa w § 7, oraz dowody rzeczowe.

Zgodnie natomiast z art. 155 § 2 k.k.s. w aktualnie obowiązującym brzmieniu, akt oskarżenia zatwierdza i wnosi do sądu prokurator. W akcie oskarżenia należy także wskazać finansowy organ postępowania przygotowawczego, który prowadził postępowanie przygotowawcze, któremu przysługują przed sądem uprawnienia oskarżyciela publicznego. Organ ten zawiadamia się o wniesieniu aktu oskarżenia przez doręczenie jego odpisu. W świetle powyższych regulacji jest zatem niewątpliwym, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. wyłączna kompetencja prokuratora do wnoszenia aktu oskarżenia w sprawach karnych skarbowych obejmuje zarówno sprawy, w których było prowadzone śledztwo, jak i sprawy, w których było prowadzone dochodzenie objęte jego nadzorem.Zgoła odmiennie sytuacja przedstawiała się w stanie prawnym obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r.

Art. 155 § 1 k.k.s. w brzmieniu obowiązującym do tej daty stanowił bowiem, że w ciągu 14 dni od daty zamknięcia dochodzenia finansowy organ postępowania przygotowawczego sporządza akt oskarżenia i wnosi do właściwego sądu oraz popiera go przed tym sądem albo wydaje postanowienie o umorzeniu, o zawieszeniu postępowania przygotowawczego albo o uzupełnieniu dochodzenia. O wniesieniu aktu oskarżenia w sprawie o przestępstwo skarbowe finansowy organ postępowania przygotowawczego zawiadamia niezwłocznie prokuratora przez doręczenie odpisu tego aktu.

Art. 155 § 2 k.k.s. w wersji obowiązującej do dnia 30 czerwca 2015 r. stanowił zaś, że w sprawie o przestępstwo skarbowe podlegające rozpoznaniu w postępowaniu zwyczajnym finansowy organ postępowania przygotowawczego w ciągu 14 dni od zakończenia śledztwa sporządza akt oskarżenia i przesyła go wraz z aktami prokuratorowi, przekazując jednocześnie dowody rzeczowe. Akt oskarżenia zatwierdza i wnosi do sądu prokurator. W akcie oskarżenia należy także wskazać finansowy organ postępowania przygotowawczego, któremu przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego.

Organ ten zawiadamia się niezwłocznie o wniesieniu aktu oskarżenia przez doręczenie jego odpisu. Z treści tych przepisów wynikało zatem jasno, że w przypadkach, gdy postępowanie przygotowawcze prowadził finansowy organ postępowania przygotowawczego, wyłączna kompetencja prokuratora do wnoszenia przed dniem 1 lipca 2015 r. aktu oskarżenia rozciągała się tylko na przypadki, w których postępowanie przygotowawcze prowadzone było w formie śledztwa. Finansowemu organowi postępowania przygotowawczego przysługiwała natomiast kompetencja do wnoszenia aktu oskarżenia, gdy postępowanie przygotowawcze prowadzone było w formie dochodzenia i to niezależnie od tego, czy było to dochodzenie objęte nadzorem prokuratorskim czy też nie, a co się z tym wiąże, niezależnie także od tego, czy prokurator przedłużał owo postępowanie przygotowawcze.

Ten słuszny pogląd wielokrotnie prezentował w swoich judykatach Sąd Najwyższy (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2017 r., IV KK 282/16, LEX nr 2258048; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2017 r., III KK 83/17, LEX nr 2347772; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2017 r., IV KK 396/16, LEX nr 2281267) i Sąd Najwyższy w obecnym składzie w pełni ten pogląd podziela. W szczególności przeciwko trafności tego stanowiska nie przemawia podnoszony niekiedy argument, że w przypadku objęcia przez prokuratora nadzorem dochodzenia w sprawie karnej skarbowej, wyłączną kompetencję prokuratora do zatwierdzenia i wnoszenia do sądu aktu oskarżenia wieńczącego to postępowanie należy wywodzić z art. 331 § 1 k.p.k., odpowiednio stosowanego w postępowaniu karnym skarbowym na mocy art. 113 § 1 k.k.s. Ostatnio wymieniony przepis wyraźnie stanowi bowiem, że w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, jeżeli przepisy niniejszego kodeksu nie stanowią inaczej (podkreślenie SN).

Niewątpliwie przepisy art. 155 § 1 i 2 w zw. z § 3 k.k.s. w wersji obowiązującej do dnia 30 czerwca 2015 r. należało traktować jako zawierające pokrewne, ale autonomiczne względem uregulowania z art. 331 § 1 k.p.k. rozwiązania dotyczące sytuacji, w których dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe lub śledztwo było prowadzone przez finansowy organ postępowania przygotowawczego (zob. też T. Razowski [w:] P. Kardas, G. Łabuda, T. Razowski, Kodeks karny skarbowy. Komentarz, Warszawa 2010, s. 1063). Ta konstatacja prowadzi zaś do wniosku, że we wspomnianym zakresie przepisy art. 155 § 1 i 2 w zw. z § 3 k.k.s. wyłączały możliwość zastosowania art. 331 § 1 k.p.k. w postępowaniu karnym skarbowym.Należy zatem stwierdzić, że eksponowany przez sąd meriti i sąd odwoławczy, a znajdujący odzwierciedlenie w dokumentacji zawartej w aktach sprawy fakt, że prokurator przedłużał – i to kilkukrotnie – prowadzone w tej sprawie dochodzenie, nie niweczył wynikającej z art. 155 § 1 k.k.s., w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r., kompetencji Urzędu Celnego I w Ł. do samodzielnego wniesienia w dniu 13 maja 2015 r. aktu oskarżenia.

Zaakcentować przy tym należy, że stosownie do treści art. 28 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1247 z późn. zm.), skuteczność czynności procesowych podejmowanych przed dniem wejścia w życie tej ustawy należy oceniać według przepisów obowiązujących w dacie ich dokonania. Przepis ten stanowi wszak, że czynności procesowe dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są skuteczne, jeżeli dokonano ich z zachowaniem przepisów dotychczasowych.Tak więc zgodzić się należy z autorem nadzwyczajnego środka zaskarżenia, iż w niniejszej sprawie zaktualizowała się podstawa kasacyjna z art. 523 § 1 k.p.k.

Sąd Okręgowy aprobując stanowisko prawne organu pierwszej instancji, w tym w szczególności wyniki wadliwej wykładni art. 155 § 1 i 2 k.k.s. „zaabsorbował” do swego orzeczenia rażące naruszenie w sferze tego przepisu prawa procesowego oraz przepisu art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., zaistniałe w instancji a quo. Mogło to mieć istotny wpływ na treść orzeczenia odwoławczego, które sprowadzało się do utrzymania w mocy postanowienia sądu pierwszej instancji. Postanowienie to powinno zaś zostać w zaskarżonej części uchylone, a sprawa przekazana do dalszego prowadzenia.

Źródłem powyższego stanu rzeczy było, jak już wcześniej wskazano, przede wszystkim pobieżne zapoznanie się z pisemnymi motywami uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2016 r. (I KZP 13/15). Kierując się przedstawioną argumentacją, orzeczono jak na wstępie.