Supreme Court excludes judge from ruling on his own exclusion due to conflict of interest.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe defense requested the exclusion of Supreme Court Judge Stanisław Stankiewicz from ruling on another judge's exclusion request, citing concerns about the independence of the Judicial Council that appointed him. The court found that the procedural rules regarding recusal apply to incidental proceedings, including requests to exclude judges from hearing other exclusion motions. Consequently, the court ordered Judge Stankiewicz's removal from the case to ensure the impartiality of the adjudicating body.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1, 4 k.p.k.: A judge must be excluded from ruling on a request for their own exclusion if the circumstances raise doubts about their impartiality or violate the right to a fair trial.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KK 440/23 POSTANOWIENIE Dnia 17 września 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie M. B. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 17 września 2025 r., wniosku obrońcy skazanej o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 440/23.
UZASADNIENIE
Obrońca skazanej M. B. pismem z dnia 12 czerwca 2025 r. złożył wniosek o wyłączenie SSN Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 440/23, z uwagi na brak instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności. Jako podstawę tej inicjatywy wskazano na okoliczności powołania ww. sędziego na urząd sędziego Sądu Najwyższego – postanowienie Prezydenta RP z 14 czerwca 2024 r., wydane w następstwie uchwały KRS nr 313/2024 z dnia 10 maja 2024 r., podjętej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3).
Przywołąno również obszernie orzeczncitwo Sądu Najwyższego oraz zaakcentowano zasadę nemo iudex in causa sua.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Na wstępie należy zaznaczyć, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym „pojęcie «sprawy», o jakim mowa w art. 40 i art. 41 § 1 k.p.k. odnosi się zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie procesu, jak również postępowań incydentalnych, w tym takich, które mają miejsce w ramach sprawy głównej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2024 r., II KK 291/24, LEX nr 3773357).
Z tego względu instytucje, unormowane we wspomnianych przepisach mają zastosowanie do postępowania w przedmiocie zastosowania ich samych. Innymi słowy dopuszczalne jest wniesienie i rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego.W kontekście układu procesowego, w którym złożono rozpoznawany wniosek należy zauważyć, że jeżeli dana okoliczność dotycząca sędziego ma być badana w kontekście zastosowania instytucji iudex suspectus, a dotyczy również sędziego, który owe badanie ma przeprowadzić, to oczywiste jest to, że wobec tego sędziego zachodzą podstawy do jego wyłączenia w trybie art. 41 k.p.k., zgodnie z powszechną w europejskiej tradycji prawnej paremią nemo iudex idoneus in propria causa.Jeśli chodzi o kwestię wadliwości powołania sędziego, związaną z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. 2018, poz. 3), to zagadnienie to było przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie.W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22).
Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 440/23.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.][a.ł]