Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 440/23 Generato dall'IA

Supreme Court excludes judge from cassation due to flawed appointment to Special Control Chamber violating independence requirements.

Numero d'incarto II KK 440/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court granted the defense's request to exclude Judge Antoni Bojańczyka from the cassation proceedings. The defense argued that his appointment to the Special Control Chamber and subsequent transfer to the Criminal Chamber violated the requirement for a court established by law and independent organs. The court agreed, ruling that the nomination acts for the Special Control Chamber do not automatically confer validity for other chambers, thereby necessitating the judge's removal to ensure impartiality.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 179 ust. 1 Konstytucji RP; Art. 6 ust. 1 KPPC; The appointment of a judge to a chamber established by law does not validate their eligibility for other chambers if the initial appointment violated independence requirements.

Parole chiave

Generato dall'IA
judicial independence court established by law special control chamber impartiality requirement judicial appointment cassation proceedings conflict of interest abbandono del procedimento

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 41 § 1 k.p.k.
wniosku obrońcy uniewinnionej o wyłączenie sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie II KK 440/23, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. oraz art.
art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, postanowił wyłączyć sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie o sygn.
art. 179 Konstytucji RP
art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej
[Wielka Izba], Grzęda przeciwko Polsce [skarga 43572/18] oraz z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce [skarga nr 50849/21]) oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (zob.
art. 261 k.k
B.uniewinnionej od czynu z art. 261 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 maja 2025 r.
art. 41 § 1 k.p.k
wniosku obrońcy uniewinnionej o wyłączenie sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie II KK 440/23, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2023 r., KRI 316
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2024 r., KRI 353
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2024 r., KRI 381
uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższy z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2021 r., III KK 237/21
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2023 r., II KK 82/23
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2024 r., IV KK 571/23
Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce
wyroki – z dnia 22 lipca 2021 r., Reczkowicz przeciwko Polsce [skarga nr 43447/19], z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce [skargi nr 49868/19 i 57511/19], z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp.
Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce
wyroki – z dnia 22 lipca 2021 r., Reczkowicz przeciwko Polsce [skarga nr 43447/19], z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce [skargi nr 49868/19 i 57511/19], z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce [skarga nr 1469/20], z dnia 15 marca 2022 r.
Grzęda przeciwko Polsce
[Wielka Izba], Grzęda przeciwko Polsce [skarga 43572/18] oraz z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce [skarga nr 50849/21]) oraz art.
Wałęsa przeciwko Polsce
[Wielka Izba], Grzęda przeciwko Polsce [skarga 43572/18] oraz z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce [skarga nr 50849/21]) oraz art.
C-791/19
C-718/21
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 440/23 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie M. B.uniewinnionej od czynu z art. 261 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 maja 2025 r. wniosku obrońcy uniewinnionej o wyłączenie sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie II KK 440/23, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, postanowił wyłączyć sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie o sygn. akt II KK 440/23.

UZASADNIENIE

W sprawie zawisłej w Sądzie Najwyższym i zarejestrowanej pod sygn. II KK 440/23 przedmiotem rozpoznania jest wniesiona na niekorzyść M. B. kasacja prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt IX Ka 592/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Piasecznie z dnia 13 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 424/22 i uniewinniającego oskarżoną od czynu z art. 261 k.k. Po wyłączeniu, na wniosek obrońcy uniewinnionej, od udziału w niniejszej sprawie sędziego Igora Zgolińskiego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2023 r., KRI 316), sędziego Ryszarda Witkowskiego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2024 r., KRI 353) i sędziego Anny Dziergawki (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2024 r., KRI 381), rozpoznanie kasacji przydzielone zostało do rozpoznania – zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2024 r.

– sędziemu Antoniemu Bojańczykowi.Obrońca uniewinnionej M. B. złożył wniosek o wyłączenie od udziału w tej sprawie również sędziego Antoniego Bojańczyka wskazując w szczególności na sposób jego powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego i to w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3 -dalej w tekście ustawa o KRS z 2017 r.) oraz odwołując się m.in. do uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 (OSNC 2020 r., z. 4, poz.

34) i innych orzeczeń Sądu Najwyższego, w tym wyłączających tego sędziego od rozpoznawania spraw kasacyjnych (postanowienia: z dnia 28 października 2021 r., III KK 237/21; z dnia 26 października 2023 r., II KK 82/23), a także do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) oceniającego negatywnie, w świetle kryterium „sądu przewidzianego w ustawie”, podobnie jak byłą Izbę Dyscyplinarną, również Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.Wniosek ten (KRI 421) do chwili obecnej nie został rozpoznany z uwagi na złożone skutecznie wnioski obrońcy: o wyłączenie od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Antoniego Bojańczyka sędziego Małgorzaty Bednarek (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2025 r., KRI 618) i sędziego Pawła Kołodziejskiego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2025 r., KRI 1005), po wcześniejszych postanowieniach Sądu Najwyższego w przedmiocie wyłączenia sędziego Pawła Kołodziejskiego i sędziego Marka Motuka od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Małgorzaty Bednarek od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Antoniego Bojańczyka (odpowiednio: z dnia 23 stycznia 2025 r., KRI 753 i z dnia 6 marca 2025 r., KRI 843).

Sąd Najwyższy zważył co następuje.Wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie II KK 440/23 sędziego Antoniego Bojańczyka zasługuje na uwzględnienie. Sąd Najwyższy w tym składzie podtrzymuje pogląd o konieczności wyłączenia od rozpoznawania spraw zawisłych w Sądzie Najwyższym, osób powołanych na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą o KRS z 2017 r., podzielając przy tym w całej rozciągłości argumentację obrońcy skazanego zawartą w złożonym przez niego i podlegającym obecnemu rozpoznaniu wniosku o wyłączenie, która jest kompleksowa i uwzględnia wszystkie związane z powodami konieczności wydania takiej decyzji procesowej okoliczności tak natury faktycznej jak i prawnej.

Sąd Najwyższy podtrzymuje także swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone m.in. w postanowieniach z dnia 26 lipca 2024 r., III KK 608/23 (KRI 525) i z dnia 6 września 2024 r., II KK 564/23 (KRI 555) oraz zawartą w tych orzeczeniach motywację wskazującą na konieczność wyłączenia sędziego Antoniego Bojańczyka od rozpoznawania spraw kasacyjnych, z uwagi na ewentualne konsekwencje braku takiego wyłączenia na gruncie przepisów polskiej procedury karnej (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), jak i na gruncie regulacji traktatowych dających podstawę do rozważania takiej okoliczności jako naruszenia art. 6 ust. 1 EKPC, na co wskazują liczne orzeczenia ETPCz (zob. wyroki – z dnia 22 lipca 2021 r., Reczkowicz przeciwko Polsce [skarga nr 43447/19], z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce [skargi nr 49868/19 i 57511/19], z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce [skarga nr 1469/20], z dnia 15 marca 2022 r. [Wielka Izba], Grzęda przeciwko Polsce [skarga 43572/18] oraz z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce [skarga nr 50849/21]) oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (zob. np. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 lipca 2021 r., C-791/19 i z dnia 21 grudnia 2023 r., C-718/21), co w konsekwencji może spowodować odpowiedzialność finansową Rzeczypospolitej Polskiej w wypadku wniesienia i to z większym niż duże prawdopodobieństwem, skutecznej skargi do ETPCz.Bezspornym jest również i to, na co trafnie zwraca uwagę autor wniosku, że sędzia Antoni Bojańczyk nie tylko powołany został na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy o KRS z 2017 r., niespełniającej konwencyjnego wymogu organu niezależnego, ale nadto powołanie to nastąpiło do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, a więc do organu mającego de facto charakter „sądu specjalnego”, o czym w sposób jednoznaczny wypowiadał się już Europejski Trybunał Praw Człowieka, ostatnio w cytowanym wyżej wyroku z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce.

W konsekwencji nie można było również pominąć – w kontekście prowadzonych w tym miejscu rozważań – okoliczności, które doprowadziły do jego obecnego orzekania w Izbie Karnej Sądu Najwyższego , a więc przeniesienie go do legalnej Izby Sądu Najwyższego decyzją osoby pełniącej funkcję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, w sposób stanowiący ominięcie wymogów określonych w art. 179 Konstytucji RP (zob. postanowienia: Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2023 r., II KK 82/23; z dnia 7 marca 2024 r., IV KK 571/23).

Sąd Najwyższy w tym składzie wyrażony w powołanych wyżej orzeczeniach pogląd w pełni podziela, uznając za uzasadnione stwierdzenie, iż akty nominacji na stanowiska w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, jako organie, który w powołanych już w tym uzasadnieniu orzeczeniach ETPCz i TSUE uznany został za organ niespełniający konstytucyjnego i konwencyjnego wymogu sądu niezależnego i bezstronnego „ustanowionego ustawą”, podjęte przez Prezydenta RP wyłącznie w ramach konkursu na stanowiska w tej Izbie, nie obejmują powołania do każdej innej Izby Sądu Najwyższego i tym samym nie wywołują skutków związanych z takim powołaniem.

Wadliwość tego powołania nie może prowadzić do usankcjonowania pierwotnej wady, a tym bardziej uprawniać do orzekania w innych Izbach Sądu Najwyższego. Ta pierwotna wadliwość powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w konkursie do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie może być również w drodze wtórnych, mających charakter techniczny zabiegów, konwalidowana. Skutek taki (konwalidacja) mógłby zostać osiągnięty wyłącznie poprzez przeprowadzenie prawidłowej procedury powołania i to powołania do prawidłowo ukształtowanego sądu.

Mając na uwadze całokształt poczynionych wyżej rozważań uwzględnienie wniosku obrońcy M. B. o wyłączenie od udziału w sprawie II KK 440/23 sędziego Antoniego Bojańczyka uznać należało za konieczne. [SOP][r.g.] ‎