Supreme Court excludes judge from hearing disqualification request due to external impartiality concerns.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court excluded Judge P.K. from hearing the disqualification request against Judge M.B. based on Article 41 of the Code of Criminal Procedure. The court found that both judges were appointed by the same body, creating an external perception of bias that undermines public trust. Consequently, the court ruled that the appearance of impartiality was insufficient despite the objective lack of direct interest.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; The court must assess external impartiality based on the perception of an average member of society, and a judge's appointment by the same body as the appointing authority for another judge involved in the proceedings may justify exclusion to preserve public trust.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
II KK 440/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 stycznia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 23 stycznia 2025 r. w Izbie Karnej w sprawie kasacyjnej M.B., uniewinnionej od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 261 k.k., wniosku z dnia 13 stycznia 2025 r. adwokata M.J. – obrońcy M.B., o wyłączenie SSN P.K. od udziału w rozpoznaniu wniosku w przedmiocie wyłączenia SSN M.B. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie SSN A.B. od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt II KK 440/23 postanowił: na podstawie art 41 § 1 k.p.k. wyłączyć SSN P.K. od udziału w rozpoznaniu wniosku w przedmiocie wyłączenia SSN M.B. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie SSN A.B. od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt II KK 440/23.
UZASADNIENIE
W orzecznictwie Sądu Najwyższego akcentowana jest konieczność zróżnicowania obiektywnej bezstronności sędziego i jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym, przy czym co do odbioru zewnętrznego z reguły odwołać się można do oceny sytuacji dokonanej przez hipotetycznego, przeciętnie wykształconego, logicznie myślącego członka społeczeństwa, który nie jest osobiście zainteresowany wynikiem procesu. Wskazuje się, że instytucja wyłączenia sędziego w równej mierze służy zapewnieniu realnej bezstronności sądu, jak i umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności (por. np. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt.
SK 19/02, OTK ZU 2004, nr 7/A, poz. 67). Znaczenie społecznej oceny bezstronności sędziego, a także wynikająca z tego perspektywa interpretacji podstaw wyłączenia sędziego, skutkuje tym, iż o potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może decydować jedynie zasadność in casu zarzutu będącego podstawą wniosku o wyłączenie, ale również ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, wystarczające okoliczności które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04).
SSN M.B. została powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co jest jednym z powodów wniosku o Jej wyłączenie, zaś SSN P.K., który ma rozpoznawać ten wniosek, również został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego w tym trybie. W realiach sprawy rozpoznanie zatem wniosku obrońcy adwokata M.J. – obrońcy M.B., o wyłączenie SSN P.K. od udziału w rozpoznaniu wniosku w przedmiocie wyłączenia SSN M.B. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie SSN A.B. od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt II KK 440/23, w odbiorze zewnętrznym mogło by zostać odebrane jako postąpienie nie utrwalające obrazu sądu jako działającego w warunkach bezstronności.
W literaturze podnosi się, że nie ma sprzeczności w zdaniu, cyt. ,,sędzia był stroną we własnej sprawie i wydał w niej bezstronny wyrok”. Nie da się wykluczyć, że w takim wypadku rozstrzygnięcie sędziego byłoby obiektywne, jednak samo orzekanie przezeń w takim układzie faktycznym, dla postronnego obserwatora, a także z punktu widzenia strony, naruszałoby zaufanie do wymiaru sprawiedliwości (por. Z. Łyda, Bezstronność arbitra a zakaz ,,zainteresowania w sprawie”, Państwo i Prawo 1996, nr 2, s. 51 – 54). Kierując się tymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie.[WB][a.ł]ł.n