Supreme Court quashes criminal verdicts due to defendant's death before appeal, ordering case dismissal under Art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the second-instance verdict and the first-instance judgment, ordering the dismissal of the criminal proceedings. The defendant, H. P., had been convicted of driving under the influence, but the appeal court proceeded to hear the case after the defendant's death in July 2020. The court ruled that the death of the accused is an absolute bar to continuing criminal proceedings, regardless of whether the appeal was filed in his favor or against him.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.: The death of the accused constitutes a negative prerequisite that absolutely precludes the continuation of criminal proceedings, necessitating the dismissal of the case at any stage of the process.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II KK 425/20 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lutego 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)SSN Dariusz KalaSSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)Protokolant Klaudia Binienda w sprawie H. P., skazanego za przestępstwo z art. 178a § 1 kk, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 3 lutego 2021 r. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 1 października 2020 r., sygn. akt II Ka (...), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt II K (...), 1. uchyla zaskarżony wyrok, a także utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt II K (...) i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. umarza postępowanie;
2. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt II K (...):
1. oskarżonego H. P. uznał za winnego tego, że w dniu 1 stycznia 2019 r. na drodze G. – W. – G. prowadził samochód osobowy marki M. o nr rej. (...) w ruchu lądowym będąc w stanie nietrzeźwości wyrażającym się stężeniem 2,99 promila alkoholu we krwi, to jest popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 178a § 1 k.k. i za to na podstawie art. 178 a § 1 k.k. w zw. z art. 34 § 1 , § 1a pkt 1 i § 2 pkt 1 i 3 k.k. i art. 35 § 1 k.k. wymierzył mu karę 10 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym;
2. na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 5 (pięciu) lat;3. na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 5000 zł.;4.zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 411,95 zł.Od tego wyroku apelację złożył w dniu 9 marca 2020 r. obrońca oskarżonego, który zaskarżył orzeczenie w całości, podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych oraz zarzuty obrazy takich przepisów prawa procesowego jak art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k.Sąd Okręgowy w S., po rozpoznaniu apelacji obrońcy na rozprawie w dniu 30 września 2020 r. (na którą oskarżony się nie stawił – wysłane dla niego zawiadomienie wróciło z adnotacją „nie podjęto w terminie” i zostało uznane za doręczone) wydanym w dniu 1 października 2020 roku wyrokiem, sygn. akt II Ka (...), zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Od powyższego wyroku kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, zarzucając mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. i w konsekwencji - art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na pominięciu w toku orzekania zaświadczenia z systemu informatycznego PESEL2-SAD, w treści którego zawarto informację o śmierci oskarżonego , uzyskanego po zwrocie do Sądu zawiadomienia o terminie rozprawy odwoławczej skierowanego do H.
P. wraz z adnotacją pracownika operatora pocztowego o śmierci adresata i w efekcie wydaniu w dniu 1 października 2020 r. wyroku o sygn. akt II Ka (...) , utrzymującego w mocy zaskarżony przez obrońcę oskarżonego wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 23 stycznia 2020 r. , sygn. akt II K (...) , którym H. P. został uznany za winnego występku z art. 178a § 1 k.k. , podczas gdy oskarżony zmarł przed wydaniem orzeczenia Sądu odwoławczego w dniu 9 lipca 2020 r. , co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 kpk.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu I instancji i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 kpk. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k.To pozwoliło rozpoznać ją na posiedzeniu – bez udziału stron - w trybie w tym przepisie przewidzianym. Trafność zarzutu kasacji – w stwierdzonych okolicznościach – jest bowiem niewątpliwa.W aktach sprawy na karcie 124 faktycznie znajduje się wysłane oskarżonemu zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej wyznaczonej na dzień 30 września 2020 r.
Zawiera ono dwukrotnie naniesioną adnotację pracownika operatora pocztowego o tym, że „adresat zmarł”. Fakt ten potwierdza dołączone w dniu 29 lipca 2020 r. do akt zaświadczenie systemu PESEL2-SAD (k.126 – 127) w którym wskazano, że H. P. zmarł 9 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy w S. procedując w dniu 30 września 2020 r. najwyraźniej tego nie dostrzegł i sprawę w tym dniu rozpoznał. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w dacie wyrokowania w niniejszej sprawie przez ten Sąd istniała już ujemna przesłanka, uniemożliwiająca dalsze prowadzenie postępowania wobec tego oskarżonego, której skutkiem - zgodnie z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. - powinno być umorzenie postępowania.Jak trafnie stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn.
II KK 48/08 (Lex nr 567034), śmierć oskarżonego zawsze stoi na przeszkodzie prowadzeniu postępowania karnego (art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.). Kontynuowanie procesu i wydanie wyroku stanowi uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Śmierć oskarżonego nie jest natomiast negatywną przesłanką postępowania kasacyjnego, jeśli kasacja jest wniesiona na korzyść oskarżonego (art. 529 k.p.k.). Podobne stanowisko odnośnie skutków procesowych śmierci oskarżonego zajął Sąd Najwyższy również w wyroku z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn.
III KK 147/13 (Lex nr 1318414), podkreślając, iż przepis art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. jest w swej treści jednoznaczny i bezwzględny, zatem powinien być stosowany niezależnie od powodów zaistnienia tego uchybienia oraz w każdym stadium procesu, w którym określona w tym przepisie przesłanka zaistnieje. Tożsame stanowisko Sąd Najwyższy wyraził także w wyrokach z dnia: 30 marca 2017 r., sygn. akt V KK 41/17, Lex nr 2261020; 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt V KK 113/18, Lex nr 2473805; 30 stycznia 2019 r., sygn. akt V KK 16/19, Lex nr 2612846.W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że określona w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. negatywna przesłanka wystąpiła przed wydaniem wyroku przez Sąd Okręgowy, a zatem ten wydany wyrok i utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego, są obarczone uchybieniem wskazanym w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., powodującym bezwzględną konieczność uchylenia tych orzeczeń, niezależnie od powodów jego zaistnienia i wpływu na jego treść.W związku z wystąpieniem ujemnej przesłanki procesowej określonej w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. konieczne było zatem uchylenie tych wyroków i wydanie orzeczenia następczego o umorzeniu postępowania karnego wobec H.
P..Kosztami postępowania kasacyjnego obciążony został Skarb Państwa w oparciu o przepis art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.Z tych wszystkich względów orzeczono jak wyżej.