Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 423/23 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses disqualification request for judges appointed by KRS but allows it for a judge who is also a victim.

Numero d'incarto II KK 423/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The defense requested the disqualification of three Supreme Court judges, arguing their appointment by the Judicial Council violated constitutional requirements. The court dismissed the request against two judges because the appointment method itself does not inherently compromise impartiality under current law. However, the court granted the request for one judge who is simultaneously a victim in a separate ongoing case, creating a legitimate conflict of interest.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 179 Konstytucji RP: The mere fact of a Supreme Court judge's appointment by the Judicial Council does not constitute a ground for disqualification under Art. 41 § 1 of the Code of Criminal Procedure, except where the judge is a party to another proceeding involving the accused.

Parole chiave

Generato dall'IA
disqualification of judge impartiality standard Judicial Council appointment conflict of interest victim status Code of Criminal Procedure Supreme Court jurisdiction conflitto d'interessi dell'avvocato

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Zgniewa Kapińskiego, SSN Marka Motuka, SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie II KK 423/23 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario postanowił:
Art. 40 k.p.k.
41 k.p.k., niezależnie od przyczyn określonych w art. 40 k.p.k. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.
Art. 179 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art.
Art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).
Art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym
Przedmiot kontroli podlega jednak ograniczeniu wynikającemu z art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym.
ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
art. 286 § 1 k.k
skazanego z art. 286 § 1 k.k.
art. 41 § 1 k.p.k
wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Zgniewa Kapińskiego, SSN Marka Motuka, SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie II KK 423/23 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 41 k.p.k
Sąd Najwyższy zważył co następuje:‎Wniosek należało pozostawić bez rozpoznania w stosunku do SSN Marka Motuka i SSN Ryszarda Witkowskiego, a uwzględnić w stosunku do SSN Zbigniewa KapińskiegoZgodnie z art. 41 k.p.k., niezależnie od przyczyn określonych w art.
art. 40 k.p.k
41 k.p.k., niezależnie od przyczyn określonych w art. 40 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 423/23 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie Z. S. skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 26 lipca 2024 r. wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Zgniewa Kapińskiego, SSN Marka Motuka, SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie II KK 423/23 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario postanowił:

1. pozostawić wniosek bez rozpoznania w stosunku do SSN Marka Motuka i SSN Ryszarda Witkowskiego jako niedopuszczalny z mocy ustawy;

2. uwzględnić wniosek w stosunku do SSN Zbigniewa Kapińskiego i wyłączyć ww. sędziego od udziału w sprawie II KK 423/23.

UZASADNIENIE

Pismem z 3 czerwca 2024 r. (data prezentaty) obrońca w imieniu skazanego Z. S. wniósł o wyłączenie SSN Zgniewa Kapińskiego, SSN Marka Motuka, SSN Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania kasacji w sprawie zarejestrowanej w Sądzie Najwyższym pod sygn. II KK 423/23. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że sędziowie wylosowani do rozpoznania sprawy zostali powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, co skutkuje zdaniem obrońcy skazanego nienależytą obsadą sądu powodującą nieważność postępowania.

W treści wniosku obrońca wskazał również, że w sprawie, o sygn. akt VIII K […], sędzia SN Zbigniew Kapiński występuje w charakterze pokrzywdzonego czynem, którego miał dopuścić się Z.S.. Sąd Najwyższy zważył co następuje:‎Wniosek należało pozostawić bez rozpoznania w stosunku do SSN Marka Motuka i SSN Ryszarda Witkowskiego, a uwzględnić w stosunku do SSN Zbigniewa KapińskiegoZgodnie z art. 41 k.p.k., niezależnie od przyczyn określonych w art. 40 k.p.k. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

Jak wynika z treści pisma obrońcy skazanego, w przedmiotowej sprawie, podstawą uzasadnionych zdaniem wnoszącego wątpliwości co do bezstronności sędziów objętych wnioskiem jest okoliczność ich powołania na urząd sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o KRS i niektórych innych ustaw, a więc w procedurze nominacyjnej ukształtowanej tą samą ustawą, co procedura nominacyjna sędziego, którego powołanie kwestionuje skarżący w nadzwyczajnym środku zaskarżenia.

Instytucja wyłączenia sędziego unormowana w art. 41 § 1 k.p.k. umożliwia rozpatrywane sytuacji wykraczających poza taksatywnie określone w art. 40 k.p.k. zdarzenia powodujące wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z mocy prawa. Przepis ten ma charakter gwarancyjny, zabezpieczający przebieg rzetelnego procesu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego trafnie zwraca się uwagę, że zobiektywizowaniu oceny bezstronności sędziego w danej sprawie pomaga odwołanie się do przeciętnego, rozsądnie myślącego, zewnętrznego obserwatora procesu (tak: wyrok SN z 25 lutego 2009 r., sygn.

II KK 249/08). Mimo swej doniosłości instytucja wyłączenia sędziego nie może, jednakże prowadzić do bezpośredniego czy też pośredniego obejścia przepisów prawa bądź nierespektowania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. W wyroku z dnia 4 marca 2020 r, w sprawie o sygn. P 22/19 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), stosowany odpowiednio na podstawie art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.

U. z 2020 r. poz.

75) w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9 a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Sąd Najwyższy nadto aprobuje pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z 6 października 2022 r. w sprawie ‎o sygn.

III CZP 88/22. Wobec powyższego należy stwierdzić, że weryfikacja czy też ocena zasadności powołania sędziego nie może być zainicjowana w trybie wniosku ‎o wyłączenie sędziego.W tym miejscu należy wskazać, że nowelizacja ustawy o Sądzie Najwyższym, która weszła w życie z dniem 15 lipca 2022 r., wprowadziła nową instytucję procesową umożliwiającą badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu oraz postępowania po powołaniu, a który winien być złożony przez stronę lub uczestnika wyżej wskazanych postępowań, w nieprzekraczalnym terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego o składzie rozpoznającym sprawę.

Przedmiot kontroli podlega jednak ograniczeniu wynikającemu z art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym. Zgodnie z treścią tego przepisu okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Konkludując wskazać należy, że na gruncie obecnie obowiązujących przepisów, jedyną możliwością kwestionowania bezstronności sędziego z uwagi na okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego przewiduje procedura przewidziana ‎w art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym, przy czym do zainicjowania tej kontroli koniecznym jest kumulatywne przytoczenie okoliczności związanych z powołaniem, ‎a także dotyczących postępowania sędziego po powołaniu, a także wykazania ich wpływu na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności, mającego wpływ na wynik danej sprawy.

W przedmiotowej sprawie skazany takiego wniosek nie został złożony, a okoliczności związane z trybem powołania sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 423/23, zakwestionowano w trybie art. 41 k.p.k.Wobec powyższego należało pozostawić bez rozpoznania wniosek o wyłączenie SSN Marka Motuka i SSN Ryszard Witkowskiego. Złożony wniosek – jako że oparty na innych okolicznościach, należało uwzględnić w stosunku do SSN Zbigniewa Kapińskiego. Sędzia jest bowiem uczestnikiem postępowania dotyczącego czynu, którego miał dopuścić się skazany, toczącego się przed Sądem Rejonowym […] w W. pod sygn. akt VIII […].

W zaistniałej zatem sytuacji procesowej, także w odbiorze społecznym, jak i postronnego obiektywnego obserwatora obiektywizm i bezstronność sędziego SN może wzbudzić uzasadnione zastrzeżenia, nawet jeśli miałyby mieć one charakter pozorny. Wobec powyższego należało uwzględnić wniosek w odniesieniu do SSN Zbigniewa Kapińskiego i wyłączyć go od rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 423/23.Z tych przyczyn orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.[J.J.][ał] ‎