Supreme Court quashes lower court verdict for omitting mandatory vehicle ban penalty under Traffic Law.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's order regarding the mandatory criminal sanction of a vehicle ban. The defendant was found guilty of driving without a license and without valid technical inspections, but the regional court failed to impose the obligatory ban required by law. The Court ruled that the omission constituted a serious violation of material law, necessitating the case be remanded for a new decision on the penalty.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 94 § 1, § 3 k.w.; Art. 29 § 1, 2 k.w.: When a person is found guilty of driving a motor vehicle without authorization, the court is legally obligated to impose a mandatory ban on driving such vehicles.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KK 422/25 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący)SSN Małgorzata GierszonSSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w sprawie M.H. obwinionego z art. 94 § 1 i § 2 k.w. i art. 97 k.w. kasacji Prokuratora Generalnego na niekorzyść obwinionego od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia 14 lipca 2025 r., sygn. akt III W 292/25, uchyla wyrok nakazowy w zaskarżonej części, to jest, dotyczącej nieorzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych - i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Małgorzata Gierszon Małgorzata Wąsek-Wiaderek Andrzej Stępka UZASADNIENIEM.H. został obwiniony o to, że w dniu 5 grudnia 2024 r. w W. przy […], kierował pojazdem marki S. o nr rej. (…) bez ważnych badań technicznych oraz nie mając do tego uprawnień; ponadto w tym samym miejscu i czasie nie korzystał z pasów bezpieczeństwa, tj. o wykroczenie z art. 94 § 1 i § 2 k.w. oraz art. 97 k.w. Po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu nakazowym, Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lipca 2025 r., sygn. akt III W 292/25, M.H. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 94 § 1 k.w. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 2.500 zł; nadto zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, w tym 250 zł tytułem opłaty.Na podstawie art. 110 § 1 k.p.w. wyrok ten zaskarżył kasacją na niekorzyść obwinionego M.H.
Prokurator Generalny w części, w jakiej nie zawiera rozstrzygnięcia o obligatoryjnym środku karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Na zasadzie art. 111 k.p.w., art. 526 § 1 k.p.k. oraz art. 537 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 94 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w., polegające na nieorzeczeniu wobec obwinionego M.H. obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do czego zgodnie z treścią przywołanych przepisów, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r.
Sąd był zobowiązany w sytuacji uznania obwinionego za winnego popełnienia w dniu 5 grudnia 2024 r. wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.W konkluzji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku nakazowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, co uprawniało do jej uwzględnienia w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Zgodnie z art. 94 § 1 k.w., kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd mechaniczny, nie mając do tego uprawnienia, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1.500 złotych.Art. 94 § 3 k.w. przewiduje natomiast, że w razie popełnienia wykroczenia, o którym mowa w § 1, orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów.
Aktualne brzmienie powołanego przepisu zostało mu nadane na mocy art. 3 pkt 9 lit. c ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2328) i zaczęło obowiązywać od dnia 1 stycznia 2022 r. Przepis ten nakłada na sąd orzekający obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, co - biorąc pod uwagę treść art. 29 § 1 i 2 k.w. - oznacza wskazanie czasu trwania tego środka karnego oraz określenie rodzaju pojazdu, którego zakaz ma dotyczyć (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 28 listopada 2023 r., II KK 421/23, LEX nr 3632714; z dnia 22 listopada 2022 r., IV KK 262/22, LEX nr 3556404).
Dodać na marginesie należy, że trafnie w kasacji wskazano, z powołaniem się na dorobek orzeczniczy Sądu Najwyższego, iż biorąc pod uwagę funkcjonalny związek pomiędzy popełnieniem danego wykroczenia a zakresem mającego zostać orzeczonego środka karnego, zakaz prowadzenia pojazdów orzekany w niniejszej sprawie powinien dotyczyć pojazdów mechanicznych (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 31 stycznia 2024 r., II KK 521/23, LEX nr 3666304; z dnia 13 czerwca 2019 r., III KK 222/18, LEX nr 2691576; z dnia 11 czerwca 2019 r., III KK 234/18, LEX nr 2687812).Słusznie więc na tej podstawie skarżący wykazuje, że uznanie M.H. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. implikowało konieczność orzeczenia wobec niego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.
Ponieważ obwiniony prowadził samochód osobowy, nie mając do tego uprawnień, w znaczeniu braku prawa jazdy kategorii „B”, przedmiotowy zakaz winien odnosić się do tożsamego rodzaju pojazdów, albowiem tylko w odniesieniu do tej kategorii pojazdów obwiniony naruszył obowiązujące przepisy.Resumując, w niniejszej sprawie doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 94 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w., polegającego na nieorzeczeniu wobec obwinionego M.H. obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do czego zgodnie z treścią przywołanych przepisów, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. był zobowiązany.Ponownie rozpoznając sprawę we wskazanym zakresie Sąd Rejonowy powinien mieć na uwadze, że zgodnie z art. 45 § 1 k.w., karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok.
Jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu. Natomiast art. 45 § 2 k.w. stanowi, że w razie uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia, przedawnienie biegnie od daty uchylenia rozstrzygnięcia.Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. Małgorzata Gierszon Małgorzata Wąsek-Wiaderek Andrzej Stępka[WB][a.ł]