Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 41/25 Generato dall'IA

Supreme Court excludes judge from case due to flawed appointment process violating impartiality standards.

Numero d'incarto II KK 41/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court excluded Judge Anna Dziergawka from the panel deciding on the disqualification of Judge Stanisław Stankiewicz. Defense attorney argued Dziergawka's appointment to the Supreme Court by the Judicial Council violated impartiality standards. The court ruled that her participation would realistically lead to a violation of Article 6 of the ECHR and the constitutional standard of an independent court.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 EKPC; A judge must be excluded if their participation in a case would realistically lead to a violation of the standard of an independent and impartial court established by law, even if based solely on the circumstances of their appointment.

Parole chiave

Generato dall'IA
judicial impartiality independent court standard Supreme Court appointment disqualification procedure Article 6 ECHR Judicial Council procedural flaw declinatoria di competenza

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
akt II KK 41/25, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 42 § 1 and 4 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k postanowił wyłączyć sędzię Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego od udziału i rozpoznania sprawy o sygn.
Art. 6 ust. 1 EKPC
prowadziłyby, gdyby sędzia ta zasiadała w składzie rozstrzygającym sprawę, do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art.
Art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), w konsekwencji do uznania, że sąd z jej udziałem będzie sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art.
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), w konsekwencji do uznania, że sąd z jej udziałem będzie sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
art. 41 § 1 k.p.k
akt II KK 41/25, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 41 k.p.k
3).Sąd Najwyższy zważył, co następuje.W myśl art. 41 k.p.k.
art. 45 ust. 1 Konstytucji
1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), w konsekwencji do uznania, że sąd z jej udziałem będzie sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), w konsekwencji do uznania, że sąd z jej udziałem będzie sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19
orzeczenia ETPC w sprawach: Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19, Dolińska - Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skarga 49868/19 oraz Advance Pharma sp.
Dolińska - Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skarga 49868/19
orzeczenia ETPC w sprawach: Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19, Dolińska - Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skarga 49868/19 oraz Advance Pharma sp.
Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga 1469/20
orzeczenia ETPC w sprawach: Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19, Dolińska - Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skarga 49868/19 oraz Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga 1469/20) i Sądu Najwyższego (por.
II KO 30/21
Supreme Court dismisses defense's judge disqualification request citing lack of objective bias grounds under Polish Code of Criminal Procedure.
I KZP 2/22
Supreme Court rejects preclusion of judges based on appointment method, upholding judicial independence standards.
IV KK 333/22
Supreme Court dismisses defense request to recuse judge due to flawed appointment procedure under specific SN statute.
II KB 10/22
Supreme Court excludes judge from case due to improper appointment by reformed Judicial Council violating impartiality standards.
BSA I-4110-1/2020
BSA I-4110-1/2020, OSNK 2020, z.
III CZP 44/23
Request to exclude judge based on appointment circumstances has no legal effect under Polish Civil Procedure Code.
I KZ 29/21
Supreme Court corrects a clerical error in its own ruling by replacing 'Lowest' with 'Highest'.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 41/25 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie A. P. i K. Z. , po rozpoznaniu 16 marca 2026 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu wniosku obrońcy K. Z. – adw. L. S. o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od rozpoznania wniosku ‎o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego od udziału i rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 41/25, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k postanowił wyłączyć sędzię Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego od udziału i rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 41/25.

UZASADNIENIE

Do składu rozpoznającego wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego od udziału i rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 41/25, została wyznaczona sędzia Sądu Najwyższego Anna Dziergawka.Pismem z 5 lutego 2026 r. obrońca K. Z. – adw. L. S. złożył wniosek o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od udziału w tej sprawie, wskazując na brak spełniania przez nią wymogów bezstronności i niezawisłości wynikający z faktu powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r., poz. 3).Sąd Najwyższy zważył, co następuje.W myśl art. 41 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt II KO 30/21 podniósł, że wyłączenie sędziego zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. powinno nastąpić nie tylko w sytuacji, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że skład orzekający z udziałem sędziego nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.

Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.Niewątpliwie bowiem okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu Najwyższego przez Annę Dziergawkę, w następstwie brania udziału ‎w postępowaniu przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. prowadziłyby, gdyby sędzia ta zasiadała w składzie rozstrzygającym sprawę, do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), w konsekwencji do uznania, że sąd z jej udziałem będzie sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Stanowisko to wynika z analizy dotychczasowego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (por. orzeczenia ETPC w sprawach: Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19, Dolińska - Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skarga 49868/19 oraz Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga 1469/20) i Sądu Najwyższego (por. uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. BSA I-4110-1/2020, OSNK 2020, z. 2, poz. 7; uchwała Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22; postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 września 2021 r., I KZ 29/21; 13 października 2021 r., II KO 30/21; 28 września 2022 r., IV KK 333/22; 27 lutego 2023 r., II KB 10/22).

Z uwagi na to, że szerokie uzasadnienie w tym przedmiocie zawarto w pisemnych motywach przywołanych orzeczeń, ponowne przytaczanie tej argumentacji nie jest konieczne w sytuacji, w której Sąd Najwyższy rozpoznający wniosek w całości argumenty te aprobuje.W zaistniałej sytuacji konieczne było wyłączenie sędzi SN Anny Dziergawki od rozpoznania niniejszej sprawy, bowiem nie ulega wątpliwości, że niezależnie od subiektywnego nastawienia sędzi, zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, iż ‎w odbiorze zewnętrznym będzie ona uznana za sędzię niedającą gwarancji bezstronnego rozpoznania wniosku.Jednocześnie należy zasygnalizować, że do tego wniosku nie może mieć zastosowania uchwała Sądu Najwyższego z 10 października 2024 r. - zasada prawna, III CZP 44/23, z której wynika, iż żądanie sędziego lub wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy oparte wyłącznie na okolicznościach towarzyszących powołaniu tego sędziego nie wywołuje skutków prawnych.

Została ona bowiem wydana przez sędziów powołanych w tej samej wadliwej procedurze i jest odpowiedzią na pytanie prawne składu sędziów także powołanych w wadliwej procedurze.Ponadto, trzeba zaznaczyć, że uchwała ta nie może przełamać zasady ‎dotyczącej skutków orzekania przez sędziów SN powołanych przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy ‎o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), wyrażonej w uchwale składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy ‎i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. [J.J.][a.ł] ‎