Supreme Court dismisses disqualification request against judge as inadmissible under special High Court rules.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland refused to examine a request to disqualify a judge from reviewing a disqualification motion, ruling it inadmissible. The defense argued the judge's appointment process raised impartiality concerns, but the court held such structural issues fall under specific High Court statutes. Consequently, the general criminal procedure rules for disqualification were deemed inapplicable to these specific circumstances.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 29 § 4 ust. 3 ustawy o SN: The special statute regulating the Supreme Court judge's appointment excludes the application of general criminal procedure disqualification rules regarding appointment-related circumstances.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KK 41/25 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie A. P. i K. Z. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 maja 2026 r. na skutek wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Marka Siwka od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Zbigniewa Kapińskiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 41/25. postanowił: wniosek o wyłączenie SSN Marka Siwka od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Zbigniewa Kapińskiego od rozpoznania kasacji w sprawie o sygn. akt II KK 41/25 pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIEZarządzeniem z 14 stycznia 2026 r., SSN Stanisław Stankiewicz został wyznaczony do rozpoznania wniosku o wyłączenie SNN Zbigniewa Kapińskiego od rozpoznania kasacji w sprawie o sygn. akt II KK 41/25. Wnioskiem z 19 stycznia 2026 r. obrońca wniósł o wyłączenie SSN Stanisław Stankiewicza od rozpoznania tego wniosku, a do rozpoznania ww. wniosku 19 marca 2026 r. wyznaczono SSN Marka Siwka. Następnie, pismem z 26 marca 2026 r. obrońca wniósł o wyłączenie SSN Marka Siwka od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Stanisława Stankiewicza (KRI 1463).Uzasadniając wniosek obrońca wskazał, że w stosunku do SSN Marka Siwka zachodzą wątpliwości co do bezstronności, gdyż sędzia został powołany na urząd sędziego w trybie przewidzianym w ustawie z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek obrońcy o wyłączenie SSN Marka Siwka od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Zbigniewa Kapińskiego od rozpoznania kasacji w sprawie o sygn. akt II KK 41/25 należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Wbrew twierdzeniom obrońcy - przedstawione w treści wniosku okoliczności nie mogły zostać rozpoznane w trybie art. 41 § 1 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie podkreśla się, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. m. in. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V KK 358/23).
Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (zob. postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22).Stanowisko wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego z 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22), potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, z którego wynika, że art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.
U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Także z brzmienia art. 29 § 4 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 622; dalej ustawa o SN), dodanego ustawą z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259) wynika, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
Skoro zatem ustawa o Sądzie Najwyższym w sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu (zob. art. 29 ustawy o SN), to w tym zakresie stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej przesłanek w ogólnej procedurze (zob. postanowienie SN z 26 stycznia 2023 r., V KK 485/21).Wobec powyższego należy uznać, iż niedopuszczalne jest zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o SN, a tak właśnie jest w niniejszej sprawie.
Takie procedowanie zmierzałoby do obejścia zawartego w art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym bezwzględnego zakazu, który nie dopuszcza możliwości podważenia orzeczenia wydanego z udziałem sędziego Sądu Najwyższego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących powołaniu tego sędziego. Okoliczność, że dana osoba została powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na skutek rekomendacji KRS ukształtowanej w trybie określonym przepisami wskazanej ustawy, a także treść sformułowanych w tym aspekcie zarzutów kasacyjnych, samo przez się nie przekłada się na ocenę przesłanek z art. 41 § 1 k.p.k. wobec innego sędziego, w tym wypadku SSN Marka Siwka, zwłaszcza bez wykazania dodatkowych okoliczności, które miałyby świadczyć o naruszeniu przez tego sędziego standardów niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie.
Wątpliwości co do bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. muszą zatem wynikać z konkretnych sytuacji i faktów, związanych z osobą i zachowaniem sędziego, jego nastawienia do sprawy czy stron, czego nie wykazał wobec SSN Marka Siwka autor wniosku. Mając powyższe okoliczności na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. [JJ.][a.ł]