Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 385/24 Generato dall'IA

Supreme Court quashes summary conviction for driving without license due to procedural and substantive errors.

Numero d'incarto II KK 385/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland quashed the summary conviction of M. W. for driving without a license and granted his acquittal. The Regional Court had issued a summary verdict based on evidence that the defendant had paid a fee to retrieve his suspended license, which the Supreme Court found insufficient to establish guilt. The court ruled that the evidence did not eliminate reasonable doubt regarding the defendant's lack of valid driving privileges at the time of the offense. Consequently, the summary procedure was deemed legally flawed, and the defendant was acquitted with state costs.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 93 § 2 k.p.w.; Art. 94 § 1 k.w.; Summary procedure requires evidence eliminating reasonable doubt; mere payment of administrative fees to restore a suspended license does not constitute proof of valid driving privileges for the purpose of conviction under Art. 94 § 1 k.w.

Parole chiave

Generato dall'IA
summary procedure driving without license reasonable doubt suspended license administrative fee acquittal procedural error

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 93 § 2 k.p.w.
art. 93 § 2 k.p.w., polegające na przyjęciu, że wina i okoliczności czynu przypisanego obwinionemu w zakresie znamion wykroczenia z art.
Art. 94 § 1 k.w.
ukaranego z art. 94 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art.
Art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami
Analizując powyższe okoliczności z perspektywy wiążących przepisów prawa należy wskazać, że zatrzymanie prawa jazdy odbyło się między innymi na podstawie art. 102 ust.
Art. 119 § 1 pkt 1 k.p.s.w.
O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 119 § 1 pkt 1 k.p.s.w.[J.J.][ał] ‎
art. 535 § 5 k.p.k
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
art. 93 § 2 k.p
art. 93 § 2 k.p.w., polegające na przyjęciu, że wina i okoliczności czynu przypisanego obwinionemu w zakresie znamion wykroczenia z art.
art. 93 k.p
art. 93 § 2 k.p.w., polegające na przyjęciu, że wina i okoliczności czynu przypisanego obwinionemu w zakresie znamion wykroczenia z art.
art. 119 § 1 pkt 1 k.p
O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 119 § 1 pkt 1 k.p.s.w.[J.J.][ał] ‎

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 385/24 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek w sprawie M. W. ukaranego z art. 94 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 23 października 2024 r., kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Piasecznie z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt II W 1230/23, uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia M. W. od popełnienia zarzucanego mu czynu, a kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. [J.J.] Sąd Rejonowy w Piasecznie, wyrokiem nakazowym z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt II W 1230/23, uznał obwinionego M.

W. za winnego tego, że w dniu 29 listopada 2023 r., około godziny 23:50 w miejscowości C., ul. […]., pow. […], woj. [...], kierował pojazdem mechanicznym marki M. nr rej. W. po drodze publicznej, nie mając do tego uprawnień, czym wyczerpał znamiona wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., za które wymierzył mu karę grzywny w wysokości 1500 zł. Jednocześnie odstąpił od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. W ramach wyroku rozstrzygnięto także o kosztach postępowania. Od wyroku nie wniesiono sprzeciwu, w związku z czym uprawomocnił się on z dniem 18 kwietnia 2024 r.

Został jednak zaskarżony kasacją wniesioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich.Skarżący zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego, tj. art. 93 § 2 k.p.w., polegające na przyjęciu, że wina i okoliczności czynu przypisanego obwinionemu w zakresie znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. nie budzą wątpliwości, i w konsekwencji wydaniu wyroku nakazowego, podczas gdy dowody dołączone do wniosku o ukaranie, i podlegające uznaniu za ujawnione, nie wspierają w wymaganym, niebudzącym wątpliwości stopniu, tezy zarzutu objętego tym wnioskiem, jakoby M.W. nie posiadał w dniu 29 listopada 2023 r. uprawnień do kierowania pojazdami po drodze publicznej, a wręcz tezę tę podważają, co w konsekwencji winno skutkować powzięciem przez Sąd wątpliwości co do okoliczności czynu i winy, oraz skierowaniem sprawy do rozpoznania na rozprawie celem ich wyjaśnienia.

Mając na względzie powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uniewinnienie obwinionego od przypisanego mu wykroczenia. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Kasację należało uznać za oczywiście zasadną, a to pozwalało uwzględnić ją w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Rację ma skarżący, gdy wskazuje, że orzekający w niniejszej sprawie Sąd naruszył art. 93 § 2 k.p.w., wydając wyrok nakazowy, w sytuacji gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na ustalenie sprawstwa wykroczenia.Wyrokiem Sądu Rejonowego obwiniony został uznany za winnego prowadzenia pojazdu bez posiadanych uprawnień.

Sąd przyjął, że okoliczności sprawy nie budziły wątpliwości – co w ocenie Sądu Najwyższego było nieuprawnione, w dwóch aspektach. Pierwszy ma charakter procesowy i dotyczy możliwości orzekania w postępowaniu nakazowym, drugi ma charakter materialnoprawny i dotyczy możliwości oceny zachowania zarzucanego obwinionemu w kategoriach wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.Oceniając zaskarżony wyrok w pierwszym aspekcie, zauważyć trzeba, że obwiniony konsekwentnie nie przyznawał się do winy, wskazując, że istotnie miał w przeszłości zatrzymane prawo jazdy, jednakże okres zatrzymania już minął.

Wskazał także, z jakiego powodu informacja o przywróceniu uprawnień nie została uwzględniona w systemie informatycznym, z którego dane czerpały organy ścigania (k. 13). Powyższa wersja została potwierdzona pismem wydanym przez Starostwo Powiatowe w P. datowanym na dzień 1 grudnia 2023 r. Jakkolwiek zawarto w nim frazę, iż obwiniony: „nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi”, to pozostaje ona w sprzeczności z dalszą treścią pisma (k. 7). Zgodnie z jego brzmieniem okres zatrzymana prawa jazdy upłynął w kwietniu 2021 r., zaś sam obwiniony uiścił opłatę wymaganą prawem.

Jedyne jego niedopatrzenie polegało na braku dodatkowego zawiadomienia urzędu o dokonanym przelewie. Analizując powyższe okoliczności z perspektywy wiążących przepisów prawa należy wskazać, że zatrzymanie prawa jazdy odbyło się między innymi na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1c i 1e ustawy o kierujących pojazdami. Z treści decyzji, załączonej do akt (k.

8) wynika, że zatrzymanie prawa jazdy miało miejsce na okres 3 miesięcy, do dnia 10 kwietnia 2021 r. W pouczeniu wprost zawarto stwierdzenie: „Zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej w wysokości 0.50 zł”. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że obie przesłanki zostały zrealizowane. Fakt uiszczenia opłaty został wprost potwierdzony pismem Starostwa. Trudno zatem w tym stanie rzeczy przyjąć, że okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości, co pozwalałoby orzekać w trybie określonym w art. 93 k.p.s.w.Powyższe nie tylko świadczy o procesowej wadliwości zaskarżonego wyroku, ale każe również stwierdzić, że zawarte w nim rozstrzygnięcie jest błędne w warstwie merytorycznej.Znamieniem wykroczenia stypizowanego w art. 94 § 1 k.w. jest prowadzenie pojazdu mim braku wymaganego uprawnienia, co nie jest tożsame z faktycznym pozbawieniem danej osoby dokumentu prawa jazdy, chociażby w ramach opisanej prawem procedury.

Zgodnie z jednolitym w tym zakresie orzecznictwem Sądu Najwyższego przez brak wymaganych uprawnień w rozumieniu art. 94 § 1 k.w. należy rozumieć zarówno sytuację, gdy dana osoba w ogóle nie uzyskała uprawnień do prowadzenia pojazdu określonej kategorii w sposób wskazany w przepisachp.r.d., utraciła je w wyniku cofnięcia i musi ponownie ubiegać się o uzyskanie takich uprawnień lub posiadając de facto takie uprawnienia nie może w danej chwili ich realizować i z nich korzystać z uwagi np. na ich czasowe „zawieszenie’, nie powodujące jednak ich definitywnej utraty (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2024 r.,II KK 201/24; zob też np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 2024 r.,I KK 232/24) Za brak uprawnienia, o którym mowa w art. 94 § 1 k.w. nie może zostać uznana sytuacja, w której kierujący nie odebrał faktycznie dokumentu z właściwego urzędu, bądź taka, gdzie owo uprawnienie nie zostało w prawidłowy sposób odnotowane w systemie informatycznym.

Już zatem, niejako na marginesie zauważyć można, iż zgodnie z treścią art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (jedn. tekst: Dz.U. z 2024 r. poz. 1210) w brzmieniu obowiązującym na dzień popełnienia czynu: „Zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania”. W realiach niniejszej sprawy ową przyczyną była decyzja administracyjna, wiążąca we wskazanym okresie 3 miesięcy. Jedynym warunkiem zwrotu prawa jazdy był zatem upływ czasu.

Cytowany przepis pomija zupełnie dodatkowy warunek w postaci uiszczenia opłaty ewidencyjnej. Wymóg taki funkcjonował na mocy poprzedniego brzmienia przepisu, choć i wtedy – z przyczyn, które zostały wskazane wyżej i zdecydowały o uniewinieniu obwinionego - jego znaczenie normatywne w kontekście interpretacji znamion wykroczeń było kwestionowane. Został on jednak usunięty na mocy art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1123). Nowelizacja weszła w życie 1 lipca 2023 r.

Biorąc pod uwagę, że czyn obwinionego został popełniony w listopadzie 2023 r., zaś Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy w marcu 2024 r., trzeba dojść do wniosku, że wyrok nakazowy został wydany w oparciu o przepisy nieobowiązujące, co uznać należy za rażące naruszenie prawa. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił obwinionego od zarzucanego mu wykroczenia. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 119 § 1 pkt 1 k.p.s.w.[J.J.][ał] ‎