Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 362/24 Generato dall'IA

Supreme Court excludes judge from ruling on disqualification request due to conflict of interest arising from same appointment grounds.

Numero d'incarto II KK 362/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court excluded Judge I.Z. from ruling on a request to disqualify Judge M.B. because both judges share the same flawed appointment basis. The defense argued that the new composition of the Judicial Council created a conflict for both judges, while the Court held that impartiality requires excluding any judge whose appointment stems from the same questionable circumstances. Consequently, the request to disqualify Judge I.Z. was granted, but the request to disqualify other potential judges was left undecided as the law applies only to specifically assigned judges.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1 k.p.k.: A judge must be excluded from ruling on a disqualification request if the grounds for that request and the grounds for the judge's appointment arise from the same circumstances, ensuring the guarantee of impartiality.

Parole chiave

Generato dall'IA
conflict of interest impartiality guarantee disqualification request Judicial Council appointment incidental proceedings nemo iudex in causa sua Supreme Court composition domanda di ricusazione

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
II KK 362/24 POSTANOWIENIE Dnia 2 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 2 lutego 2026 r.‎wniosku pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych subsydiarnych o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 42 § 1 k.p.k.
z art. 42 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł:
art. 41 § 1 k.p.k
II KK 362/24 POSTANOWIENIE Dnia 2 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 2 lutego 2026 r.‎wniosku pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych subsydiarnych o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 42 § 1 k.p.k
art. 40 § 1 k.p.k
W zakresie punktu 2 wniosku należało w tej części wniosek pozostawić bez rozpoznania, albowiem wyłączenie sędziego w oparciu o przepisy art. 40 § 1 k.p.k., bądź art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie SN z 28 września 2022 r., IV KK 333/22
postanowienie SN z 28 września 2022 r., IV KK 333/22).
postanowienie SN z 25 listopada 2010 r., V KO 96/10
też postanowienie SN z 25 listopada 2010 r., V KO 96/10).
postanowienia SN z 6 września 2022 r., II KK 44/21
postanowienia SN z 16 września 2022 r., III KK 339/22
uchwała składu połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20
uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22
uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt I KZP 22/22
postanowienie SN z dnia 12 stycznia 2026 r. - KRI 1406
postanowienie SN z dnia 24 kwietnia 2025 r., III KO 42/25
IV KK 333/22
Supreme Court dismisses defense request to recuse judge due to flawed appointment procedure under specific SN statute.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 362/24 POSTANOWIENIE Dnia 2 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 2 lutego 2026 r.‎wniosku pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych subsydiarnych o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł:

1. wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego I.Z. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego M.B. od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 362/24;

2. pozostawić bez rozpoznania wniosek sformułowany w punkcie 2. o wyłączenie od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego M.B. innych wskazanych sędziów Sądu Najwyższego powołanych na urząd na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa podjętej w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). UZASADNIENIEPełnomocnik oskarżycieli subsydiarnych, pismem z dnia 4 kwietnia 2025 roku (k. 124 – 126) wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego I.Z. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego M.B. od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 362/24 (pkt 1) oraz o wyłączenie od rozpoznania w/w wniosku innych wskazanych imiennie sędziów Sądu Najwyzszego w oparciu o tożsamą podstawę prawną i argumentację (pkt 2).

Uzasadniając wniosek pełnomocnik podniósł, że powołanie sędziego I.Z. do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego nastąpiło również w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie nowelizacji z dnia 8 grudnia 2017 r., tj. analogicznie jak w odniesieniu do sędziego objętego wnioskiem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Powody uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego SN I.Z. w tej sprawie są niewątpliwe i jednoznaczne. Występuje bowiem zbieżność zarzutu wadliwości powołania sędziego mającego rozpoznać wniosek o wyłączenie sędziego oraz wynikającego z tych samych okoliczności zarzutu wadliwości dotyczącej sędziego objętego wnioskiem pierwotnym podlegającym rozpoznaniu.

Powyższa konstatacja o zasadności wniosku wynika w sposób oczywisty z istoty gwarancji bezstronnego orzekania przez sąd i sedna zakazu nemo iudex in causa sua (por. postanowienie SN z 28 września 2022 r., IV KK 333/22). W interesie całego systemu prawnego, a bezpośrednio w interesie wymiaru sprawiedliwości leży, by nie powstało w odbiorze zewnętrznym, tj. w odczuciu społecznym przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd w sposób obiektywny (por. też postanowienie SN z 25 listopada 2010 r., V KO 96/10). Potrzeba ochrony wskazanego dobra prawnego została już należycie utrwalona w orzeczeniach Sądu Najwyższego, zapadających w sprawach opartych na zarzutach zbliżonych do podniesionych w niniejszej sprawie, co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie (zob. postanowienia SN z: 6 września 2022 r., II KK 44/21, oraz z 16 września 2022 r., III KK 339/22).Dodać trzeba, że zagadnienie, które wystąpiło na gruncie niniejszej sprawy było przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22), a w zakresie statusu Krajowej Rady Sądownictwa także w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Zachowują one swoją aktualność także na gruncie niniejszej sprawy.Istota złożonego wniosku nakazuje przypomnieć, że bezstronność jest wartością o szczególnej wadze dla państwa prawa.

Jest bowiem fundamentem zaufania do sądów i sprawowanego przez nie wymiaru sprawiedliwości. Składanie wniosków o wyłączenie sędziego nie powinno z jednej strony służyć jako środek do nadużywania uprawnień procesowych i przedłużania postępowania, ale z drugiej pozostawać musi realnym, a nie formalnym instrumentem pozwalającym na weryfikacje standardu bezstronności sędziego. Z tego powodu w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt I KZP 22/22, dotyczącej problematyki wyłączenia sędziego wskazano, że „pojęcie <<sprawy>>, o jakim mowa w art. 40 i art. 41 § 1 k.p.k. odnosi się zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie procesu, jak również postępowań incydentalnych, w tym takich, które mają miejsce w ramach sprawy głównej”.

Bezstronny musi być bowiem nie tylko sędzia, który rozpozna sprawę w głównym nurcie procesu, ale także sędzia, który rozpozna sprawę incydentalną, ale wkraczającą w sferę ochrony wolności i praw jednostki, w tym przypadku wniosek o wyłączenie sędziego. Ostatecznie rozstrzygnięcie w tej incydentalnej sprawie ma przecież wpływ na ukształtowanie składu Sądu Najwyższego w przedmiocie zasadności samej kasacji. W zakresie punktu 2 wniosku należało w tej części wniosek pozostawić bez rozpoznania, albowiem wyłączenie sędziego w oparciu o przepisy art. 40 § 1 k.p.k., bądź art. 41 § 1 k.p.k. jest możliwe jedynie w odniesieniu do konkretnego sędziego, tj. już wyznaczonego do rozpoznania sprawy w określonym zakresie, a nie sędziego (sędziów), który potencjalnie może być wyznaczony do udziału w jej rozpoznaniu (por. rozważania Sądu Najwyższego zawarte w postanowieniu wydanym w tej sprawie w dniu 12 stycznia 2026 r. - KRI 1406, k. 179 – 180 oraz powołane w nim postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2025 r., III KO 42/25).

Z tych powodów postanowiono jak w sentencji.[WB][a.ł] ‎