Supreme Court excludes judges from cassation appeal due to external impartiality concerns regarding their recent appointment. The court ruled that public perception of impartiality is paramount to judicial authority. Judges were removed from the case to preserve the image of an impartial court.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court excluded three judges from the cassation appeal proceedings regarding the defendant D.M. The defense argued that the judges' recent appointments by the Judicial Council created an appearance of bias under Article 439 § 1 point 2 of the Code of Criminal Procedure. The court held that while the judges' decisions in the lower instance might have been objectively impartial, their participation in the appeal violated public trust in the judiciary's impartiality.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.: The exclusion of a judge is required not only when they are objectively biased but also when their participation creates an external impression of bias that undermines public trust in the impartiality of the court.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
II KK 323/24 POSTANOWIENIE Dnia 22 lipca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 22 lipca 2025 r. w Izbie Karnej, w sprawie o sygn. akt II KK 323/24, wniosku z dnia 25 czerwca 2025 r. adwokata P.R. – obrońcy skazanego D.M., o wyłączenie SSN A.B., SSN P.K. i SSN S.S. od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt II KK 323/24 postanowił: na podstawie art 41 § 1 k.p.k. wyłączyć SSN A.B., SSN P.K. i SSN S.S. od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt II KK 323/24.
UZASADNIENIE
W orzecznictwie Sądu Najwyższego akcentowana jest konieczność zróżnicowania obiektywnej bezstronności sędziego i jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym, przy czym co do odbioru zewnętrznego z reguły odwołać się można do oceny sytuacji dokonanej przez hipotetycznego, przeciętnie wykształconego, logicznie myślącego członka społeczeństwa, który nie jest osobiście zainteresowany wynikiem procesu. Wskazuje się, że instytucja wyłączenia sędziego w równej mierze służy zapewnieniu realnej bezstronności sądu, jak i umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności (por. np. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt.
SK 19/02, OTK ZU 2004, nr 7/A, poz. 67). Znaczenie społecznej oceny bezstronności sędziego, a także wynikająca z tego perspektywa interpretacji podstaw wyłączenia sędziego, skutkuje tym, iż o potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może decydować jedynie zasadność in casu zarzutu będącego podstawą wniosku o wyłączenie, ale również ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, wystarczające okoliczności które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04).
SSN A.B., SSN P.K. i SSN S.S. zostali powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co jest powodem wniosku o ich wyłączenie, zaś orzekający w składzie Sądu Apelacyjnego w Warszawie, rozpoznającego sprawę D.M. w drugiej instancji - SSA X.Y., również została powołana na zajmowane aktualnie stanowiska sędziowskie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
W kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt VIII Ka 349/23, adwokat P.R. – obrońca skazanego D.M., podniósł między innymi zaistnienie uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającego na tym, iż w sprawie orzekała SSA X.Y. powołana na zajmowane aktualnie stanowiska sędziowskie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. W realiach sprawy udział zatem SSN A.B., SSN P.K. i SSN S.S. w rozpoznaniu kasacji obrońcy skazanego D.M., złożonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt VIII Ka 349/23, w odbiorze zewnętrznym mógłby zostać odebrany jako postąpienie nie utrwalające obrazu sądu jako organu działającego w warunkach bezstronności.
W literaturze podnosi się, że nie ma sprzeczności w zdaniu, cyt. ,,sędzia był stroną we własnej sprawie i wydał w niej bezstronny wyrok”. Nie da się wykluczyć, że w takim wypadku rozstrzygnięcie sędziego byłoby obiektywne, jednak samo orzekanie przezeń w takim układzie faktycznym, dla postronnego obserwatora, a także z punktu widzenia strony, naruszałoby zaufanie do wymiaru sprawiedliwości (por. Z. Łyda, Bezstronność arbitra a zakaz ,,zainteresowania w sprawie”, Państwo i Prawo 1996, nr 2, s. 51 – 54). Kierując się tymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie.[WB][a.ł]