Supreme Court dismisses appeal for domestic violence conviction as obviously unfounded due to proper appellate review.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defendant's cassation appeal as obviously unfounded, ordering him to bear the costs. The defendant argued that the lower court failed to address specific appeals regarding the nature of injuries and procedural defects. The court found that the appellate court had thoroughly and correctly addressed all arguments, including those about the public prosecution status and statute of limitations, making the cassation inadmissible.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 433 § 2 k.p.k.; Art. 457 § 3 k.p.k.: A cassation appeal is admissible only if the appellate court failed to properly address all claims or did not rule in accordance with statutory requirements; otherwise, the appeal is obviously unfounded.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KK 316/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 września 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 września 2023 r.,sprawy D. B. oskarżonego z art. 207 § 1 k.k., art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 10 marca 2023 r., sygn. akt II Ka 415/22, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim z dnia 18 marca 2022 r., sygn. akt II K 992/19, p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.[K.K.]
UZASADNIENIE
D. B. został oskarżony o to, że „w okresie od miesiąca grudnia 2017 r. daty bliżej nieustalonej do 27 stycznia 2019 r. w Ł. znęcał się psychicznie nad byłą partnerką A. Ż. w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu wszczynał awantury domowe podczas których wyzywał ją słowami wulgarnymi powszechnie uznawanymi za obelżywe, ośmieszał, krytykował oraz poniżał. Ponadto w dniu 27 stycznia 2019 r. w Ł. dusił rękoma za szyję oraz uderzył głową o ścianę A. Ż. powodując obrażenia w postaci obrzęku i bolesności szyi, które spowodowały naruszenie czynności narządów ciała i rozstrój zdrowia na okres poniżej 7 dni”, tj. czyn z art. 207 § 1 k.k., art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.Sąd Rejonowy w Tomaszowie Lubelskim wyrokiem z dnia 18 marca 2022 r., sygn. akt II K 992/19:I. ustalając, że D.l B.:• w okresie od grudnia 2017 r. daty bliżej nieustalonej do 27 stycznia 2019 r. w Ł. działając w krótkich odstępach czasu z góry powziętym zamiarem wielokrotnie znieważył A.
Ż. słowami powszechnie uznanymi za obelżywe oraz obraźliwe czym wypełnił znamiona czynu z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 1 2§ 1 k.k.,• dnia 27 stycznia 2019 r. w Ł. złapał, a następnie podniósł i dusił za szyję A. Ż. z którą pozostawał we wspólnym pożyciu oraz wspólnie zamieszkiwał, powodując u niej obrażenia w postaci obrzęku i bolesności szyi skutkujące rozstrojem jej zdrowia na okres poniżej 7 dni czym wypełnił znamiona czynu zabronionego z art. 157 § 2 k.k.,na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k., art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył postępowanie wobec oskarżonego D.
B. na okres próby 2 lat od uprawomocnienia się wyroku;II. na podstawie art. 67 § 3 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej A. Ż. kwotę 1000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.We wniesionej apelacji, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, obrońca adwokat J. B., w oparciu o art. 427 § 1 i 2 k.p.k. i art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k. zarzucił:„1. błąd w ustaleniach faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji, przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na uznaniu, że oskarżony poprzez złapanie pokrzywdzonej za szyję, a następnie podniesienie jej i duszenie spowodował u niej w dniu 27 stycznia 2019 roku obrażenia ciała w postaci obrzęku i bolesności szyi skutkujące rozstrojem jej zdrowia na okres poniżej 7 dni, gdy w rzeczywistości sytuacja taka nie miała miejsca,2. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, że oskarżony w okresie od grudnia 2017 roku do 27 stycznia 2019 roku działając w krótkich odstępach czasu z góry powziętym zamiarem wielokrotnie znieważył A.
Ż. słowami powszechnie uznanymi za obelżywe oraz obraźliwe, gdy w rzeczywistości zdarzenia takie nie miały miejsca,3. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, wynikający z wyżej opisanych błędów, polegający na przyjęciu, że oskarżony dopuścił się przestępstw z art. 157 § 2 k.k. oraz 216 § 1 k.k. w sytuacji, gdy do popełnienia przestępstw nie doszło,4. obrazę art. 7 k.p.k. poprzez przekroczenie przez Sąd I instancji granicy swobodnej oceny dowodów i dokonanie dowolnej oceny wyjaśnień oskarżonego D.
B. oraz zeznań świadka/pokrzywdzonej A. Ż., szczególnie w zakresie w jakim opisują oni przebieg zdarzeń z dnia 27 grudnia 2019 roku oraz przebieg sprzeczek i użytego w ich trakcie słownictwa, a dodatkowo uzasadnienie prawdziwości twierdzeń A. Ż. poprzez opinię biegłego K. M., gdy w rzeczywistości dopuszcza on inny mechanizm powstania obrażeń oraz brak typowych śladów duszenia, których brak tłumaczy użyciem niewielkiej siły przez oskarżonego, co stoi w sprzeczności z zeznaniami pokrzywdzonej i jej opisem przebiegu zdarzenia”.Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego.Z kolei adwokat M.
S. – drugi z obrońców, zaskarżając w całości wyrok Sądu pierwszej instancji, na podstawie art. 427 § 1 k.p.k., art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. art. 438 pkt 1, 2 i 3 k.p.k., zarzucił:„I) rażącą obrazę przepisów postępowania tj. art. 17 § 1 pkt. 9 i 10 k.p.k. (bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k.) polegającą na braku wyraźnego wniosku o objęcie ściganiem w sprawie publicznoprawnej sprawy prywatnoskargowej - brak skargi uprawnionego oskarżyciela:a) w zakresie czynu I kwalifikowanego z art. 216 k.k., gdzie oświadczenie takie złożył wyłącznie prokurator co do czynu z art. 216 k.k., ale brak wniosku/skargi uprawnionego pokrzywdzonego, mimo że był on reprezentowany przez fachowego pełnomocnika - vide protokół z dnia 23 lutego 2022 r. oraz protokół z dnia 25 lutego 2022 r.,b) w zakresie czynu II kwalifikowanego z art. 157 § 2 k.k., gdzie brak jest wniosku o ściganie i objęcia skargą przez prokuratora, mimo że złożył on wniosek dotyczący art. 216 k.k. i pierwszego czynu, to wyraźnie nie objął oskarżeniem czynu z art. 157 § 2 k.k., a pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej nie zajął stanowiska w sprawie;II. rażącą obrazę przepisów postępowania tj. art. 17 § 1 pkt. 6 k.p.k. (bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k.) polegającą na skazaniu za przestępstwa przedawnione;a) gdzie wobec czynów prywatnoskargowych sprzed 11 czerwca 2018 r. jest to oczywiste w świetle art. 101 § 2 k.k., bowiem przedawnienie wszelkich czynów następuje w ciągu roku, bowiem pokrzywdzona zna sprawcę, a zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa złożyła ona w dniu 11 czerwca 2019 r. - vide k. 1;b) w istocie do przerwania biegu przedawnienia obu czynów doszło na rozprawie w dniu 23 lutego 2022 r., więc w czasie przedawnienia całości zarzucanych czynów oskarżonemu, bowiem:- w zawiadomieniu o przestępstwie doszło do zawiadomienia wyłącznie o czynie ostatecznie zakwalifikowanym jako art. 157 § 2 k.k., więc nie objęto wnioskiem czynów zakwalifikowanych jako art. 216 k.k. - zeznań pokrzywdzonej w żaden sposób to nie wynika, co więcej wskazuje na to brak jakichkolwiek szczegółów co do miejsca i czasu i formy tych zachowań;- do przedstawienia zarzutów oskarżonemu, brak jest jakiegokolwiek precyzji co do czasu rzekomych znieważeń, więc nie da się wykluczyć, że miały one miejsce przed 10 czerwca 2018 r.;- pokrzywdzona w zawiadomieniu objęła wolą ściganie znęcania się, a nie pojedynczego naruszenia kwalifikowanego z art. 157 § 2 k.k., a takiego oświadczenia nie można interpretować na niekorzyść sprawcy;- wola objęcia ściganiem czynów zakwalifikowanych z art. 216 k.k. została wyrażona przez prokuratora w dniu 25 lutego 2022 r. więc po terminie przedawnienia;- wola objęcia ściganiem czynu zakwalifikowanego jako art. 157 § 2 k.k. nie została do dnia dzisiejszego wyrażona nastąpiło zatem przedawnienie karalności, a nie może czyn który się przedawnił „odprzedawnić” po złożeniu takiego oświadczenia w przyszłości, przedawnienie bowiem następuje z mocy prawa i nie może się konwalidować;III) obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść zapadłego orzeczenia, tj. art. 6 ust. 3 lit.d EKPCz w zw. z art. 6 ust. 1 i 3 EKPCz w zw. z kpw, w 6 k.p.k., poprzez pozbawienie prawa do obrony materialnej oskarżonego, polegające na braku możliwości obrony w sprawie przy takiej zmianie kwalifikacji, bowiem oskarżony bronił się w procesie przed znęcaniem się a nie przed rzekomym znieważaniem, gdzie brak jest dostatecznych ustaleń w uzasadnieniu sądu, w materiałach sprawy, które pozwalałyby na kwestionowanie rzekomych znieważeń (nie ma podanych nawet w przybliżeniu czasu i konkretnych czynów - słów i ich okoliczności);IV) obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść zapadłego orzeczenia, tj. art. 39 § 1 k.p.w., w zw. z art. 43 k.p.w. w zw. z art. 207 k.p.k. i 211 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.w. w zw. 193 k.p.k. poprzez brak przeprowadzenia oględzin miejsca zdarzenia z art. 157 § 2 k.k. połączonych z elementami eksperymentu procesowego oraz elementami opinii biegłego z zakresu traumatologii (lekarza medycyny) co skutkowało brakiem możliwości pełnych ustaleń faktycznych, czego pozbawił się sam Sąd, a co pozwalałoby na ustalenie, że w warunkach podniesienia za szyję i uderzenia w ścianę sińce w kształcie palców nie mogły nie powstać, zwłaszcza, że pokrzywdzona twierdzi, że te palce były widoczne i pokazała je oskarżonemu - vide: protokół z dnia 5 grudnia 2019 r. k.73, a przeczy temu opinia biegłego;V) obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść zapadłego orzeczenia tj. art. 2 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. poprzez dokonywanie ustaleń faktycznych w zakresie nie wynikającym z dowodów w sprawie, a będących wyrazem przekonania sądu, które zbliżają się do tzw.
„procesu poszlakowego” lecz nie spełniają wymogów, jakie stawiane są tego rodzaju rozumowaniu dowodowemu w celu ustalenia stanu faktycznego w zakresie znieważeń, bowiem dla znieważenia trzeba zamiaru obrażania kogoś a nie obrony w kłótni, przed atakującą osobą;VI) obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść zapadłego orzeczenia art. 6 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. oraz w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez dowolną, stronniczą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, polegającą na:a) prowadzeniu postępowania pod z góry przyjętą tezę, w tym ograniczanie postępowania dowodowego tylko w kierunku udowodnienia winy oskarżonego oraz rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz oczywistych wniosków z opinii biegłych na jego niekorzyść,b) zignorowanie napadów furii słownej pokrzywdzonej o jakiej mówią świadkowie k. 16 v. i 19 v. więc w kontekście opinii psychologicznej oceny kto kogo znieważał,c) błędną ocenę wyjaśnień oskarżonego i zeznań pokrzywdzonej, dokonanej sprzecznie z wnioskami jakie płyną z opinii psychologicznych oraz biegłego lekarza, a także części świadków;d) przyjęcie za wiarygodną pokrzywdzoną, kiedy wyraźnie mija się z prawdą, że sińce po palcach były widoczne na szyi, a także w zakresie jej osobowości i charakteru - jej zeznania z dnia 5 grudnia 2019 r., zeznania w czasie zawiadomienia, gdzie te okoliczności są sprzeczne z opiniami lekarza - vide: protokół z 19 marca 2021 r., gdzie biegły opiniował, że śladów palców nie było i biegłych psychologów, więc sąd przyjął, że w części pokrzywdzona mówi prawdę, a w części nie co miał obowiązek szczegółowo wyjaśnić,e) doświadczenie życiowe wskazuje, że jeśli oskarżony miałby się upijać do nieprzytomności tak, że miał problemy z czynnościami fizjologicznymi, jak twierdzi pokrzywdzona, to musieli widzieć to sąsiedzi a temu przeczą - vide: wywiad środowiskowy k. 84 v., bowiem osoby w takim stanie alkoholizmu są łatwe do identyfikacji w środowisku, co wskazuje, na pomawianie oskarżonego, w celu polepszenia swojej sytuacji procesowej w sprawie opieki nad dzieckiem - motywu tego sąd dostatecznie nie rozważył,f) zignorowaniu, że oskarżonego obciążają wyłącznie pomówienia pokrzywdzonej, która ma interes procesowy w pomawianiu oskarżonego z powodu polepszenia swojej sytuacji w sporze o opiekę nad dzieckiem, więc można tu stosować pewne analogie z pomawianiem dokonywanym przez świadka koronnego czy małego świadka koronnego w zakresie oceny wiarygodności takich zeznań,X) błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą orzeczenia mający wpływ na jego treść, tj. przyjęcie, że:a) oskarżony wyzywał pokrzywdzoną w sytuacji, gdy wyłącznie się z nią kłócił;b) oskarżony podniósł pokrzywdzoną za szyję i uderzył w ścianę w sytuacji, gdy w chwili zdarzenia była to osoba niepełnosprawna po poważnej chorobie i hospitalizacji, która wykluczała tego rodzaju atak fizyczny.”W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie obwinionego od zarzucanych mu czynów, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji.Apelację w sprawie wniósł również oskarżony, który zaskarżając wyrok Sądu Rejonowego w całości na swoją korzyść, zarzucił:„I) obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść zapadłego orzeczenia, tj. art. 193 k.p.k. poprzez brak przeprowadzenia opinii biegłego lekarza, z elementami eksperymentu procesowego na okoliczność czy zdarzenie mogło nie pozostawić śladów palców na szyi pokrzywdzonej, uwzględniając:a) rzekomy przebieg zdarzenia podany przez pokrzywdzoną, gdzie miał ją podnieść za szyję i uderzać o ścianę - czy jest w ogóle możliwe, aby nie było śladów palców na szyi w takiej sytuacji uderzeń;b) jestem osobą niepełnosprawną i miałbym trudność aby wykonać taką czynność, jak podniesienie pokrzywdzonej, zwłaszcza po poważnej chorobie i pobycie w szpitalu, gdzie w styczniu nadal byłem bardzo osłabiony, po zapaleniu płuc;c) pokrzywdzona ma dużą tendencję do siniaków - łatwo jej się robią, co wpływa na ocenę, czy możliwe jest, aby był brak tego typu śladów;II) rażącą obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść zapadłego orzeczenia, tj. art. 6 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. oraz art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy w sposób uniemożliwiający obronę, ponieważ rzekome znieważenia dotyczą okresu przedawnionego, gdzie ja jako oskarżony nie wiem jakie rzekomo słowa użyłem wobec pokrzywdzonej i kiedy, więc nie mogę skutecznie się bronić, że w danych datach nie mówiłem konkretnych słów, a w takim sposobie ustaleń i opisu czynu nie sposób się obronić, że mniej więcej wtedy mniej więcej oskarżony to powiedział, poza tym sąd pomija, że skoro nie było znęcania się, bo taki a nie innych charakter ma pokrzywdzona, to oczywistym jest, że jeśli w czasie kłótni, do której potrzeba dwóch osób, wymiana zdań jest obustronna, a sąd nawet nie rozważył zastosowanie art. 216 § 3 k.k., przy ustaleniach dot. mojego charakteru i osobowości i charakteru i osobowości pokrzywdzonej;III) obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść zapadłego orzeczenia, tj. 6 k.p.k. i 7 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.k. oraz art. 424 § 2 k.p.k. w zw. z art. 413 k.p.k. poprzez:a) brak wskazania, kiedy i jak miałem znieważać żonę, w kontekście przedawnienia, jaki i jej własnych zachowań w czasie kłótni;b) ustalenie, że podniesienie żony za szyję i uderzanie w ścianę miało miejsce, w sytuacji gdy jest to nieprawda, której przeczą obiektywne dowody w postaci opinii, a nie jest możliwe, aby w takim przebiegu uderzając o ścianę nie było śladów na szyi pokrzywdzonej;c) sprzeczne z wiedzą specjalną ustalenia sądu, sprzeczne z doświadczeniem życiowym wnioskowanie sądu, dotyczące charakteru stron i obrażeń ciała,d) błędną ocenę wyjaśnień oskarżonego i zeznań pokrzywdzonej, w świetle opinii psychologicznej, gdzie oczywistym jest osoba wycofująca ma mniejsze predyspozycje do kłamania niż osoba aktywna i roszczeniowa, więc wzajemna ocena dowodów przez sąd (źródła osobowe v. opinie psychologiczne) jest wzajemnie sprzeczna;e) niedostateczne uwzględnienie konfliktu stron i motywu działania pokrzywdzonej, jakim jest polepszenie własnej sytuacji procesowej;IV) błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą orzeczenia mający wpływ na jego treść, tj.:a) przyjęcie, że wyzywałem pokrzywdzoną w sytuacji, gdy wyłącznie się z nią kłóciłem;b) podniosłem pokrzywdzoną za szyje i uderzałem w ścianę.”Oskarżony wniósł o zmianę wyroku Sądu pierwszej instancji i uniewinnienie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.Ponadto wniósł o wywołanie opinii biegłego lekarza, z elementami eksperymentu procesowego na okoliczność czy zdarzenie mogło nie pozostawić śladów palców na szyi pokrzywdzonej, uwzględniając przebieg zdarzenia, jaki ona podaje, niepełnosprawność oskarżonego oraz tendencję do powstawania siniaków u pokrzywdzonej.
Dołączył również historię choroby ze szpitala z grudnia 2018 r., na okoliczność tego, że w styczniu 2019 r. nie miałby siły podnieść pokrzywdzonej po ciężkim wymagającym szpitala zapaleniu płuc.Po rozpoznaniu wywiedzionych apelacji, Sąd Okręgowy w Zamościu wyrokiem z dnia 10 marca 2023 r., sygn. II Ka 415/22, zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że w pkt I w opisie czynu wyczerpującego dyspozycję art. 157 § 2 k.k. sformułowanie „złapał, a następnie podniósł i dusił” zastąpił słowem „chwycił”, w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Kasację od całości tego wyroku wniósł obrońca D.
B. zarzucając:„I) rażącą obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wyroku Sądu II Instancji tj. art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. w zw. z art. 29 § 1 k.p.k., w zw. z art. 449 § 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w zw. z art 42 ust 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 176 ust. I Konstytucji RP oraz art. 6 EKPCz w zw. z art. 2 protokołu 7 do EKPCz w zw. z art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 47 KPP w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, polegającą na orzekaniu w sprawie w obu instancjach przez składy jednoosobowe co łamie standard konstytucyjny i międzynarodowy prawa do sądu, jako organu kolegialnego, bowiem w obu instancjach realizacja prawa do sądu przez jednego sędziego ma z istoty charakter arbitralny i jest realizacją prawa do sędziego a nie do sądu, co jest przedmiotem analogicznej uchwały w Sądzie Najwyższym w sprawach cywilnych i pracy - Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt III PZP 6/22, a w oczywisty sposób najwyższy standard dostępu do sądu musi występować w sprawach karnych, określających sankcję i stanowiących największą ingerencję w prawa podmiotowe jednostki, jakimi są prawa człowieka;II) rażącą obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wyroku Sądu II Instancji tj. art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k. w zw. z art. 399 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w zw. z art 42 ust 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 EKPCz w zw. z art. 2 protokołu 7 do EKPCz w zw. z art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 47 KPP w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP polegającą na domniemaniu istnienia skargi uprawnionego oskarżyciela, tzn.
że jego wolą było objęcie ścigania art. 157 § 2 k.k. w zw. z 157 § 4 k.k., w sytuacji oskarżenia o znęcanie się, zapowiedzi zmiany kwalifikacji prawnej i objęcie przez oskarżyciela ściganiem przestępstwa z art. 216 § 1 k.k. i jednoczesnym barkiem takiego złożenia oświadczenia co do tej kwalifikacji z art. 157 § 2 k.k., gdzie czym innym jest materialnoprawna podstawa wszczęcia sprawy przez prokuratora a czym innym jest złożenie skargi do sądu, której nie można domniemywać,III) rażącą obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wyroku Sądu II Instancji tj.: art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt. 6 k.p.k. w zw. z art. 399 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w zw. z art 42 ust 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 EKPCz w zw. z art. 2 protokołu 7 do EKPCz w zw. z art. 32 Konstytucji RP w zw. z art 47 KPP w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez przy zmianie kwalifikacji prawnej czynu ze znęcania się na skazanie za przestępstwo przedawnione:
„w okresie od grudnia 2017 roku daty bliżej nieustalonej do 27 stycznia 2019 roku w Ł. działając w krótkich odstępach czasu z góry powziętym zamiarem wielokrotnie znieważył A. Ż. słowami powszechnie uznanymi za obelżywe oraz obraźliwe czym wypełnił znamiona czynu z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.", gdzie brak jest jakichkolwiek ustaleń co do z góry powziętego zamiaru i czasu czynów, więc stwierdzić należy, że wobec czynów prywatnoskargowych sprzed 11 czerwca 2018 r. są one oczywiście przedawnione w świetle art. 101 § 2 k.k., bowiem przedawnienie wszelkich czynów następuje w ciągu roku, skoro pokrzywdzona zna sprawcę, a zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa złożyła ona w dniu 11 czerwca 2019 r. - vide k. 1, nie zmienia tego bowiem w wypadku tej art. 12 § 1 k.k., a czynu ciągłego i zamiaru z góry powziętego nie można utożsamiać z zamiarem przestępstwa trwałego, jakim jest znęcanie, gdzie nie trzeba badać okresów pomiędzy czynami i zamiaru z góry powziętego, a sądy obu instancji tok postępowania badający zamiar przestępstwa trwałego przeniosły na inny rodzaj zamiaru obchodząc badanie przedawnienia konkretnych zachowań;IV) rażącą obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wyroku Sądu II Instancji tj. art. 496 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. - fikcja prawna braku skargi oskarżyciela w zw. z art. 399 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w zw. z art. 42 ust 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 176 ust.
I Konstytucji RP oraz art. 6 EKPCz w zw. z art. 2 protokołu 7 do EKPCz w zw. z art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 47 KPP w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez zignorowanie nieobecności na rozprawie w dniu 25 lutego 2022 r. pełnomocnika i oskarżycielki posiłkowej, jak też wydaje się, że z protokołu wynika spóźnienie prokuratora, co oznacza, że złożenie przez niego wniosku nastąpiło po fikcji prawnej braku skargi, więc po prawnym umorzeniu postępowania, bowiem zapowiedź zmiany kwalifikacji przy udziale profesjonalnego pełnomocnika, a następnie brak udziału na kolejnym terminie rozprawy głównej (takim także jest termin wyznaczony na ogłoszenie wyroku) materializuje fikcję prawną braku skargi.”Obrońca na zakończenie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego oraz wyroku Sądu Rejonowego w całości w zakresie wszystkich czynów i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.Odpowiadając pisemnie na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniesioną przez obrońcę skazanego kasację należało oddalić na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., albowiem podniesione w niej zarzuty są bezzasadne w stopniu oczywistym.Odnosząc się do zarzutu rażącej obrazy przepisów postępowania polegającej na orzekaniu w obu instancjach przez sąd w składzie jednoosobowym, należy stwierdzić, iż jest on niezasadny.
Zgodnie z treścią art. 449 § 2 k.p.k. jeżeli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia oraz w sprawach z oskarżenia prywatnego, sąd odwoławczy orzeka na rozprawie jednoosobowo, chyba że zaskarżone orzeczenie sąd pierwszej instancji wydał w innym składzie niż w składzie jednego sędziego. Przepis ten obowiązywał w dniu wyrokowania przez Sąd Okręgowy w Zamościu. Z akt sprawy bezspornie wynika, że postępowanie przygotowawcze w sprawie prowadzone było w formie dochodzenia. Jednocześnie wynika z nich, że sąd pierwszoinstancyjny - Sąd Rejonowy w Tomaszowie Lubelskim, stosownie do art. 28 § 1 k.p.k., orzekał w składzie jednego sędziego.
Ponieważ postępowanie przygotowawcze wobec skazanego zakończyło się w formie dochodzenia i Sąd pierwszej instancji orzekał w składzie jednoosobowym, Sąd odwoławczy uprawniony był do orzekania w postępowaniu odwoławczym w składzie jednoosobowym. Przepisy art. 28 § 1 k.p.k. i art. 449 § 2 k.p.k. obowiązywały w chwili orzekania oraz obowiązują nadal i nie stwierdzono ich niezgodności z Konstytucją RP. Niezasadne jest także twierdzenie jakoby uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego III PZP 6/22, kwestionująca skład jednoosobowy w drugiej instancji w sprawach cywilnych, miała zastosowanie do spraw karnych rozstrzyganych w postępowaniu odwoławczym.Mimo wagi zarzutów pkt II i III kasacji (bezwzględne przyczyny odwoławcze), także i one są niezasadne.
Zarzuty te są de facto przeredagowanymi zarzutami apelacyjnymi. Należy powtórzyć, na co niejednokrotnie zwracał uwagę Sąd Najwyższy, że powtórzenie w skardze kasacyjnej argumentacji prezentowanej przez stronę w uprzednio wywiedzionej w sprawie apelacji może być skuteczne wyłącznie wówczas, gdy stwierdzone zostanie, iż Sąd odwoławczy nie rozpoznał należycie wszystkich zarzutów skarżącej strony i nie odniósł się do nich w sposób zgodny z obowiązującymi w stosownych przepisach wymogami. Sąd Okręgowy w Zamościu w toku przeprowadzonej kontroli instancyjnej odniósł się w sposób pełny, szczegółowy i rzetelny do wszystkich zarzutów apelacyjnych, w tym także braku skargi uprawnionego oskarżyciela oraz przedawnienia karalności czynów przypisanych skazanemu, nie naruszając tym samym ani przepisu art. 433 § 2 k.p.k., ani też art. 457 § 3 k.p.k. (pkt 3.1 formularza uzasadnienia Sądu Okręgowego).
Lektura obu zarzutów nieodparcie prowadzi do konkluzji, że obrońca zdaje się utożsamiać brak uwzględnienia przez sąd odwoławczy podniesionych w apelacji i powielonych w kasacji zarzutów oraz nie podzielenia argumentacji przytoczonej dla ich poparcia, z naruszeniem prawa przez tenże Sąd. W konsekwencji skarżący pod pozorem rzekomych rażących naruszeń prawa przez Sąd odwoławczy zmierza w istocie do skłonienia Sądu Najwyższego do ponownej, dublującej kontroli orzeczenia, co jest niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów.
Dodać należy jedynie, że czyn z art. 157 § 2 k.k. został zarzucony oskarżonemu w publicznym akcie oskarżenia, co jasno wynika z treści zarzutu, a nadto – stosownie do art. 157 § 4 k.k., w związku z tym, że pokrzywdzona była osobą dla oskarżonego najbliższą i wspólnie z nim zamieszkiwała, ściganie za występek z art. 157 § 2 k.k. odbywa się z oskarżenia publicznego. Sąd Okręgowy wyjaśnił także kwestię związaną z zarzutem przedawnienia odnoszonym do czynu z art. 216 § 1 k.k. Do zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentów dodać można, że;- skarżący pod pretekstem zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej kwestionuje w niedopuszczalny w kasacji sposób ustalenia faktyczne związane z zamiarem towarzyszącym działaniu oskarżonego i czasem popełnienia czynu,- konstrukcja z art. 12 § 1 k.k. powoduje, że rozciągnięte w czasie zachowania sprawcy stanowią normatywnie jeden czyn, a jego przedawnienie rozpoczyna swój bieg od jego popełnienia, tj. ostatniego w czasie zachowania objętego tą konstrukcją.Także zarzut z pkt IV kasacji uznać należy za oczywiście bezzasadny.
Po pierwsze dlatego, że postępowanie zostało zainicjowane w związku ze skargą oskarżyciela dotyczącą przestępstwa publicznoskargowego, a nie prywatnoskargowego, zatem toczyło się ono z urzędu. Po wtóre, uprzedzenie stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu w trybie art. 399 § 1 k.p.k. jest niczym innym jak niezaskakiwaniem stron ewentualną zmianą kwalifikacji prawnej czynu w wyroku w stosunku do kwalifikacji wskazanej w akcie oskarżenia. Należy jednak pamiętać, że jest to jedynie uprzedzenie stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu, a nie o jego zmianie.
Niezależnie więc od sygnalizowanej możliwości zmiany kwalifikacji prawnej postępowanie w przedmiotowej sprawie nadal toczyło się w konsekwencji wniesienia skargi publicznej, nie mógł więc mieć zastosowania przepis art. 496 § 3 k.p.k., nie zaistniała zatem podnoszona przez skarżącego „fikcja prawna braku skargi”.Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w dyspozytywnej części postanowienia. (K.G.)(r.g.)