Supreme Court recuses a judge from a cassation case due to concerns about judicial impartiality regarding his appointment method.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court granted a private prosecutor's request to recuse Judge Zbigniew Kapiński from a cassation case regarding a criminal conviction. The prosecutor argued that Kapiński's appointment by the newly reformed Judicial Council raised systemic impartiality concerns under EU law. Consequently, the court ordered the judge's removal from the proceedings to ensure compliance with constitutional and international standards of judicial independence.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; Art. 6 ust. 1 KCHP: A judge must be recused if their appointment by a reformed Judicial Council creates a reasonable doubt regarding impartiality, as such systemic flaws may violate the standard of an independent court guaranteed by the Constitution and the ECHR.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KK 304/24 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie G. K. uniewinnionego od czynu z art. 212 § 1 k.k, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 września 2024 r. wniosku oskarżycielki prywatnej o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. II KK 304/24.
UZASADNIENIE
Oskarżycielka prywatna – r.pr. A. D. wniosła kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt V Ka 999/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z dnia 4 września 2023 r., sygn. akt II K 774/22. Kasacja została zarejestrowana pod sygn. II KK 304/24 i zgodnie z kolejnością wpływu 4 lipca 2024 r. sprawę przydzielono SSN Zbigniewowi Kapińskiemu. Pismem z dnia 6 sierpnia 2024 r. A. D. wniosła o wyłączenie SSN Zbigniewa Kapińskiego od orzekania w przedmiotowej sprawie.
Uzasadniając wniosek, oskarżycielka wskazała na wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sądu z udziałem SSN Zbigniewa Kapińskiego w świetle wyroku TSUE z 19 listopada 2019 r. oraz uchwały SN z 23 stycznia 2020 r. Zarządzeniem z dnia 20 sierpnia 2024 r. wniosek ten został zarejestrowany pod sygn. KRI 554. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek oskarżycielki prywatnej, oparty o przepis art. 41 k.p.k., zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z § 1 tego przepisu sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Okolicznością mogącą wywołać tę wątpliwość może być m.in. tryb powołania sędziego Sądu Najwyższego na urząd (zob. np. postanowienie SN z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II KK 206/21). Sąd Najwyższy ma zatem obowiązek wyłączyć sędziego także wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszych uchybień, a więc do naruszenia standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co mogłoby skutkować m.in. odpowiedzialnością odszkodowawczą Państwa (zob. np. postanowienie SN z dnia 11 kwietnia 2023 r., sygn. akt II KK 57/23 [KRI 155]).Złożony przez oskarżycielkę prywatną wniosek opiera się na okolicznościach związanych z powołaniem Zbigniewa Kapińskiego na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, którą ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r. poz. 3). Sam fakt brania udziału w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22; uchwała Sądu Najwyższego w składzie połączonych 3 Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20).
Z dotychczasowego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wynika natomiast, że tego rodzaju wady stwierdzone w postępowaniach nominacyjnych na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego mają charakter systemowy i będą brane pod uwagę w podobnych skargach złożonych w przyszłości do Trybunału (por. m. in. wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce).Mając powyższe na uwadze, należało wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn.
II KK 304/24. [PGW][ms]