Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 301/12 Generato dall'IA

Supreme Court quashes criminal verdict for embezzlement due to procedural violations and prior civil judgment barring damages.

Numero d'incarto II KK 301/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the lower court's verdict against the liquidator for embezzlement and misappropriation, ordering the case remanded for retrial. The defendant argued that the trial violated his right to defense due to lack of prior explanations and that the criminal court should not order damages since a final civil judgment already covered the loss. The court agreed, ruling that the procedural defect was significant and that the existence of the prior civil decision legally precluded a criminal order for compensation.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 479 § 1, 2 k.p.k.; Art. 6 k.p.k.; Art. 415 § 5 k.p.k.; Art. 46 § 1 k.k. - A criminal verdict is void if the accused was denied the right to defense due to failure to obtain prior explanations, and a criminal court cannot order damages when the same loss has already been adjudicated in a final civil proceeding.

Parole chiave

Generato dall'IA
right to defense prior explanations criminal damages civil judgment bar procedural violation embezzlement misappropriation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 479 § 1 k.p.k.
439 § 1 pkt 9 k.p.k.,2.rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 479 § 1 i 2 k.p.k.
Art. 479 § 2 k.p.k.
nie miał w nim statusu podejrzanego, nie składał więc wyjaśnień, które mogłyby być odczytane w trybie art. 479 § 2 k.p.k. Skoro tak, to sądowi nie było wolno wydać wyroku zaocznego.
Art. 6 k.p.k.
oraz art. 6 k.p.k., polegające na wydaniu wyroku zaocznego i skazaniu M.
Art. 415 § 5 k.p.k.
w sytuacji, gdy oskarżony nie złożył wyjaśnień w sprawie,3.rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 415 § 5 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec M.
Art. 46 § 1 k.k.
na podstawie art. 46 § 1 k.k. obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej pokrzywdzonemu poprzez zasądzenie kwoty 46.299,77 zł.
Art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.
535 § 5 k.p.k.‎w dniu 12 grudnia 2012 r.,‎kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego‎od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego ‎z dnia 12 kwietnia 2012 r., uchyla zaskarżony wyrok i : - na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. umarza postępowanie w zakresie czynu z art.
Art. 632 pkt 1 k.p.k.
O kosztach procesu w części umarzającej postępowanie rozstrzygnięto na podstawie art. 632 pkt 1 k.p.k. w zw.
Art. 640 k.p.k.
O kosztach procesu w części umarzającej postępowanie rozstrzygnięto na podstawie art. 632 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 640 k.p.k.
art. 286 § 1 k.k
S.‎skazanego z art. 286 § 1 k.k.
art. 535 § 5 k.p.k
‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.‎w dniu 12 grudnia 2012 r.,‎kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego‎od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego ‎z dnia 12 kwietnia 2012 r., uchyla zaskarżony wyrok i : - na podstawie art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok Sądu Najwyższy z dnia 9 listopada 2005 r., V KK 311/05
wyrok Sądu Najwyższy z dnia 3 września 2009 r., V KK 149/09
wyrok Sądu Najwyższy z dnia 17 lutego 2011 r., II KK 20/11
V KK 311/05
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2005 r., V KK 311/05, LEX nr 164424).
V KK 149/09
II KK 20/11

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II KK 301/12 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2012 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)‎SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)‎SSN Włodzimierz WróbelProtokolant Anna Janczak w sprawie M. S.‎skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in. ‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.‎w dniu 12 grudnia 2012 r.,‎kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego‎od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego ‎z dnia 12 kwietnia 2012 r., uchyla zaskarżony wyrok i : - na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. umarza postępowanie w zakresie czynu z art. 284 § 1 k.k., a kosztami procesu w tej części obciąża oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego; - w pozostałym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 30 września 2010 r. prokurator Prokuratury Rejonowej, po rozpoznaniu zawiadomienia D. S., prezesa zarządu spółki z o.o. „P.”, umorzył dochodzenie w sprawie doprowadzenia w okresie od stycznia 2008 r. do 19 marca 2010 r. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 46.299,77 zł spółki z o.o. „P.” przez spółkę z o.o. „S. – S.”, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. – wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.).Sąd Rejonowy, po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez pokrzywdzoną spółkę, postanowieniem z dnia 27 września 2011 r., uchylił to postanowienie i zlecił prokuratorowi przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wykonanie szeregu czynności.

Po wykonaniu tych czynności, prokurator ponownie umorzył dochodzenie w sprawie o czyn z art. 286 § 1 k.k. na szkodę spółki z o.o. „P.” – wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa (art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.).Odpis tego postanowienia z pouczeniem o prawie do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia doręczono pokrzywdzonej spółce w dniu 18 stycznia 2012 r.W dniu 16 lutego 2012 r. wpłynął do Sądu Rejonowego, sporządzony przez pełnomocnika spółki z o.o. „P.” subsydiarny akt oskarżenia przeciwko M.

S., likwidatorowi spółki z o.o. „S. – S.” Na podstawie tej skargi został on oskarżony o to, że:1. „w bliżej nieokreślonym okresie od 4 października 2007 r. do dnia 19 marca 2010 r. w P. działając w imieniu „S. – S.” sp. z o.o. doprowadził „P.” sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wartości 46.299,77 zł, tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k.”,2. „w bliżej nieokreślonym okresie od 4 października 2007 r. do dnia 19 marca 2010 r. w P. działając w imieniu „S. – S.” sp. z o.o. przywłaszczył stanowiące własność „P.” sp. z o.o. pieniądze w kwocie 46.299,77 zł przyjmując od Gminy L. przedmiotowe pieniądze, pomimo zawarcia w dniu 19 listopada 2007 r. umowy cesji wierzytelności, tj. o czyn z art. 284 § 1 k.k.”Sąd Rejonowy, wyrokiem zaocznym z dnia 12 kwietnia 2012 r., oskarżonego M.

S. w miejsce zarzucanego mu czynu w pkt 1 aktu oskarżenia uznał za winnego tego, że w okresie od 4 października 2007 r. do 19 listopada 2007 r. w P. działając w imieniu „S. – S.” sp. z o.o. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził „P.” sp. z o.o. w błąd co do sytuacji finansowej spółki, czym doprowadził pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wartości 46.299,77 zł i za to na podstawie art. 286 § 1 k.k. skazał go na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności. Oskarżonego uznał również za winnego popełnienia czynu zarzucanego w pkt 2 aktu oskarżenia z tą zmianą w opisie czynu, że do popełnienia czynu doszło w okresie od 31 grudnia 2007 r. i za to na podstawie art. 284 § 1 k.k. skazał go na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności.

Na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę łączną roku pozbawienia wolności, wykonanie której warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat. Ponadto na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego kwoty 46.299,77 zł.Od tego wyroku nie wniesiono sprzeciwu, wobec czego uprawomocnił się on w dniu 12 maja 2012 r.Obecnie Prokurator Generalny wniósł od tego wyroku kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. Zaskarżył go w całości na korzyść oskarżonego i zarzucił:1.rażące naruszenie prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., polegające na skazaniu M.

S. za czyn z art. 284 § 1 k.k. pomimo istnienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.,2.rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 479 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 485 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k., polegające na wydaniu wyroku zaocznego i skazaniu M. S. za czyn z art. 286 § 1 k.k. w sytuacji, gdy oskarżony nie złożył wyjaśnień w sprawie,3.rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 415 § 5 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec M.

S. na podstawie art. 46 § 1 k.k. obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej pokrzywdzonemu poprzez zasądzenie kwoty 46.299,77 zł. pomimo, że o roszczeniu wynikającym z popełnienia przestępstwa wcześniej rozstrzygnięto w postępowaniu cywilnym.W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania w zakresie czynu z art. 284 § 1 k.k. na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. oraz przekazanie sprawy w pozostałym zakresie Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Nie ulega wątpliwości, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącą obrazą przepisów prawa procesowego, wskazanych w zarzutach kasacji.Po pierwsze, stwierdzić należy, że postępowanie przygotowawcze w tej sprawie dotyczyło jedynie czynu określonego w art. 286 § 1 k.k., popełnionego na szkodę spółki z o.o. „P.” Przedmiotem rozpoznania i decyzji umarzających postępowanie nie był zaś objęty aktem oskarżenia i przypisany oskarżonemu zaskarżonym wyrokiem czyn z art. 284 § 1 k.k., polegający na przywłaszczeniu pieniędzy na szkodę wymienionego pokrzywdzonego.

W świetle powyższego jest oczywiste, że nie został spełniony - konieczny do wniesienia przez pokrzywdzonego subsydiarnego aktu oskarżenia - warunek tożsamości czynu objętego decyzjami prokuratora o umorzeniu postępowania z czynem z art. 284 § 1 k.k. Brak tej tożsamości przesądza o istnieniu ujemnej przesłanki procesowej w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela w zakresie czynu z art. 284 § 1 k.k. i skutkuje zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w odniesieniu do pkt 2 zaskarżonego wyroku.

Po drugie, postępowanie przygotowawcze w niniejszej sprawie toczyło się w fazie in rem. M. S. nie miał w nim statusu podejrzanego, nie składał więc wyjaśnień, które mogłyby być odczytane w trybie art. 479 § 2 k.p.k. Skoro tak, to sądowi nie było wolno wydać wyroku zaocznego. Nie jest bowiem dopuszczalne wydanie takiego wyroku, jeżeli oskarżony nie złożył uprzednio wyjaśnień (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2005 r., V KK 311/05, LEX nr 164424). Powyższe uchybienie, stanowiące rażące naruszenie wskazanych w drugim zarzucie przepisów art. 479 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k. (ale już nie art. 485 k.p.k., który - jako dotyczący postępowania w sprawach z oskarżenia prywatnego - nie miał w tej sprawie zastosowania), miało istotny wpływ na treść wyroku, gdyż oskarżony został pozbawiony możliwości realizacji prawa do obrony.

Po trzecie, analiza akt niniejszej sprawy oraz sprawy Sądu Rejonowego o sygn. V G Nc … potwierdza, że zachodzi tożsamość roszczeń, o których rozstrzygnął Sąd Rejonowy w postaci zobowiązania oskarżonego do naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego na podstawie art. 46 § 1 k.k., z tymi wynikającymi z zapadłego w postępowaniu cywilnym prawomocnego nakazu zapłaty z dnia 22 września 2008 r., w sprawie V G Nc …, którym zasądzono od „S. – S.” sp. z o.o. na rzecz „P.” sp. z o.o. kwotę 46.299,77 zł, wynikającą z popełnienia przestępstwa objętego zaskarżonym obecnie wyrokiem.

Sąd Rejonowy mając świadomość tego stanu rzeczy (na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. odpis powyższego orzeczenia zaliczył do materiału dowodowego sprawy), pominął jednak treść art. 415 § 5 k.p.k., określającego warunki orzekania o naprawieniu szkody. Zgodnie z tym przepisem obowiązku naprawienia szkody nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że zakaz wynikający z art. 415 § 5 zd. 2 k.p.k. odnosi się do każdego określonego w ustawie przypadku orzekania karnoprawnego obowiązku naprawienia szkody, a więc również określonego w art. 46 § 1 k.k. oraz że obowiązuje niezależnie od tego, czy zasądzone w postępowaniu cywilnym roszczenie zostało wyegzekwowane (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2009 r., V KK 149/09, LEX nr 602608; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2011 r., II KK 20/11, LEX nr 785279).Fakt, że o roszczeniach wynikających z popełnienia przypisanego oskarżonemu przestępstwa już wcześniej w całości prawomocnie rozstrzygnięto, wykluczał możliwość zobowiązania M.

S. do naprawienia szkody wyrządzonej przez niego tym przestępstwem. W rezultacie, podniesiony w punkcie trzecim kasacji zarzut rażącego naruszenia art. 415 § 5 k.p.k., jest w pełni zasadny.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy, oceniając zarzuty i wniosek skarżącego za oczywiście zasadne, uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. umorzył postępowanie w zakresie czynu z art. 284 § 1 k.k., zaś w pozostałym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd ten będzie zobowiązany stosować się ściśle do przepisów normujących postępowanie uproszczone, w tym do art. 479 § 2 k.p.k., zgodnie z którym w razie nieusprawiedliwionego niestawiennictwa oskarżonego na rozprawie istnieje możliwość skorzystania z instytucji określonej w art. 396 § 2 – 4 k.p.k.Kierując się powyższym Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.

O kosztach procesu w części umarzającej postępowanie rozstrzygnięto na podstawie art. 632 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 640 k.p.k.