Supreme Court quashes appeal decision due to judge participation before disqualification request resolution under Civil Procedure Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the District Court's decision to dismiss an appeal regarding a land registry entry due to procedural violations. The District Court had rejected the appeal based on a formal review of the request, ignoring discrepancies in land area figures between the court's decision and the registry. The Supreme Court found that the District Court violated the Civil Procedure Code by allowing judges to participate in the case before resolving a disqualification request, which constitutes a procedural defect affecting the outcome.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 50 § 3 k.p.c.; Art. 379 pkt 4 k.p.c.: Participation of a judge in a case before the final resolution of a disqualification request constitutes a procedural defect affecting the outcome if the request remains unresolved.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II CSK 739/13 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Anna OwczarekSSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku A. W. i G. M.przy uczestnictwie J. D.o wpis prawa własności,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 września 2014 r.,skargi kasacyjnej uczestnika postępowaniaod postanowienia Sądu Okręgowego w K.z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt VII Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K., pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
W dniu 31 października 2013 r. Sąd Rejonowy w S. dokonał w dziale II księgi wieczystej nr (…)/3, prowadzonej dla nieruchomości położonej w D., składającej się z działek o łącznym obszarze 10,6056 ha, wpisu współwłasności łącznej na rzecz wnioskodawców A. W. i G. M. jako wspólników spółki cywilnej w miejsce uczestnika J. D. Apelacja uczestnika od tego wpisu została przez Sąd Okręgowy w K. oddalona postanowieniem z dnia 25 czerwca 2013 r.Sąd Okręgowy ustalił, że w dniu 5 lipca 2001 r. w dziale II księgi wieczystej nr (…)/3, prowadzonej dla nieruchomości o obszarze 10,6056 ha położonej w D., wpisano ostrzeżenie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości na zaspokojenie świadczeń pieniężnych na rzecz spółki „A.” sp. z o.o. w K., a w dniu 20 października 2005 r.
– także na rzecz R. K. W dniu 19 grudnia 2007 r. Sąd Rejonowy w S. udzielił przybicia nieruchomości o obszarze 10,6056 ha położonej w D. na rzecz A. W. i G. M., jako wspólników spółki cywilnej, a w dniu 29 listopada 2011 r. wydał postanowienie o przysądzeniu na ich rzecz prawa własności tej nieruchomości. Postanowienie o przysądzeniu własności zostało w dniu 19 września 2012 r. zaopatrzone w klauzulę prawomocności.A. W. i G. M. w dniu 18 października 2012 r. złożyli wniosek o wpisanie ich w dziale II księgi wieczystej nr (…) w miejsce J.
D., a w dniu 31 października 2013 r. wniosek o sprostowanie w dziale I – O obszaru nieruchomości, który według treści wpisu wynosi 11,0552 ha, w według aktualnego wypisu z rejestru gruntów – 10,6056 ha. W dniu 31 października 2013 r. o godz. 12:45:00 Sąd Rejonowy wpisał w dziale II księgi wieczystej współwłaścicieli A. W. i G. M. jako wspólników spółki cywilnej – we wspólności łącznej w miejsce wpisanego dotychczas J. D., a w dniu 31 października 2013 r. o godz. 13:32:21 w dziale I – O tej księgi wpisał obszar 10,6056 ha w miejsce ujawnionego obszaru 11,0552 ha.Sąd Okręgowy podkreślił, że – zgodnie z art. 6268 § 2 k.p.c. – rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
W niniejszej sprawie zachodziła niezgodność obszaru nieruchomości, gdyż we wniosku i w postanowieniu o przysądzeniu własności wskazano obszar 10,6056 ha, natomiast w księdze wieczystej wpisany był obszar 11,0252 ha. Sąd Rejonowy pomimo tej rozbieżności dokonał w dziale II księgi wieczystej wpisu zgodnie z wnioskiem, jednakże już po upływie 46 minut i 41 sekund w dziale I – O wpisał aktualny obszar nieruchomości, który – według wypisu z rejestru gruntów – wynosi 10,6056 ha. Nastąpiła tym samym konwalidacja wadliwego wpisu, gdyż w ten sposób osiągnięto następczą zgodność treści wniosku, dołączonego doń dokumentu i księgi wieczystej, co z kolei doprowadziło do zgodności między treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym.W skardze kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego uczestnik J.D., powołując się na podstawę określoną w art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Wskazał na naruszenie art. 50 § 3 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. przez nierozpoznanie zawartego w apelacji i w późniejszym piśmie procesowym wniosku o wyłączenie oznaczonych sędziów Sądu Okręgowego, którzy uczestniczyli w wydaniu zaskarżonego orzeczenia.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżący ma rację podnosząc, że złożony przez niego w apelacji od wpisu w księdze wieczystej, a następnie w piśmie z dnia 3 stycznia 2013 r. zatytułowanym I-sze uzupełnienie apelacji, wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego:
U. F., M. L., B. L., C. P., W. S., T. S. i M. W. (t. VI k. 1156 i 1291) nie został rozpoznany przed wydaniem zaskarżonego postanowienia oraz że postanowienie to zostało wydane z udziałem trzech spośród wymienionych sędziów. W składzie Sądu Okręgowego, rozpoznającego apelację uczestniczyli bowiem sędziowie Sądu Okręgowego B. L., W. S. i T. S. Skarżący pomija natomiast okoliczność, że w dniu 30 października 2013 r. wydane zostało przez Sąd Okręgowy w K. w składzie: SSO H. L., SSO A. W. i SSO M. C. postanowienie oddalające wniosek o wyłączenie sędziów:
U. F., M. L., B. L., C. P. i T. S. (t. VII k. (…)). Nie rozpoznano jednak wniosku o wyłączenie sędziów W. S. i M. W.Zgodnie z art. 50 § 3 k.p.c., aż do rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia może spełniać tylko czynności nie cierpiące zwłoki. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem tego przepisu. Nie można jednak zaaprobować poglądu skarżącego, że rozpoznanie sprawy z naruszeniem art. 50 § 3 k.p.c. przez sędziego, co do którego wniosek o wyłączenie złożony na podstawie art. 49 k.p.c. nie został w ogóle rozpoznany, należy uznać za rozpoznanie sprawy przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy (art. 379 pkt 4 k.p.c.).
Skarżący powołał się na orzecznictwo sądów powszechnych i wskazał, że stanowisko takie zajął Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 29 stycznia 2004 r., I ACa 1186/03 (OSA 2004, nr 12, poz.
47) i Sąd Okręgowy w Olsztynie w wyroku z dnia 28 grudnia 2012 r., IX Ca 666/12 (OSAB 2013, nr 1, poz. 45 – 49). Sąd Najwyższy nie podziela tego stanowiska, sędzią wyłączonym z mocy samej ustawy bowiem jest wyłącznie sędzia, w stosunku do którego zachodzą podstawy wymienione w art. 48 k.p.c. Jeżeli taki sędzia brał udział w rozpoznaniu sprawy, zachodzi nieważność postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.).Czynności podejmowane wbrew zakazowi przewidzianemu w art. 50 § 3 k.p.c. nie powodują nieważności postępowania, stanowią natomiast uchybienie procesowe, które może wpłynąć na wynik sprawy.
Udział sędziego w rozpoznaniu sprawy i wydaniu orzeczenia, przed ostatecznym rozstrzygnięciem wniosku strony o jego wyłączenie z przyczyn wskazanych w art. 49 k.p.c., nie stanowi jednak uchybienia procesowego mającego wpływ na wynik sprawy, jeżeli wniosek o wyłączenie okazał się bezzasadny i został prawomocnie oddalony (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2001 r., I CKN 995/00, nie publ., z dnia 26 lutego 2002 r., I CKN 267/01, nie publ., z dnia 23 marca 2006 r., IV CSK 115/05, nie publ., z dnia 9 grudnia 2009 r., IV CSK 242/09, nie publ. i z dnia 22 czerwca 2010 r., IV CSK 503/09, nie publ. oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2007 r., I PZ 9/07, OSNP 2008, nr 17-18, poz. 257).W niniejszej sprawie wniosek o wyłączenie dwóch spośród sędziów biorących udział w wydaniu zaskarżonego postanowienia, a mianowicie SSO B.
L. i SSO T. S., okazał się bezzasadny i został oddalony. Nie rozpoznano jednak wniosku o wyłączenie SSO W. S., która również uczestniczyła w wydaniu zaskarżonego postanowienia. W tej sytuacji nie można przyjąć, że udział tego sędziego w rozpoznaniu sprawy i wydaniu orzeczenia nie stanowi uchybienia procesowego, mającego wpływ na wynik sprawy.Konkludując, trzeba stwierdzić, że w ostatecznym wyniku podstawa kasacyjna z art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. okazała się uzasadniona.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 108 § 2 w związku z art. 39821 k.p.c.