Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II CSK 356/13 Generato dall'IA

Bankruptcy sale of cooperative does not extinguish joint mortgage on separately owned unit.

Numero d'incarto II CSK 356/13
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the District Court's decision to remove a joint mortgage from a separately owned apartment unit. The appellant argued that the sale of the bankrupt cooperative's business extinguished the mortgage, but the court found the sale did not include the separately owned unit. Consequently, the court ruled that the mortgage remained valid against the specific property.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 317 ust. 2 u.p.u.n.; Art. 313 ust. 2 u.p.u.n.: The sale of a bankrupt cooperative's business as a whole does not automatically extinguish a joint mortgage on a separately owned unit if that unit was not part of the sold business components at the time of sale.

Parole chiave

Generato dall'IA
bankruptcy sale joint mortgage separate ownership mortgage extinction cooperative housing property registration supreme court ruling

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 317 ust. 2 u.p.u.n.
2 zdanie pierwsze i art. 317 ust.
Art. 313 ust. 2 u.p.u.n.
2 i art. 313 ust. 2 u.p.u.n. - trafnie zauważył, że zbycie przedsiębiorstwa upadłego jako całości w toku postępowania upadłościowego powoduje - w zasadzie - wygaśnięcie wszelkich obciążeń na składnikach tego przedsiębiorstwa.
Art. 1714 u.s.m.
- na podstawie art. 1714 u.s.m. - ustanowił w budynku przy ulicy P.
Art. 86 u.p.u.n.
w związku z art. 86 u.p.u.n. i art.
Art. 541 u.s.m.
i art. 541 u.s.m., nie może być utożsamiane ze sprzedażą dokonaną w postępowaniu upadłościowym w rozumieniu art..
Art. 535 k.c.
Art. 1718 u.s.m.
- nie zawsze sprzedaż nieruchomości prowadzi do przejścia jej własności na kupującego; skutek taki nie występuje w sytuacji przewidzianej w art. 1718 u.s.m.
Art. 398 § 1 k.p.c.
art. 551 k.c
art. 94 u.k.w.h
wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego oraz poprzedzającego je postanowienia Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie obu tych orzeczeń i uwzględnienie wniosku, zarzucając naruszenie:- art. 94 u.k.w.h.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II CSK 356/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Marian Kocon‎SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku Banku (...) Spółki Akcyjnej w W.‎przy uczestnictwie ,,M.” AG z siedzibą w S. (Księstwo Liechtenstein) i Z. B.‎o wykreślenie hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej w kwocie 27.958.907,50 zł z księgi wieczystej (…)/7 (macierzystej) oraz z 77 ksiąg wieczystych nieruchomości współobciążonych (lokalowych), w tym z księgi wieczystej (…)/9,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 lutego 2014 r.,‎skargi kasacyjnej uczestnika postępowania ,,M.” AG z siedzibą w S. (Księstwo Liechtenstein) od postanowienia Sądu Okręgowego w K.‎z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. akt VII Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w K. postanowieniem zaskarżonym skargą kasacyjną oddalił apelację uczestnika postępowania ,,M.” AG z siedzibą w S. (Księstwo Lichtenstein) od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 20 sierpnia 2012 r., utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 18 maja 2012 r., uwzględniające wniosek Banku (...) S.A. w W. o wykreślenie hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej w kwocie 27.958.907,50 zł z księgi wieczystej (…)/2 (macierzystej) oraz z ksiąg wieczystych nieruchomości współobciążonych (lokalowych), w tym z księgi wieczystej (…).

Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia i wnioski.Spółdzielnia Mieszkaniowa „P.” w K. w upadłości została ujawniona w księdze wieczystej (…)/7 (macierzystej) jako współwłaścicielka nieruchomości stanowiącej działkę nr 124/3 położoną w K. przy ulicy P., zabudowaną budynkiem użytkowo-apartamentowym, w którym część lokali wyodrębniono i przeniesiono ich własności na rzecz innych osób. W dziale IV tej księgi została wpisana hipoteka przymusowa łączna kaucyjna do kwoty 27.958.907,50 zł na rzecz ,,M.” AG z siedzibą w S., współobciążajaca wyodrębnione nieruchomości lokalowe.

W budynku znajduje się lokal użytkowy (apartamentowy) oznaczony numerem 301, dla którego została założona księga wieczysta Kw (…) Ogr. W dniu 5 sierpnia 2009 r. między syndykiem masy upadłości Spółdzielni Mieszkaniowej „P.” a Z.B. została zawarta - na podstawie art. 1714 u.s.m. - umowa notarialna ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności, na podstawie której stał się on właścicielem lokalu nr 301 wraz z udziałem wynoszącym 3.457/1.000.00 części we współwłasności części wspólnych budynku i działce nr 124/3, co zostało ujawnione w księdze wieczystej Kw (…); w księdze tej dokonano również wpisu hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej w kwocie 27.958.907,50 zł.Umową notarialną z dnia 13 kwietnia 2012 r. syndyk masy upadłości Spółdzielni Mieszkaniowej „P.” sprzedał przedsiębiorstwo upadłego wnioskodawcy, w tym udział do 337.642/1.000.000 części we własności nieruchomości gruntowej zabudowanej wielopiętrowym budynkiem mieszkaniowym, objętej księgą wieczystą (…)/2 oraz udział do 39/64 części we własności nieruchomości lokalowej objętej księgą wieczystą (…)/8.

Udział upadłej w nieruchomości macierzystej był obciążony ograniczonymi prawami rzeczowymi w postaci spółdzielczych własnościowych praw do lokali przysługujących osobom fizycznym oraz - w przypadku 39 lokali - Bankowi (...) S.A. w W. W umowie zawarto wniosek o wykreślenie z działu IV księgi wieczystej macierzystej i ksiąg wieczystych założonych dla wyodrębnionych nieruchomości lokalowych, w tym księgi wieczystej (…) opisanej wyżej hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej.Sąd Okręgowy uznał, że zawarta przez syndyka umowa sprzedaży przedsiębiorstwa upadłej Spółdzielni w rozumieniu art. 551 k.c. spowodowała wygaśnięcie hipoteki obciążającej nieruchomości wchodzące w skład tego przedsiębiorstwa (art. 312 ust. 2 zdanie pierwsze i art. 317 ust. 2 zdanie drugie u.p.u.n.).

Wskazał przy tym, że - w świetle art. 155 § 1 in fine k.c. - nie zawsze sprzedaż nieruchomości prowadzi do przejścia jej własności na kupującego; skutek taki nie występuje w sytuacji przewidzianej w art. 1718 u.s.m. Wygaśnięcie hipoteki obciążającej udział upadłej Spółdzielni w nieruchomości zabudowanej objętej księgą wieczystą (…)/2 pociągnęło za sobą wygaśniecie hipoteki łącznej na nieruchomościach lokalowych wyodrębnionych przed sprzedażą przedsiębiorstwa Spółdzielni; nie spowodowało natomiast wygaśnięcia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką i wierzyciel może zaspokoić się z ceny uzyskanej ze sprzedaży przedsiębiorstwa lub z innego majątku upadłego, a także z majątku dłużnika głównego, którego dług zabezpieczyła Spółdzielnia.W skardze kasacyjnej uczestnik postepowania ,,M.” AG z siedzibą w S. wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego oraz poprzedzającego je postanowienia Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie obu tych orzeczeń i uwzględnienie wniosku, zarzucając naruszenie:- art. 94 u.k.w.h. i art. 317 ust. 2 u.p.u.n. przez przyjęcie, że hipoteka łączna obciążająca nieruchomość lokalową wyodrębnioną uprzednio z nieruchomości spółdzielni mieszkaniowej wygasa także w stosunku do tej nieruchomości lokalowej wskutek zawarcia przez syndyka w postępowaniu upadłościowym umowy sprzedaży przedsiębiorstwa spółdzielni obejmującego współwłasność nieruchomości obciążonej hipoteką łączną, z której nieruchomość lokalowa został uprzednio wyodrębniona oraz- art. 535 k.c., art. 1718 u.s.m. i art. 317 ust. 2 u.p.u.n. przez przyjęcie, że w wyniku zawarcia umowy sprzedaży przedsiębiorstwa spółdzielni mieszkaniowej w toku postepowania upadłościowego nabywcy nie będącemu spółdzielnia mieszkaniową dochodzi do nabycia przez tego nabywcę składnika przedsiębiorstwa w postaci współwłasności nieruchomości obciążonej hipoteka łączną, skutkującego wygaśnięciem tej hipoteki.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Okręgowy - odwołując się do treści art. 317 ust. 2 i art. 313 ust. 2 u.p.u.n. - trafnie zauważył, że zbycie przedsiębiorstwa upadłego jako całości w toku postępowania upadłościowego powoduje - w zasadzie - wygaśnięcie wszelkich obciążeń na składnikach tego przedsiębiorstwa.

Wychodząc z tego prawidłowego założenia, błędnie jednak uznał, że reguła ta znajduje zastosowanie w odniesieniu do hipoteki objętej wnioskiem w sprawie niniejszej. Z ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia wynika, że syndyk masy upadłości Spółdzielni Mieszkaniowej „P.” w K. - na podstawie art. 1714 u.s.m. - ustanowił w budynku przy ulicy P. w K. odrębną własność lokalu użytkowego nr 301, z którym związany jest udział w nieruchomości wspólnej, wynoszący 2.320/1.000.000 części i przeniósł ją na rzecz Z.B., co zostało ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości lokalowej; w księdze tej została wpisana hipoteka przymusowa łączna kaucyjna w kwocie 27.985.907,50 zł.

Ustanowienie przez spółdzielnię odrębnej własności lokalu i przeniesienie jej na rzecz osoby, której przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu, w wyniku realizacji uprawnienia przewidzianego w art. 1714 u.s.m. w związku z art. 86 u.p.u.n. i art. 541 u.s.m., nie może być utożsamiane ze sprzedażą dokonaną w postępowaniu upadłościowym w rozumieniu art.. 313 u.p.u.n. (zob. uzasadnienia wyroków Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2011 r., II CSK 361/10, II CSK 364/10 - nie publ.). Rację ma zatem skarżący zarzucając, że zawarta w dniu 13 kwietnia 2012 r. przez syndyka masy upadłości z wnioskodawcą umowa sprzedaży przedsiębiorstwa upadłego nie obejmowała odrębnej własności lokalu nr 301, gdyż prawo to w chwili zawarcia powyższej umowy nie było już składnikiem zbywanego przedsiębiorstwa.Sąd Okręgowy, mimo dokonania przytoczonych jednoznacznych ustaleń faktycznych, nie dostrzegł wynikających z nich skutków i w konsekwencji bezzasadnie uznał, że zbycie przedsiębiorstwa upadłej Spółdzielni Mieszkaniowej spowodowało skutek w postaci wygaśnięcie hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej wpisanej w księdze wieczystej (…)/9, co nie pozwala skutecznie odeprzeć zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.