Supreme Court dismisses disqualification request by parties lacking mandatory legal representation under Civil Procedure Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court returned the case to the Court of Appeal because the appellants filed a disqualification motion without mandatory legal representation. The appellants argued judges were biased due to poor reform funding, but the Court noted that parties must be represented by lawyers or patent attorneys before the Supreme Court. Consequently, the disqualification request was deemed procedurally ineffective and returned for clarification of the parties' representation status.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 871 k.p.c.; Art. 130 § 5 k.p.c.; Art. 52 § 1 k.p.c.: A party lacking mandatory legal representation before the Supreme Court cannot validly file a judge disqualification motion, rendering the request procedurally ineffective.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II CO 112/17 POSTANOWIENIE Dnia 8 września 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący)SSN Paweł Grzegorczyk (sprawozdawca)SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku […] Funduszu […] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. i G. C.przy uczestnictwie E. L., M. L. i D. B.o egzekucję z nieruchomości,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 września 2017 r.wniosków uczestników postępowania E. L. i M. L.o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w […]od rozpoznania zażaleń uczestników postępowania E. L. i M. L.w sprawie I ACo […], zwraca akta Sądowi Apelacyjnemu w […].
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I ACo […], Sąd Apelacyjny w […] oddalił wniosek dłużników E. L. i M. L. o wyłączenie wymienionych w sentencji postanowienia sędziów Sądu Okręgowego w K. i referendarza sądowego w tym Sądzie w sprawie dotyczącej nadzoru nad egzekucją z nieruchomości. Postanowienie to zostało zaskarżone przez dłużników, którzy w pierwszej kolejności wnieśli o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Sądzie Apelacyjnym w […] od rozpoznania zażalenia, w tym wniosków złożonych w postępowaniu zażaleniowym.
Jako podstawę wyłączenia – tożsamą w odniesieniu do każdego z sędziów – podano „bardzo negatywny stosunek do stron oraz uczestników postępowania w sprawie I ACo […] oraz I Co […] prowadzący i skutkujący nierównym traktowaniem i przekładającym się na wyniki w sprawie, a to powoduje, że za mało jest sędziów i są niedofinansowani na skutek złego programu reform ministerialnych bez względu na zmiany, nie zawsze dobre i ambiwalentne”. Wskazani we wnioskach sędziowie Sądu Apelacyjnego w […] oświadczyli, że nie pozostają z żadną ze stron postępowania w jakichkolwiek relacjach, które powodowałyby wątpliwości co do ich bezstronności.
W dniu 28 czerwca 2017 r. wnioski przedstawiono do rozpoznania Sądowi Najwyższemu, jako sądowi przełożonemu (art. 52 § 1 k.p.c.).Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Przepis art. 871 k.p.c. ustanawia w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązkowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, które obejmuje także czynności procesowe związane z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowane przed sądem niższej instancji. Rozwiązanie to stanowi wyraz profesjonalizacji postępowania przed Sądem Najwyższym, jako sądem najwyższego szczebla; znajduje ono szerokie odniesienia w argumentach prawnoporównawczych i odpowiada standardom zarówno międzynarodowym, jak i konstytucyjnym (por. wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 października 1996 r., Levages Prestations Services v.
France, Reports of Judgments and Decisions 1996-V i z dnia 22 marca 2007 r., Siałkowska v. Poland, no. 8932/05). Obowiązkowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych skutkuje brakiem po stronie osoby działającej samodzielnie – z zastrzeżeniem katalogu osób posiadających szczególne kwalifikacje prawnicze, wyszczególnionych w art. 871 § 2 i 3 k.p.c. – zdolności postulacyjnej, co pociąga za sobą bezskuteczność podejmowanych przez nią czynności procesowych. Wyrazem tej bezskuteczności w odniesieniu do czynności procesowych realizowanych przez składanie pism obejmujących wnioski i oświadczenia stron, jest art. 130 § 5 k.p.c., zgodnie z którym pismo procesowe sporządzone z naruszeniem art. 871 k.p.c. podlega zwrotowi bez wzywania do uzupełnienia braków, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów – sąd nad nim przełożony. Sądem przełożonym nad Sądem Apelacyjnym jest Sąd Najwyższy (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1998 r., III CZP 70/97, OSNC 1998 nr 9, poz. 132 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2004 r., I CZ 145/04, niepubl.). W szczególnej sytuacji, w której wniosek o wyłączenie obejmuje wszystkich sędziów sądu apelacyjnego, jego rozpoznanie następuje tym samym w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, a zarazem art. 871 k.p.c. ani przepisy regulujące wyłączenie sędziego nie ustanawiają w tym przypadku wyjątku od obligatoryjnego zastępstwa przez adwokatów lub radców prawnych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2016 r., II PO 2/16, niepubl., oraz zarządzenia Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2012 r., II UO 2/12, niepubl., z dnia 20 maja 2015 r., III PO 5/15, OSNP 2017, nr 4, poz. 51, i z dnia 11 stycznia 2016 r., I UO 1/15, niepubl.).
Trzeba przy tym dostrzec, że instytucja wyłączenia sędziego, będąca jedną z najistotniejszych gwarancji rzetelnego procesu i zaufania do sądu, prowadzi zarazem do pozbawienia sędziego powinności i uprawnienia do rozstrzygnięcia sprawy, których źródłem jest art. 175 ust. 1 Konstytucji RP. Statuujące ją przepisy powinny być zatem wykładane w duchu ich gwarancyjnego charakteru, ale ściśle i w sposób wolny od jakichkolwiek uproszczeń (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r., III CO 2/04, OSNC 2004, nr 12, poz. 207).
Wniosek o wyłączenie sędziego złożony przez stronę (uczestnika) pozbawioną zdolności postulacyjnej nie podlega przedstawieniu Sądowi Najwyższemu. Należało zatem zwrócić akta Sądowi Apelacyjnemu w celu wyjaśnienia, czy in casu wnioskodawcy posiadają przymiot zdolności postulacyjnej w postępowaniu przed Sądem Najwyższym stosownie do art. 871 k.p.c., a ewentualnie rozważenia zastosowania art. 130 § 5 w związku z art. 871 k.p.c.Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie. awaj