Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II CKN 771/97 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal against juvenile educational measure, upholding facts and legal qualification.

Numero d'incarto II CKN 771/97
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a minor against an educational measure prohibiting the operation of motor vehicles. The lower courts found that the minor, lacking a license and acting negligently, caused an accident and fled the scene, justifying the penalty. The court rejected the appellant's claim that the victim was at fault, noting the evidence clearly established the minor's responsibility and the absence of any grounds for the appeal.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich; Kodeks postępowania cywilnego: W sprawach nieletnich dopuszczalność kasacji od postanowień o środku wychowawczym reguluje art. 5191 k.p.c., który nie wyłącza kasacji, jeśli przepisy innych ustaw przewidują możliwość zmiany prawomocnego postanowienia.

Parole chiave

Generato dall'IA
postępowanie nieletnich środek wychowawczy kasacja odpowiedzialność karalna wypadki drogowego art. 5191 k.p.c. nieletni

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 145 § 1 i 4 k.k.
o czyn karalny z art. 145 § 1 i 4 k.k.
art. 1 § 3 pkt 2 b/ ustawy o postępowaniu nieletnich
o czyn karalny z art. 145 § 1 i 4 k.k.
art. 20 u.p.n.
W sprawach nieletnich, zgodnie z art. 20 u.p.n. - pominąwszy postępowanie
art. 59 § 2 u.p.n.
Z kolei w myśl art. 59 § 2 u.p.n., jeżeli wobec
art. 60 u.p.n.
59 § 2 in fine i art. 60 u.p.n., z których wynika, że
art. 5191 k.p.c.
postanowień, w których zastosowano środek wychowawczy, decyduje art. 5191 k.p.c.
art. 39312 k.p.c.
oddaleniu (art. 39312 k.p.c.).
art. 5191 k.p.c
postanowień, w których zastosowano środek wychowawczy, decyduje art. 5191 k.p.c.
art. 13 § 2 k.p.c
związku z art. 13 § 2 k.p.c.) - ogranicza dopuszczalność kasacji w postępowaniu nieprocesowym, a zatem powinien być wykładany ściśle.
art. 39311 k.p.c
39315 i art. 39311 k.p.c.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn.akt II CKN 771/97

POSTANOWIENIE

Dnia 5 marca 1998 r.

Sąd Najwyższy, Izba Cywilna,

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN J. Suchecki

Sędziowie:

SN J. Gudowski (spraw.)

SN M. Kocon

Protokolant: A. Banasiuk

przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej J. Szewczyka

po rozpoznaniu w dniu 5 marca 1998 r. na rozprawie

sprawy nieletniego M. K.

o czyn karalny z art. 145 § 1 i 4 k.k.

na skutek kasacji M. K.

od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w K.

z dnia 22 stycznia 1997 r., sygn. akt II Ca […]

postanawia:

oddalić

kasację.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 30 października 1996 r. Sąd Rejonowy w J. zastosował

wobec nieletniego M. K. środek wychowawczy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów

mechanicznych, ustaliwszy, że nieletni w dniu 5 czerwca 1996 r. w S., kierując

motocyklem M., nr rej. […], bez wymaganych uprawnień i nie zachowując należytej

ostrożności, najechał na jadącą rowerem S. W., powodując u niej skręcenie kolana

lewego z uszkodzeniami wiązadeł obocznych piszczelowych, które to obrażenia naruszył

czynności jej organizmu na okres powyżej 7 dni, a następnie zbiegł z miejsca zdarzenia.

Apelacja nieletniego od tego postanowienia została - orzeczeniem Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 22 stycznia 1997 r. - oddalona. Sąd II instancji podkreślił, że

czyn, jakiego dopuścił się nieletni nie był przypadkowy, toteż zastosowany środek

wychowawczy należy uznać za właściwy.

Kasacja obrońcy została oparta na zarzucie naruszenia art. 1 § 3 pkt 2 b/ ustawy o

postępowaniu nieletnich w związku z art. 145 § 1 i § 4 k.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Na samym wstępie rodzi się pytanie, czy w rozpoznawanej sprawie kasacja jest

dopuszczalna. Wśród powodów uzasadniających to pytanie jest fakt, że ustawa z dnia 26

października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz.U. Nr 35, poz.228 ze

zm.) nie przewidziała własnego unormowania dopuszczalności kasacji, co nakazuje

sięgać do odesłań, które stwarzają zazwyczaj szereg problemów interpretacyjnych.

W sprawach nieletnich, zgodnie z art. 20 u.p.n. - pominąwszy postępowanie

poprawcze, powoływanie i działanie obrońcy, a także zbieranie, utrwalanie i prowadzenie

dowodów przez Policję - stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania

cywilnego o trybie nieprocesowym. Z kolei w myśl art. 59 § 2 u.p.n., jeżeli wobec

nieletniego zastosowano środek wychowawczy, postępowanie odwoławcze toczy się na

podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego, z zachowaniem unormowań

u.p.n. o postępowaniu opiekuńczo-wychowawczym. Z zestawienia wymienionych

przepisów wynika więc, że w sprawach nieletnich o dopuszczalności kasacji od

postanowień, w których zastosowano środek wychowawczy, decyduje art. 5191 k.p.c.

Stosowanie tego przepisu skłania do dalszych rozważań, a mianowicie, czy

zawarte w § 1 zastrzeżenie, iż kasacja nie przysługuje, jeżeli przepisy księgi drugiej

części pierwszej k.p.c. przewidują możliwość zmiany lub uchylenia prawomocnego

postanowienia, dotyczy także spraw nieletnich. Wątpliwości powstają tutaj z tego

powodu, że zgodnie z art. 79 u.p.n. sąd rodzinny, działający w postępowaniu

wykonawczym, może zmieniać lub uchylać środki wychowawcze (ściślej: postanowienia

orzekające te środki), jeżeli względy wychowawcze za tym przemawiają, przy czym w

wypadku orzeczenia wobec nieletniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych,

sąd władny jest uchylić ten zakaz, jeżeli ustaną przyczyny uzasadniające jego dalsze

utrzymywanie. Z kolei art. 5191 § 1 - wyłączający kasację od niektórych postanowień co

do istoty sprawy - wyraźnie mówi, że chodzi tylko o takie postanowienia, które mogą być

zmienione lub uchylone na podstawie przepisów księgi drugiej części pierwszej kodeksu,

a więc art. 506 - 694 k.p.c.; tym samym, przynajmniej w warstwie werbalnej, art. 5191

k.p.c. pomija inne ustawy, w tym - rzecz jasna - ustawę o postępowaniu w sprawach

nieletnich.

Rozstrzygając te wątpliwości trzeba pamiętać, że art. 5191 k.p.c. ma charakter

wyjątkowy w tym sensie, że - w stosunku do normy generalnej zawartej w art. 392 § 1 (w

związku z art. 13 § 2 k.p.c.) - ogranicza dopuszczalność kasacji w postępowaniu nieprocesowym, a zatem powinien być wykładany ściśle. Postulat ten jest tym bardziej

doniosły, że przyzwolenie na interpretację rozszerzającą prowadziłoby wprost do

dalszego ograniczenia dopuszczalności środka odwoławczego, a na to - w ramach

wykładni - zgody być nie może. W konsekwencji należy więc stanąć na stanowisku, że

możliwość

zmiany

lub

uchylenia

prawomocnego

postanowienia

przewidziana

w przepisach ustaw innych niż kodeks postępowania cywilnego (księga druga części

pierwszej) nie wyłącza wniesienia kasacji, jeżeli jest ona dopuszczalna w myśl zasad

ogólnych. Przyjęcie tej tezy prowadzi do wniosku, że uregulowanie przewidziane w art.

79 u.p.n. nie ma na dopuszczalność kasacji w sprawach nieletnich żadnego wpływu.

Po stwierdzeniu, że od postanowienia sądu drugiej instancji orzekającego w

stosunku do nieletniego środek wychowawczy kasacja jest dopuszczalna, należy jednak

wyraźnie zaznaczyć, że przepisy art. 59 § 2 in fine i art. 60 u.p.n., z których wynika, że

sąd odwoławczy może zmienić ustalenia w zakresie stanu faktycznego oraz, że środki

odwoławcze wniesione przez nieletniego, jego rodziców lub opiekuna uważa się z

zwrócone przeciwko całości orzeczenia, niezależnie od zakresu zaskarżenia, nie dotyczą

postępowania kasacyjnego. W tym zakresie - także w sprawach nieletnich pierwszeństwo stosowania art. 39315 i art. 39311 k.p.c. nie może wywoływać żadnych

wątpliwości.

2. Kasacja nieletniego wniesiona w niniejszej sprawie jest bezzasadna.

Wprawdzie skarżący wytyka błąd subsumpcji, polegający - jego zdaniem - na błędnej

kwalifikacji czynu karalnego pod przepis art. 145 § 1 i § 4 k.k., to jednak w

rzeczywistości kwestionuje dokonane przez Sądy meriti ustalenia faktyczne, twierdzi

bowiem, że to pokrzywdzona, a nie on, naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu

drogowym. W konsekwencji prezentuje pogląd, że czyn nieletniego podpada co najwyżej

pod art. 94 k.w.

Tymczasem przeprowadzona przez Sądy rekonstrukcja zdarzeń, oparta na

mocnych i wszechstronnie ocenionych dowodach, przedstawia zgoła odmienny przebieg

wypadku. Wynika z niej, że nieletni M. K., nie posiadający prawa jazdy, nie opanował

prowadzonego motocykla, w następstwie czego najechał na jadącą prawidłowo rowerem

S. W.. Zatrzymany przez świadków wykorzystał ich nieuwagę i - nie udzieliwszy

poszkodowanej żadnej pomocy - zbiegł. W świetle tych ustaleń kwalifikacja prawna

(subsumpcja) czynu nieletniego nie może wywoływać żadnych wątpliwości, zwłaszcza

że skarżący nie dostarcza przeciwko dokonanym ustaleniom żadnych rzeczowych

argumentów, polemizując z nimi w sposób całkowicie oderwany od dowodów.

W tym stanie rzeczy kasacja - pozbawiona usprawiedliwionych podstaw - ulega

oddaleniu (art. 39312 k.p.c.).

aw