Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II CKN 713/98 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses cassation; final suspension order bars reopening without new cause.

Numero d'incarto II CKN 713/98
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation against a lower court's decision to terminate a suspended civil proceeding. The plaintiffs argued the suspension was procedurally flawed, but the court held that a final suspension order precludes re-examining its validity. Consequently, the mandatory termination due to the statutory inactivity period was upheld as legally sound.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 479 § 11 k.p.c.; Art. 182 § 1 k.p.c.; Art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.: A final order suspending proceedings bars the court from re-examining the validity of the suspension grounds; termination becomes mandatory upon the statutory inactivity period.

Parole chiave

Generato dall'IA
suspension of proceedings termination of proceedings inactivity period final order binding force cassation dismissal civil procedure code procedural inactivity

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 479 § 11 k.p.c.
postępowanie na mocy art. 47911 k.p.c., mając na względzie, że w ciągu roku od dnia
Art. 182 § 1 k.p.c.
rozpoznawanych w procesie cywilnych zastosowanie ma przepis art. 182 § 1 k.p.c.,
Art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.
Jako podstawę prawną zawieszenia wskazał art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.
Art. 394 § 1 pkt 6 k.p.c.
zażalenia (art. 394 § 1 pkt 6 k.p.c.).
Art. 365 § 1 k.p.c.
Stosownie do art. 365 § 1 k.p.c. prawomocne orzeczenie wiążę między innymi tak
Art. 393 § 12 k.p.c.
Wobec niezasadności zarzutów kasacji Sąd Najwyższy na mocy art. 393 12
art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c
Jako podstawę prawną zawieszenia wskazał art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.
art. 47911 k.p.c
postępowanie na mocy art. 47911 k.p.c., mając na względzie, że w ciągu roku od dnia
art. 133 § 2 k.p.c
procesowych stronom, a w szczególności art. 133 § 2 k.p.c.
art. 394 § 2 k.p.c
w terminie przewidzianym w art. 394 § 2 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CZP 86/84
III CZP 86/84 (OSNCP 1985, z.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

POSTANOWIENIE Z DNIA 17 GRUDNIA 1998 R.

II CKN 713/98

Przewodniczący: sędzia SN M. Słoniewski

Sędziowie SN: S. Dąbrowski (sprawozdawca), T. Domińczyk.

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 1998 r. na posiedzeniu

niejawnym sprawy z powództwa J. S., S. S. - właścicieli Przedsiębiorstwa

Produkcyjno-Handlowo-Usługowego

„A.”

w

N. przeciwko

Przedsiębiorstwu

Produkcyjno-Handlowemu „Z.” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o

zapłatę na skutek kasacji powodów od postanowienia Sądu Wojewódzkiego Sądu

Gospodarczego w K. z dnia 30 kwietnia 1998 r., sygn.akt IX Gz (…)

oddalić kasację.

UZASADNIENIE

W sprawie z powództwa J. S. i S. S. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno

- Handlowemu „Z.” Spółce z o.o. w K. o zapłatę kwoty 11.925 zł 66 gr. Sąd Rejonowy

w K. - Sąd Gospodarczy postanowieniem z dnia 3 lutego 1997 r. zawiesił

postępowanie. W uzasadnieniu stwierdził, że powodowie w zakreślonym terminie nie

wskazali aktualnego adresu strony pozwanej, co uniemożliwia nadanie dalszego

biegu sprawie. Jako podstawę prawną zawieszenia wskazał art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.

Postanowienie to uprawomocniło się bez zaskarżenia.

Postanowieniem z dnia 11 marca 1998 r. Sąd Rejonowy umorzył

postępowanie na mocy art. 47911 k.p.c., mając na względzie, że w ciągu roku od dnia

wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, nie został zgłoszony wniosek o

jego podjęcie.

Postanowienie to zaskarżyli powodowie podnosząc, że uprzednie zawieszenie

postępowania nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania o doręczeniu pism

procesowych stronom, a w szczególności art. 133 § 2 k.p.c.

Sąd Wojewódzki - Sąd Gospodarczy w K. postanowieniem z dnia 30 kwietnia

1998 r. oddalił zażalenie powodów. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego podniesiony w

zażaleniu zarzut dotyczący zawieszenia postępowania nie ma znaczenia dla kwestii

umorzenia postępowania. Zarzut ten, aby mógł odnieść skutek winien być wniesiony

w terminie przewidzianym w art. 394 § 2 k.p.c. na postanowienie o zawieszeniu

postępowania. Tymczasem postanowienie to nie było zaskarżone, co w związku z

upływem czasu przewidzianego w art. 47911 k.p.c. doprowadziło do prawidłowego

umorzenia postępowania.

W kasacji od postanowienia Sądu Wojewódzkiego powodowie zarzucili

naruszenie przepisów art. 139 § 3, 177 § 1 pkt 6, 182 § 1 oraz 47911 k.p.c. W

uzasadnieniu podniesione zostało, że postanowienie o zawieszeniu postępowania

było błędne, gdyż Sąd mógł doręczyć pozwanej odpis pozwu w sposób przewidziany

w art. 139 § 3 k.p.c. Z treści kasacji wynika, że kasatorzy uważają, iż Sąd przed

umorzeniem

postępowania

miał

obowiązek

sprawdzenia

prawidłowości

postanowienia o zawieszeniu postępowania, a w razie stwierdzenia, że nie

zachodziła wskazana w tym postanowieniu przyczyna zawieszenia, winien odstąpić

od umorzenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 47911 k.p.c. stanowi, że sąd umarza postępowanie zawieszone na

zgodny wniosek stron oraz z przyczyn wskazanych w art. 177 § 1 pkt 5 i 6 k.p.c.

Użycie słowa „umarza” oznacza, że sąd musi wydać postanowienie o umorzeniu, gdy

tylko spełniona jest przesłanka podana w tym artykule. Przesłanką umorzenia

postępowania jest niezgłoszenie wniosku o podjęcie postępowania w ciągu roku od

daty postanowienia o zawieszeniu. Jeżeli w prawomocnym postanowieniu o

zawieszeniu postępowania wskazane są przyczyny zawieszenia, to brak jest

podstawy do przyjmowania, że sąd ma obowiązek ponownego badania przed

umorzeniem postępowania, czy przyczyny te rzeczywiście zachodziły. Obowiązek

taki nie wynika z treści art. 47911 k.p.c., ani z innych przepisów. Wręcz przeciwnie.

Stosownie do art. 365 § 1 k.p.c. prawomocne orzeczenie wiążę między innymi tak

sąd, który je wydał, jak również inne sądy. Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia

sądu charakteryzuje się dwoma aspektami. Pierwszy z nich odnosi się do faktu

istnienia prawomocnego orzeczenia, drugi zaś przejawia się w mocy wiążącej jako

określonym walorze prawnym rozstrzygnięcia zawartego w treści orzeczenia. W

konsekwencji przyjąć trzeba, że prawomocne postanowienie o zawieszeniu

postępowania ma charakter prejudycjalny dla umorzenia postępowania, co do

powołanej

w tym

postanowieniu

podstawy prawnej

określającej

przyczynę

zawieszenia.

Przepis art. 47911 k.p.c. dotyczy spraw gospodarczych. W innych sprawach

rozpoznawanych w procesie cywilnych zastosowanie ma przepis art. 182 § 1 k.p.c.,

który tym tylko się różni od art. 4791 k.p.c., że zamiast terminu rocznego,

przewidziany jest termin trzech lat.

W uchwale z dnia 25 lutego 1985 r. III CZP 86/84 (OSNCP 1985, z. 11, poz.

168) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że w wypadku zawieszenia postępowania mimo

braku podstawy, sąd w każdym czasie, także przy rozważaniu przesłanek umorzenia

postępowania (art. 182 § 1 k.pc.) postanowi podjęcie postępowania. W podobnym

sensie wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 15 kwietnia 1983 r.

IV PRN 4/83 (OSNCP 1983, z. 10, poz. 167) stwierdzając, że sąd rozpoznając

sprawę w ramach art. 182 § 1 k.p.c., nie jest związany podstawą prawną wskazaną w

postanowieniu o zawieszeniu postępowania, jeśli z materiału dowodowego sprawy

wynika, iż inna była rzeczywista przyczyna zawieszenia.

Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela tych

poglądów.

Postanowienie z dnia 15 kwietnia 1983 r. dotyczyło umorzenia postępowania

zawieszonego na zgodny wniosek stron. W uzasadnieniu powiedziano, że sąd

rozpoznający sprawę w ramach art. 182 § 1 k.p.c. nie jest związany podstawą

prawną wskazaną w postanowieniu o zawieszeniu postępowania (na zgodny

wniosek stron), będącą konsekwencją procesowych oświadczeń stron, gdyż w

procesie cywilnym oświadczenia stron nie wiążą sądu, jeśli z materiału dowodowego

wynika odmienny od tych oświadczeń stan faktyczny i prawny. Nie można nie

zauważyć, że kontroli oświadczeń procesowych stron dokonuje sąd wydając

postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania. Przy rozpoznawaniu

sprawy w ramach art. 182 § 1 k.p.c. lub art. 47911 k.p.c. byłaby to już kontrola nie tyle

oświadczeń stron, co prawidłowości prawomocnego postanowienia.

Z tezą uchwały z dnia 25 lutego 1985 r. można byłoby się nawet zgodzić,

gdyby ograniczyć jej zastosowanie do wypadków, gdy orzekając o zawieszeniu

postępowania,

sąd

nie

wskazał

podstawy

prawnej

określającej

przyczynę

zawieszenia, co w praktyce nieraz się zdarza. W takiej sytuacji do zaaprobowania

byłby pogląd, że prawomocność postanowienia nie wyłącza dopuszczalności

ustalania przyczyny zawieszenia. W razie podania w prawomocnym postanowieniu

podstawy prawnej określającej przyczynę zawieszenia, ponowne badanie, czy

podstawa istniała, naruszałoby jednak przepis art. 365 § 1 k.p.c. Argumenty użyte w

uzasadnieniu uchwały nie są wystarczająco przekonywujące. Zagadnienie, czy

zawieszone postępowanie wcześniej mogło być z urzędu podjęte, jest bez znaczenia

skoro zgodnie z brzmieniem art. 182 § 1 k.p.c z chwilą upływu trzech lat

bezczynności stron (roku w sprawach gospodarczych wedle art. 479 11 k.p.c) sąd

musi wydać postanowienie o umorzeniu. Wobec tego, że umorzenie jest

obligatoryjne, nie wchodzi już w grę podjęcie postępowania. Obawy związane z

nieprawidłowościami praktyki sądowej i możliwością pozbawienia stron wymiaru

sprawiedliwości są przesadne. Zasadność zawieszenia postępowania, zastosowanie

i powołanie odpowiedniej podstawy prawnej podlegają kontroli instancyjnej w drodze

zażalenia (art. 394 § 1 pkt 6 k.p.c.). W dość długim okresie czasu strony mogą

wystąpić z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania.

Umorzenie postępowania na podstawie art. 182 § 1 k.p.c. i art. 47911 k.p.c.

nastąpić może tylko w niektórych wypadkach zawieszenia. W razie zawieszenia na

zgodny wniosek stron, z powodu niestawiennictwa stron na rozprawie, niemożności

nadania sprawie biegu na skutek braku lub wskazania złego adresu powoda albo

niewskazania przez powoda w wyznaczonym terminie adresu pozwanego lub

niewykonania

przez

powoda

innych

zarządzeń.

Umorzenie

zawieszonego

postępowania jest środkiem represyjnym wobec procesowej bezczynności stron w

sytuacjach, gdy ich aktywność mogłaby doprowadzić do usunięcia przyczyn

zawieszenia postępowania. Jest to istotny środek przeciwdziałający przedłużeniu

procesu ponad rozsądną miarę i brak dostatecznych powodów do jego osłabiania w

drodze wątpliwej wykładni. Wykładnia zastosowana w omawianych orzeczeniach

byłaby obecnie tym bardziej nie uprawniona, że zmierzałaby w kierunku przeciwnym,

niż zmiany wprowadzone w k.p.c. ustawą z dnia 1 marca 1996 r., umacniające

zasadę dyspozycyjności w postępowaniu cywilnym.

Przepis art. 182 § 1 k.p.c. i art. 47911 należy tłumaczyć mając na względzie

moc

wiążącą

prawomocnego

postanowienia

o

zawieszeniu

postępowania.

Umarzając postępowanie zawieszone na zgodny wniosek stron oraz z przyczyn

wskazanych w art. 177 § 1 pkt 5 i 6 k.p.c., sąd nie bada, czy przyczyna wskazana w

postanowieniu o zawieszeniu postępowania, rzeczywiście istniała.

Zatem w konkretnej sprawie trafne jest stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że

zagadnienie prawidłowości zawieszenia postępowania nie ma znaczenia dla kwestii

umorzenia. W sytuacji, gdy w prawomocnym postanowieniu o zawieszeniu

postępowania powołano art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. i w okresie czasu wymienionym w

art. 47911 k.p.c., nie zgłoszono wniosku o podjęcie postępowania, Sąd pierwszej

instancji musiał postępowanie umorzyć.

Wobec niezasadności zarzutów kasacji Sąd Najwyższy na mocy art. 393 12

k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia.