Legislator Giurisprudenza & Legislazione
I UZ 12/23 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal as inadmissible because the appealable value is under the statutory threshold for social security cases.

Numero d'incarto I UZ 12/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the insured's cassation appeal against a lower court decision rejecting the claim for a pension supplement. The insured argued the appealable value was 30,512 PLN, while the Social Insurance Fund contended it was only 7,611.54 PLN based on the difference in pension amounts. The Court ruled the appeal inadmissible because the legally determined value, calculated as 12 times the monthly pension difference, fell below the 10,000 PLN threshold required for admissibility in social security disputes.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 22 k.p.c.; Art. 3982 § 1 k.p.c.: The admissibility of a cassation appeal in social security cases depends on the appealable value, which is determined as twelve times the difference between the pension with and without the supplement, and must exceed ten thousand zlotys.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation appeal admissibility social security law appealable value threshold pension supplement capitalized interest exclusion valore limite di stima valore litigioso valore assicurato

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 22 k.p.c.
Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach, w których przedmiotem jest zmiana wysokości świadczenia powtarzającego się zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, ustalonego w odniesieniu do świadczeń przyszłych na podstawie art. 22 k.p.c. (zob.
Art. 3982 § 1 k.p.c.
i tym samym nie uwzględnił stanowiska J.Ł., że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostaje wartość rekompensaty (w wysokości 30.512 zł), która powinna zostać doliczona do kapitału początkowego.W związku z powyższym Sąd Apelacyjny - stosownie art. 3982 § 1 k.p.c.
Art. 3981 § 4 k.p.c.
Art. 3941 § 3 k.p.c.
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.
Art. 4779 k.p.c.
204).Należy też zwrócić uwagę, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej, a za nim wartość przedmiotu sporu i zaskarżenia, wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie (art. 4779 k.p.c., art.
Art. 47714 k.p.c.
4779 k.p.c., art. 47714 k.p.c.; por.
art. 3982 § 1 k.p.c
i tym samym nie uwzględnił stanowiska J.Ł., że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostaje wartość rekompensaty (w wysokości 30.512 zł), która powinna zostać doliczona do kapitału początkowego.W związku z powyższym Sąd Apelacyjny - stosownie art. 3982 § 1 k.p.c.
art. 22 k.p.c
Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach, w których przedmiotem jest zmiana wysokości świadczenia powtarzającego się zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, ustalonego w odniesieniu do świadczeń przyszłych na podstawie art. 22 k.p.c.
art. 25 k.p.c
i nie może być utożsamiane ze sprawdzeniem wartości przedmiotu sporu, o którym stanowią art. 25 k.p.c.
art. 380 k.p.c
Rozpoznając takie zażalenie, Sąd Najwyższy może - na odrębny wniosek skarżącego - rozpoznać w trybie art. 380 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II UZ 34/09
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 października 2009 r., II UZ 34/09, LEX nr 574545; z dnia 10 listopada 2010 r., II UZ 30/10, LEX nr 707896; z dnia 2 marca 2011 r., II UZ 1/11, LEX nr 844747; z dnia 23 stycznia 2012 r., II UK 84/11, LEX nr 1163332).
II UZ 30/10
Supreme Court dismisses cassation appeal as inadmissible due to pension dispute value falling below ten thousand zloty threshold.
II UZ 1/11
Cassation appeal dismissed as inadmissible due to social security pension value falling below ten thousand zloty threshold.
II UK 84/11
Cassation appeal dismissed as property dispute due to value below statutory threshold under Polish Civil Procedure Code.
III UZP 3/12
Social security case value determined by Art 22 for future and Art 19 for arrears.
I UZ 4/19
Supreme Court dismisses cassation appeal due to low value of pension difference excluding bridge pension. The court held the dispute concerns pension amount, not the pension supplement itself.
II UZ 11/20
Supreme Court overturns dismissal of cassation appeal in pension case due to incorrect valuation of subject matter.
II UZ 5/20
Supreme Court dismisses cassation appeal in pension compensation case where value threshold is not met.
I UZ 19/21
Supreme Court dismisses cassation appeal on social security compensation, rejecting incorrect calculation of dispute value.
I UZ 47/21
Supreme Court dismisses cassation appeal for social security compensation due to value under 10,000 PLN limit.
I UZ 5/22
Supreme Court dismisses social security appeal regarding pension compensation value calculation under Polish law.
III UZ 25/22
Supreme Court dismisses appeal on social security compensation, ruling the dispute concerns pension amount not eligibility.
II UZ 41/22
Supreme Court dismisses appeal on cassation rejection due to lack of separate appeal against value determination.
II UZ 52/99
Supreme Court dismissed cassation as appeal against social security decision lacks dispute over law interpretation.
II UZ 49/09
Supreme Court dismisses cassation appeal as inadmissible due to insufficient value of the subject matter in social insurance cases.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

I UZ 12/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z odwołania J.Ł.‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C.‎o prawo do rekompensaty,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 14 grudnia 2023 r.,‎zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach‎z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III AUa 709/21, oddala zażalenie. [az]

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2023 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach odrzucił skargę kasacyjną J.Ł. od wyroku tego Sądu z dnia 10 października 2022 r., w sprawie III AUa 709/21, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 3 marca 2021 r. i oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 20 maja 2020 r. odmawiającej rekompensaty jako dodatku do kapitału początkowego uwzględnianego przy obliczaniu wysokości emerytury.Sąd Apelacyjny wskazał, że J.Ł. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, wskazując jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 30.512 zł.Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę kasacyjną zakwestionował wartość przedmiotu zaskarżenia wskazaną przez ubezpieczonego, podając, że wynosi ona 7.611,54 zł.W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ rentowy wskazał, że dochodzona kwota rekompensaty wynosi 30.832,85 zł, a kapitał początkowy powiększony o kwotę rekompensaty wyniesie 583.842,85 zł.

Z kolei różnica między wysokością emerytury obliczonej z rekompensatą a emeryturą bez rekompensaty wynosi w okresie od 1 września 2019 r. do 29 lutego 2020 r. 623,20 zł miesięcznie a od 1 marca 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r. 645,39 zł miesięcznie.Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2023 r. Sąd Apelacyjny postanowił sprawdzić z urzędu wartość przedmiotu zaskarżenia i następnie postanowieniem z dnia 23 maja 2023 r. ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 7.611,54 zł. i tym samym nie uwzględnił stanowiska J.Ł., że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostaje wartość rekompensaty (w wysokości 30.512 zł), która powinna zostać doliczona do kapitału początkowego.W związku z powyższym Sąd Apelacyjny - stosownie art. 3982 § 1 k.p.c. - odrzucił skargę kasacyjną, bowiem w myśl art. 3982 § 1 k.p.c. jest ona niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - niższa niż dziesięć tysięcy złotych.W zażaleniu na powyższe postanowienie ubezpieczony zrzucił naruszenie art. 3982 § 1 w związku z art. 22 k.p.c., przez odrzucenie skargi kasacyjnej z uwagi na uznanie przez Sąd Apelacyjny, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od progu kasacyjnego w sytuacji, gdy wyliczenia ubezpieczonego dotyczące wartości przedmiotu zaskarżenia wskazują, że wynosi ona 30.512 zł oraz art. 25 k.p.c., przez „bezgraniczne przyjęcie” przez Sąd Apelacyjny w Katowicach wyliczeń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wysokości hipotetycznej emerytury, jaką otrzymywałby ubezpieczony z uwzględnieniem rekompensaty - bez wskazania szczegółowej symulacji dokonanych wyliczeń skutkujące przyjęciem błędnej wartości przedmiotu zaskarżenia.W uzasadnieniu zażalenia ubezpieczony stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie ważył, że kapitał początkowy, który stanowi bazę przy ustalaniu wysokości przyszłego świadczenia emerytalnego, powinien zostać zwaloryzowany.

W sytuacji ubezpieczonego, po uwzględnieniu rekompensaty za pracę w warunkach szkodliwych, powinien wynosić 582.455,81 zł, „co dało różnicę 131 765,49 zł”. W piśmie z dnia 20 marca 2023 r. ubezpieczony niezwykle skrupulatnie przedstawił wyliczenia, których organ rentowy nie zdołał zakwestionować. Sposób wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia przez organ rentowy zaaprobowany przez Sąd powoduje, że rekompensata miałaby stanowić świadczenie powtarzające się, co nie jest prawdą, bowiem rekompensata jest wypłacana jednorazowo.

Odwołujący wskazał w swych wyliczeniach na różnicę w wypłacie swojej emerytury, która również podlega corocznej rewaloryzacji i powinna wynosić 712,55 zł a z uwzględnieniem odsetek od dnia 25 września 2019 r., które do dnia 24. stycznia 2023 r. wynoszą 170,16 zł - 882,71 zł (razy 12 miesięcy, co daje kwotę 10.529,52 zł). Wobec tego, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych przez okres 41 miesięcy nie wypłaca ubezpieczonemu emerytury w prawidłowej wysokości, to zaległość wynosi 616,88 zł x 41 miesięcy = 25.292,08 zł, (plus odsetki i waloryzacja), zatem nawet przyjmując powyższe, ubezpieczony wykazał, że każdorazowo wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza kwotę 10.000 zł.Ubezpieczony wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne.Na wstępie podkreślić należy, że postanowienie w przedmiocie ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia nie jest samoistnie zaskarżalne zażaleniem do Sądu Najwyższego. Zażalenie przysługuje tylko na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Rozpoznając takie zażalenie, Sąd Najwyższy może - na odrębny wniosek skarżącego - rozpoznać w trybie art. 380 k.p.c. zażalenie na niezaskarżalne postanowienie w przedmiocie ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Takiego wniosku jednak nie sformułowano w zażaleniu w niniejszej sprawie (nie zaskarżono wcześniejszego postanowienia z dnia 23 maja 2023 r. o ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia), co uniemożliwia Sądowi Najwyższemu podważenie rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji w przedmiocie wartości przedmiotu zaskarżenia.Dodać jedynie można, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego badanie wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze kasacyjnej ma na celu sprawdzenie, czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna ze względu na minimalną wartość zaskarżenia wymaganą od skargi kasacyjnej przez art. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. i nie może być utożsamiane ze sprawdzeniem wartości przedmiotu sporu, o którym stanowią art. 25 k.p.c. i art. 26 k.p.c. O ile bowiem przepisy te wyrażają potrzebę ustabilizowania w postępowaniu cywilnym wartości przedmiotu sporu na potrzeby określenia właściwości rzeczowej sądu i wysokości należnych opłat sądowych, o tyle - gdy chodzi o określenie wartości przedmiotu zaskarżenia na użytek ustalenia dopuszczalności skargi kasacyjnej - potrzeba taka nie występuje, ważne jest natomiast, by rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy podlegały jedynie te skargi kasacyjne, których dopuszczalność przewidują przepisy procesowe, a nie niewłaściwe określenie wartości przedmiotu sporu przez stronę na wcześniejszym etapie postępowania sądowego.

W rezultacie, nawet brak sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w apelacji nie eliminuje możliwości weryfikacji prawidłowości podanej wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 6 marca 2018 r., II UZ 119/17, LEX nr 2456371; z 11 września 2013 r., II UZ 45/13, LEX nr 1375203; z 11 maja 2022 r., II UZ 18/21, LEX nr 3435878). Należy przy tym pamiętać, że sąd drugiej instancji nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz zobowiązany do sprawdzenia - w razie wątpliwości - wskazanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia.

Uprawnienie sądu obejmuje nie tylko skontrolowanie danych składających się na tę wartość, lecz także sposobu jej obliczenia, natomiast nie nakłada powinności jej samodzielnego ustalania. W sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe zwrócenie się do organu rentowego o ustosunkowanie się do wskazanej w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia jest uprawnionym sposobem jej weryfikacji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 sierpnia 2011 r., II UZ 27/11, LEX nr 1106736).W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że sprawa, w której przedmiotem sporu jest wysokość świadczenia, jest sprawą o prawa majątkowe, w której o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 października 2009 r., II UZ 34/09, LEX nr 574545; z dnia 10 listopada 2010 r., II UZ 30/10, LEX nr 707896; z dnia 2 marca 2011 r., II UZ 1/11, LEX nr 844747; z dnia 23 stycznia 2012 r., II UK 84/11, LEX nr 1163332).

Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach, w których przedmiotem jest zmiana wysokości świadczenia powtarzającego się zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, ustalonego w odniesieniu do świadczeń przyszłych na podstawie art. 22 k.p.c. (zob. np. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2012 r., III UZP 3/12, OSNP 2013 nr 9-10, poz. 112). Sąd Najwyższy konsekwentnie stoi na stanowisku, że dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o rekompensatę za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach (art. 21 i nast. ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych) ustala się jako różnicę wysokości emerytury z rekompensatą i bez rekompensaty.

Inaczej rzecz ujmując, skarga kasacyjna w sprawie o rekompensatę za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach jest dopuszczalna, jeżeli 12-krotność różnicy wysokości emerytury obliczonej z rekompensatą oraz bez rekompensaty przekracza kwotę 10.000 zł. (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 marca 2019 r., I UZ 4/19, OSNP 2020 nr 2, poz. 21; z dnia 15 lipca 2020 r., II UZ 11/20, LEX nr 3151557; z dnia 15 lipca 2020 r., II UZ 5/20, LEX nr 3151533; z dnia 12 stycznia 2022 r., I UZ 19/21, LEX nr 3290800; z dnia 9 marca 2022 r., I UZ 47/21, LEX nr 3362569; z dnia 17 maja 2022 r., I UZ 5/22, LEX nr 3388410; z dnia 16 listopada 2022 r., III UZ 25/22, LEX nr 3521209; z dnia 23 listopada 2022 r., II UZ 41/22, LEX nr 3549633).Przypomnieć też należy, że zgodnie z art. 20 k.p.c. do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów żądanych obok roszczenia głównego, natomiast wartość przedmiotu zaskarżenia może stanowić świadczenie główne wraz z skapitalizowanymi odsetkami (zob. uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1997 r., III ZP 16/97, OSNAPiUS 1998 nr 7, poz. 204).Należy też zwrócić uwagę, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej, a za nim wartość przedmiotu sporu i zaskarżenia, wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie (art. 4779 k.p.c., art. 47714 k.p.c.; por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 601; z dnia 20 stycznia 2010 r., II UZ 49/09, LEX nr 583831; z dnia 22 lutego 2012 r., II UK 275/11, LEX nr 1215286 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 23 kwietnia 2010 r., II UK 309/09, LEX nr 604210), w granicach jej treści i zakresu odwołania.

Przedmiotem decyzji zaskarżonej decyzji jest odmowa uwzględnienia przy obliczaniu wysokości emerytury rekompensaty jako dodatku do kapitału początkowego, a nie skapitalizowane odsetki (od kwot stanowiących różnicę wysokością emerytury z rekompensatą i bez rekompensaty za 41 miesięcy w łącznej kwocie 25.292,08 zł – jak to przedstawia skarżący).Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji. [az] [ał]