Legislator Giurisprudenza & Legislazione
I KO 52/23 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses ex officio retrial request regarding its own final dismissal of appeal due to improper composition.

Numero d'incarto I KO 52/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court rejected the defendant's request for an ex officio retrial based on the improper composition of the court panel. The defendant argued that a judge was appointed by the current Judicial Council, violating constitutional requirements, and that the judge's original role in a disciplinary chamber was incompatible with being a Supreme Court judge. The court ruled that a final order dismissing an appeal does not constitute a final judgment subject to retrial under the Code of Criminal Procedure, as it leaves the substantive case unresolved.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 439 § 1 k.p.k.; Art. 542 § 3 k.p.k.; Art. 540 § 1 k.p.k. A final order dismissing an appeal does not qualify as a final judgment subject to ex officio retrial because it does not resolve the substantive dispute or deprive the judgment of its finality.

Parole chiave

Generato dall'IA
ex officio retrial improper composition final judgment dismissal of appeal res judicata Supreme Court procedural defect motivi di cassazione

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 439 § 1 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Choć podstawy w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 439 § 1 k.p.k.) zastrzeżone zostały wyłącznie dla wznowienia postępowania z urzędu (art.
art. 542 § 3 k.p.k.
akt III K 534/19 na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł:
art. 540 § 1 k.p.k.
interpretowanego w powiązaniu z art. 540 § 1 k.p.k., to brak jest możliwości zastosowania w tego rodzaju sprawie przepisów o wznowieniu postępowania.
art. 179 ust. 1 Konstytucji RP
Nie spełnia on zatem wymogów określonych w art. 179 ustawy zasadniczej, który to przepis nie przewiduje możliwości powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego przez I Prezesa tego Sądu.
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
Na marginesie dodać trzeba, że przewidziane obecnie rozwiązania ustawowe w dostatecznym stopniu zabezpieczają stronę w aspekcie zachowania gwarancji konstytucyjnej zawartej w art. 45 ust.
art. 41 § 1 k.p.k.
1 (art. 41 § 1 k.p.k., art.
art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
41 § 1 k.p.k., art. 29 § 5 i nast.
art. 286 § 1 k.k
B., skazanego z art. 286 § 1 k.k.
art. 542 § 3 k.p.k
akt III K 534/19 na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
BSA I-410-1/2022, stanowi uchybienie, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
BSA I-410-1/2022
BSA I-410-1/2022, stanowi uchybienie, o którym mowa w art.
I KZP 17/22
Supreme Court rejects appeal dismissal as final judgment due to potential judicial bias concerns.
III KO 115/00
Supreme Court dismissed retrial request as it lacks jurisdiction over cassation rejection decisions.
IV KO 33/03
w postanowieniach SN: z dnia 27 czerwca, III KO 115/00, z dnia 22 września 2003 r., IV KO 33/03, z dnia 25 października 2006 r., V KO 64/06, z dnia 21 marca 2007 r., IV KO 19/07, z dnia 25 listopada 2010 r., V KO 87/10, z dnia 1 sierpnia 2019, II KO 66/19, z dnia 26 lutego 2020 r., V KO 108/19).
V KO 64/06
w postanowieniach SN: z dnia 27 czerwca, III KO 115/00, z dnia 22 września 2003 r., IV KO 33/03, z dnia 25 października 2006 r., V KO 64/06, z dnia 21 marca 2007 r., IV KO 19/07, z dnia 25 listopada 2010 r., V KO 87/10, z dnia 1 sierpnia 2019, II KO 66/19, z dnia 26 lutego 2020 r., V KO 108/19).
IV KO 19/07
w postanowieniach SN: z dnia 27 czerwca, III KO 115/00, z dnia 22 września 2003 r., IV KO 33/03, z dnia 25 października 2006 r., V KO 64/06, z dnia 21 marca 2007 r., IV KO 19/07, z dnia 25 listopada 2010 r., V KO 87/10, z dnia 1 sierpnia 2019, II KO 66/19, z dnia 26 lutego 2020 r., V KO 108/19).
V KO 87/10
w postanowieniach SN: z dnia 27 czerwca, III KO 115/00, z dnia 22 września 2003 r., IV KO 33/03, z dnia 25 października 2006 r., V KO 64/06, z dnia 21 marca 2007 r., IV KO 19/07, z dnia 25 listopada 2010 r., V KO 87/10, z dnia 1 sierpnia 2019, II KO 66/19, z dnia 26 lutego 2020 r., V KO 108/19).
II KO 66/19
Supreme Court dismissed appeal for retrial, ruling it belongs to the Court of Appeal, not the Supreme Court itself.
V KO 108/19
Supreme Court dismisses retrial request for non-final Supreme Court decision and lack of res judicata violation.
I KK 257/22
Supreme Court dismisses appeal as obviously groundless, awarding costs to the defense lawyer and defendant.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

I KO 52/23 POSTANOWIENIE Dnia 28 marca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący)‎SSN Igor Zgoliński (sprawozdawca)‎SSN Marek Siwek w sprawie J. B., skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 marca 2024 r., sygnalizacji skazanego dotyczącej wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt I KK 257/22, oddalającym kasację wniesioną przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt II AKa 161/21, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia ‎7 maja 2021 r., sygn. akt III K 534/19 na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł:

1. stwierdzić niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu;

2. wydatkami postępowania wznowieniowego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIEWskazanym w rubrum orzeczeniem Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa koszty obrony skazanego z urzędu w postępowaniu kasacyjnym oraz orzekł o kosztach tego postępowania, obciążając nimi skazanego. W dniu 10 lipca 2023 r. skazany złożył do Sądu Najwyższego pismo, w którym wniósł o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego powyższym postanowieniem, uchylenie orzeczenia i wydanie kolejnego, wolnego od wad prawnych.

Wskazał, że dotknięte ono zostało bezwzględną przyczyną odwoławczą, albowiem skład Sądu Najwyższego był nienależycie obsadzony. Jeden z członków składu, sędzia Sądu Najwyższego A. R., został powołany przez „obecną” Krajową Radę Sądownictwa, co zgodnie z uchwałą trzech połączonych izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2022 r., sygn. BSA I-410-1/2022, stanowi uchybienie, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Skazany zwrócił nadto uwagę, że sędzia Sądu Najwyższego A. R. został pierwotnie powołany do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, która w rozumieniu Konstytucji RP nie jest sądem.

Nie spełnia on zatem wymogów określonych w art. 179 ustawy zasadniczej, który to przepis nie przewiduje możliwości powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego przez I Prezesa tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Choć podstawy w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 439 § 1 k.p.k.) zastrzeżone zostały wyłącznie dla wznowienia postępowania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.), to w niniejszym postępowaniu, mimo sygnalizacji złożonej w trybie art. 9 § 2 k.p.k., nie mogły być przedmiotem merytorycznego badania.

Przyczyną takiego stanu rzeczy jest to, że ocena tychże podstaw wznowieniowych miałaby się odbywać w odniesieniu do prawomocnego postanowienia Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji. Podzielając wykładnię wyrażoną w uzasadnieniu postanowienia z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22, (LEX nr 3511529) uznać należy, że orzeczenie tego rodzaju nie należy do kategorii prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. Skoro w świetle powyższego przepisu wznowienie dotyczy postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem, przyjąć należy, że o tym postępowaniu traktują wszystkie podstawy wznowieniowe, w tym i określone w art. 542 § 3 k.p.k., dotyczące wznowienia postępowania ex officio.

Oddalając kasację od wyroku Sąd Najwyższy orzeka o niezasadności tego środka zaskarżenia w sytuacji, w której wyrok kończący postępowanie w sprawie jest już prawomocny. Postępowanie kasacyjne jest postępowaniem nadzwyczajnym, zaś kasację wnosi się od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowe, które to orzeczenie podlega dyspozycji art. 540 § 1 k.p.k. W konsekwencji przyjąć trzeba, że jedynie rozstrzygnięcie uchylające zaskarżone kasacją orzeczenie pozbawia je wymienionych, istotnych z punktu widzenia powyższego unormowania cech i dopiero wówczas, gdy Sąd Najwyższy wyda orzeczenie następcze rozstrzygając merytorycznie o przedmiocie procesu (umorzenie postępowania, uniewinnienie w sytuacji stwierdzenia oczywistej niesłuszności skazania – art. 537 § 2 k.p.k.), może stać się orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe, które podlega wznowieniu.

W przypadku oddalenia kasacji prawomocne orzeczenie kończące postępowanie nie traci tego waloru, gdyż Sąd Najwyższy nie wkracza wtedy w sferę res iudicata (tak też np. w postanowieniach SN: z dnia 27 czerwca, III KO 115/00, z dnia 22 września 2003 r., IV KO 33/03, z dnia 25 października 2006 r., V KO 64/06, z dnia 21 marca 2007 r., IV KO 19/07, z dnia 25 listopada 2010 r., V KO 87/10, z dnia 1 sierpnia 2019, II KO 66/19, z dnia 26 lutego 2020 r., V KO 108/19). W ślad za poglądem wyrażonym we wspomnianym na wstępie orzeczeniu i całokształtem zaprezentowanej tam argumentacji oraz dotychczasowym, wieloletnim i utrwalonym, dorobkiem orzeczniczym Sądu Najwyższego, odrzucić należy stanowisko - którego uzewnętrznienie stanowią między innymi powołane w sygnalizacji judykaty – wskazujące na to, że argumenty natury ustrojowej i konwencyjnej wymagają skreślenia wypracowanego w doktrynie i orzecznictwie paradygmatu interpretacyjnego o celowości stosowania wąskiej wykładni art. 542 § 3 k.p.k.

Są to bowiem kwestie podlegające li tylko ewentualnym działaniom w sferze prawotwórczej. Nie znajduje natomiast dostatecznego i racjonalnego jurydycznego uzasadnienia dostosowywanie utrwalonych i nie dających się logicznie podważyć wykładni do określonych, a przy tym wysoce subiektywnych, koncepcji i zapatrywań, bez baczenia na choćby długoletnią stabilizację i jednolitość orzecznictwa, co wszak należy do rudymentarnych zadań Sądu Najwyższego. Na marginesie dodać trzeba, że przewidziane obecnie rozwiązania ustawowe w dostatecznym stopniu zabezpieczają stronę w aspekcie zachowania gwarancji konstytucyjnej zawartej w art. 45 ust. 1 (art. 41 § 1 k.p.k., art. 29 § 5 i nast. ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sadzie Najwyższym), bez konieczności multiplikowania nadzwyczajnych środków zaskarżenia oraz sprowadzania ich do kategorii substytutu owych uprawnień.

W konsekwencji uznać należało, że skoro postanowienie Sadu Najwyższego oddalające kasację nie należy do kategorii art. 542 § 3 k.p.k. interpretowanego w powiązaniu z art. 540 § 1 k.p.k., to brak jest możliwości zastosowania w tego rodzaju sprawie przepisów o wznowieniu postępowania. Mając powyższe argumenty na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [PGW][ał]