Legislator Giurisprudenza & Legislazione
I CZ 29/17 Generato dall'IA

Supreme Court quashes appeal court ruling for remand due to lower court's failure to address case merits. Appeal court improperly remanded case without substantive review. Court clarifies limits of cassation review under Civil Procedure Code.

Numero d'incarto I CZ 29/17
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the appeal court's decision to remand the case for retrial, finding the lower court failed to properly address the case merits. The appellant argued the lower court did not recognize the essence of the case, violating procedural rules. The court ruled that such procedural errors fall within the scope of full appellate review, not cassation, and thus the appeal court should have resolved the dispute substantively.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 386 § 1, 2, 4 k.p.c.; Art. 378 § 1, 382 k.p.c.; The appeal court must substantively review the case and cannot remand for retrial unless there is a procedural defect, as cassation review is limited to verifying the existence of grounds for remand.

Parole chiave

Generato dall'IA
appeal court review cassation procedure remand for retrial non-recognition of case essence Civil Procedure Code substantive review procedural defect accertamento inesatto dei fatti

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 386 § 1 k.p.c.
382), dlatego zgodnie z art. 386 § 1 k.p.c. uwzględnienie apelacji powinno powodować na ogół zmianę zaskarżonego wyroku i wydanie orzeczenia rozstrzygającego o żądaniu pozwu (zob.
Art. 386 § 2 k.p.c.
W zażaleniu pozwany zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 386 § 4 k.p.c.
Art. 386 § 4 k.p.c.
W zażaleniu pozwany zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. W ocenie pozwanego, Sąd Okręgowy wydał w dniu 26 października 2016 r.
Art. 378 § 1 k.p.c.
Sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę na nowo w sposób w zasadzie nieograniczony (art. 378 § 1 i art.
Art. 382 k.p.c.
378 § 1 i art. 382), dlatego zgodnie z art.
Art. 398 § 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art.
Art. 394 § 3 k.p.c.
dopuścił zażalenie na orzeczenie sądu drugiej instancji uchylające zaskarżony apelacją wyrok i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji (art. 3941 § 11 k.p.c.).
Art. 108 § 2 k.p.c.
uchylił zaskarżony wyrok; orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawił zgodnie z art. 108 § 2 w związku z art.
art. 386 § 4 k.p.c
W zażaleniu pozwany zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 386 § 4 k.p.c.
art. 386 § 1 k.p.c
382), dlatego zgodnie z art. 386 § 1 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt I CZ 29/17 POSTANOWIENIE Dnia 3 marca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący)‎SSN Paweł Grzegorczyk‎SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) w sprawie z powództwa I. spółki z o.o. w B.‎przeciwko A. P.‎o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 marca 2017 r.,‎zażalenia pozwanego na wyrok Sądu Okręgowego w W.‎z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt V Ca …/16, 1) uchyla zaskarżony wyrok, 2) pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania‎ zażaleniowego Sądowi, który wyda orzeczenie kończące‎ postępowanie w sprawie.

UZASADNIENIE

Powodowa spółka wniosła o uzgodnienie treści oznaczonej księgi wieczystej (nr …/7) z rzeczywistym stanem prawnym przez wpisanie jej w dziale II tej księgi w miejsce pozwanego. Żądanie uzasadniła bezwzględną nieważnością określonych czynności prawnych stanowiących podstawę ujawnienia pozwanego jako właściciela lokalu, dla którego prowadzona jest księga. Wyrokiem z 23 września 2013 r. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo. Nakazał wpisanie strony powodowej jako właścicielki w dziale II księgi wieczystej. W wyniku apelacji pozwanego Sąd Okręgowy wyrokiem z 3 grudnia 2014 r. zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo.

Od tego wyroku powódka wniosła skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r. uchylił wyrok Sądu Okręgowego z 3 grudnia 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 26 października 2016 r. uchylił wyrok Sądu Rejonowego z 23 września 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uznał, że Sąd Rejonowy w wyroku z dnia 23 września 2013 r. nie rozpoznał istoty sprawy, co przejawia się: w wadliwości sentencji tego wyroku uniemożliwiającej jego wykonanie, w braku uprzedzenia strony pozwanej przed wydaniem wyroku o zmianie kwalifikacji prawnej żądania pozwu oraz w wadliwości uzasadnienia wydanego wyroku uniemożliwiającej dokonania kontroli instancyjnej.

W zażaleniu pozwany zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. W ocenie pozwanego, Sąd Okręgowy wydał w dniu 26 października 2016 r. wyrok kasatoryjny, tj. uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, mimo braku ku temu podstaw.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Postępowanie apelacyjne obejmuje merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę na nowo w sposób w zasadzie nieograniczony (art. 378 § 1 i art. 382), dlatego zgodnie z art. 386 § 1 k.p.c. uwzględnienie apelacji powinno powodować na ogół zmianę zaskarżonego wyroku i wydanie orzeczenia rozstrzygającego o żądaniu pozwu (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna - z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07).Sąd drugiej instancji może, poza przypadkami, w których zachodzi nieważność postępowania (art. 386 § 2 k.p.c.), uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, czyli wydać orzeczenie kasatoryjne, tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości (art. 386 § 4 k.p.c.).

Ustawodawca w obawie przed bezzasadnym stosowaniem przez sądy odwoławcze art. 386 § 4 k.p.c. dopuścił zażalenie na orzeczenie sądu drugiej instancji uchylające zaskarżony apelacją wyrok i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji (art. 3941 § 11 k.p.c.). Zażalenie to, rozpoznawane przez Sąd Najwyższy, służy kontroli prawidłowości wyboru przez sąd drugiej instancji orzeczenia w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Kontrola Sądu Najwyższego dokonywana w toku rozpoznawania tego zażalenia jest zredukowana do oceny istnienia procesowej podstawy uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sprowadza się do sprawdzenia istnienia wskazanej przez sąd odwoławczy podstawy wydania orzeczenia kasatoryjnego, tj. do zbadania - w przypadkach, których dotyczy art. 386 § 4 k.p.c. - istnienia nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji lub konieczności przeprowadzenia w sprawie postępowania dowodowego w całości. Kontrola ta nie obejmuje natomiast badania prawidłowości innych czynności procesowych podjętych przez sąd drugiej instancji ani zasadności poglądów tego sądu na temat prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie.

Do nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji dochodzi w razie zaniechania zbadania przez ten sąd - obojętnie z jakiej przyczyny - materialnej przesłanki żądania powoda. Może to wynikać w szczególności z bezpodstawnego stwierdzenia braku pozytywnej przesłanki jurysdykcyjnej (legitymacji procesowej strony, interesu prawnego w wytoczeniu powództwa) lub przyjęcia istnienia negatywnej przesłanki jurysdykcyjnej (skuteczności zarzutu przedawnienia dochodzonego roszczenia, naturalnego charakteru zobowiązania z innej przyczyny niż wskutek podniesienia zarzutu przedawnienia, sprzeczności powództwa ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub zasadami współżycia społecznego, uprzedniego zrzeczenia się dochodzonego roszczenia, upływu terminu prekluzyjnego do wytoczenia powództwa).Może być też wynikiem - zdarzającego się raczej rzadko - wydania wyroku w innej sprawie niż przedstawiona w powództwie (por. z obszernego orzecznictwa dotyczącego problemu nierozpoznania istoty sprawy np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2013 r., II PZ 27/13, 10 września 2015 r., II CZ 52/15, 8 września 2016 r., II CZ 96/16 i 9 lutego 2017 r., III CZ 63/16).

Wszelkie natomiast inne uchybienia nie są objęte pojęciem nierozpoznania istoty sprawy. Mogą one i powinny być w granicach zaskarżenia usunięte w systemie apelacji pełnej przez sąd odwoławczy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2012 r., IV CZ 147/12, 23 listopada 2012 r., I CZ 152/12, 19 grudnia 2012, II CZ 141/12, 20 listopada 2013 r., I CZ 88/13). Skarżący zatem trafnie zarzucił w zażaleniu na wyrok Sądu Okręgowego z dnia 26 października 2016 r., że wskazane w uzasadnieniu tego wyroku wady sentencji wyroku sądu pierwszej instancji i jego motywów oraz nieuprzedzenie o zmianie kwalifikacji żądania pozwu nie wchodzą w zakres użytego w art. 386 § 4 k.p.c. pojęcia nierozpoznania istoty sprawy.

Ze względu na zasadność podniesionego w zażaleniu pozwanego zarzutu naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok; orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawił zgodnie z art. 108 § 2 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. sądowi, który wyda orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. jw kc