Supreme Court dismisses cassation appeal regarding single-judge panel validity and inability to defend rights during remote hearing.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by D.D. against the Second Instance Court's decision in a property division case. The appellant argued that the single-judge panel violated procedural rules and denied them the ability to defend their rights during a remote hearing. The court rejected these claims, noting that single-judge panels were legally permissible under pandemic regulations and that the appellant could have addressed technical issues in subsequent sessions before the final ruling.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 379 pkt 4 k.p.c.; Art. 379 pkt 5 k.p.c.: A cassation appeal based on procedural invalidity or inability to defend rights is inadmissible if the single-judge panel composition complied with specific pandemic regulations or if the procedural defect was curable before the judgment was rendered.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
I CSK 3933/23 POSTANOWIENIE 15 lutego 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym 15 lutego 2024 r. w Warszawiew sprawie z wniosku M. D. z udziałem D. D.o podział majątku wspólnego,na skutek skargi kasacyjnej D. D.od postanowienia Sądu Okręgowego w Toruniuz 10 marca 2023 r., VIII Ca 1095/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od D. D. na rzecz M. D. 5400 złotych kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIEUczestnik D.D. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Toruniu z 10 marca 2023 r., zaskarżając je w części, tj. co do pkt I., II. i IV., wnosząc o jego uchylenie w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na zachodząca w sprawie nieważność postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. z uwagi na to, że skład Sądu drugiej instancji był sprzeczny z przepisami prawa oraz na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. wobec pozbawienia możności obrony.W odpowiedzi na skargę wnioskodawczyni wnosiła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zdaniem skarżącego, w sprawie zachodzi nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. (skład sądu orzekającego sprzeczny z przepisami prawa) z uwagi na rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego.
Jak jednak wynika z art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach rozpoznawanych według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w pierwszej i drugiej instancji sąd rozpoznaje sprawy w składzie jednego sędziego; prezes sądu może zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędziów, jeżeli uzna to za wskazane ze względu na szczególną zawiłość lub precedensowy charakter sprawy.
Rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy w składzie jednego sędziego było zatem zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Orzekanie przez sąd drugiej instancji w składzie trzech sędziów było bowiem fakultatywne. Wykładnia przepisów, do których odwołuje się skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przyjęta w mającej moc zasady prawnej uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, obowiązuje od dnia jej podjęcia. Wskazana uchwała nie mogła mieć wobec tego wpływu ani znaczenia dla zaskarżonego rozstrzygnięcia, bowiem Sąd w niniejszej sprawie orzekł przed jej podjęciem.Pozbawienie strony możności obrony praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. obejmuje zaś sytuacje, w których z powodu naruszenia przepisów postępowania przez sąd, strona, wbrew swej woli, została faktycznie pozbawiona możności działania w postępowaniu lub jego istotnej części, jeżeli skutków tego uchybienia nie można było usunąć przed wydaniem orzeczenia w danej instancji.
Chodzi przy tym o faktyczny brak możności działania (obrony), bez względu na to, czy działanie strony mogłoby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia. Zatem przy analizie, czy doszło do pozbawienia strony możności obrony swych praw w sposób prowadzący do nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. należy najpierw rozważyć, (1) czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, następnie zbadać, (2) czy uchybienie to wpłynęło na możność strony działania w postępowaniu (a więc czy istniał związek przyczynowy między naruszeniem przepisu prawa a pozbawieniem możności działania), wreszcie ocenić, (3) czy skutków tego uchybienia nie można było usunąć przed wydaniem orzeczenia w danej instancji.
Dopiero w razie kumulatywnego spełnienia tych trzech przesłanek można uznać, że strona została pozbawiona możności obrony (zob. wyrok SN z 23 listopada 2022 r., II CSKP 970/22, i powołane tam orzecznictwo).Taka sytuacja w okolicznościach sprawy nie zachodzi. Uczestnik upatrywał pozbawienia możności obrony jego praw w zamknięciu przez Sąd drugiej instancji rozprawy, pomimo że najprawdopodobniej z przyczyn technicznych nie mógł uczestniczyć w rozprawie zdalnej. Z protokołu zdalnej rozprawy apelacyjnej z 1 lutego 2023 r. wynika, że pełnomocnik uczestnika nie połączył się, będąc o terminie posiedzenia prawidłowo zawiadomiony (k. 1156).
Nie zasygnalizował jednak Sądowi w żaden sposób, że przeszkody techniczne uniemożliwiają mu wzięcie udziału w rozprawie. Ponadto skarżący w skardze kasacyjnej, poza zakwestionowaniem tego, że nie miał możliwości uczestniczenia w rozprawie zdalnej, nie wskazał na żadną konkretną okoliczność, którą chciałby podnieść przed Sądem drugiej instancji w uzupełnieniu zgormadzonego materiału. Nie sprecyzował żadnych twierdzeń, wniosków lub zarzutów, które zamierzał sformułować na rozprawie apelacyjnej, a które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy.Skarżący miał przy tym możliwość zwrócenia uwagi Sądu na zaistniałą sytuację w trakcie kolejnych posiedzeń, które odbyły się 24 lutego 2023 r. oraz 10 marca 2023 r., podczas których obecny był pełnomocnik uczestnika, a w przypadku posiedzenia z 10 marca 2023 r. również sam uczestnik.
Oznacza to, że skutki ewentualnego uchybienia mogły zostać usunięte przed wydaniem orzeczenia, co wyklucza przyjęcie, iż doszło do nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a stosownie do art. 520 § 2 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 4 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie obciążył skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.[SOP] [ał]