Supreme Court dismisses appeal claiming pandemic was force majeure, ruling facts show seller's own fraud caused breach.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court refused to admit the cassation appeal filed by the defendant against a judgment for payment. The defendant argued that the SARS-CoV-2 pandemic constituted force majeure, but the Court found the breach resulted from the seller's own failure to possess the goods and misleading conduct. Consequently, the Court ruled that the pandemic was not the direct cause of the breach and dismissed the appeal as obviously unfounded.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.; Art. 361 § 1, 2 k.c. in conjunction with Art. 471 k.c.; A cassation appeal is obviously unfounded only if the lower court's judgment contradicts clear legal provisions without requiring deep analysis, and the breach must be directly caused by the cited extraordinary circumstances rather than the party's own conduct.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
I CSK 2476/25 POSTANOWIENIE 25 listopada 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 25 listopada 2025 r. w Warszawiew sprawie z powództwa E.W. i Ł.W.przeciwko E.S.o zapłatę,na skutek skargi kasacyjnej E.S.od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi I Wydział Cywilnyz 17 marca 2025 r., I AGa 156/24, 1. odmawia dopuszczenia prokuratora do udziału w postępowaniu kasacyjnym;
2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Pozwana E.S. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 17 marca 2025 r., wydanego w sprawie z powództwa E.W. i Ł.W. o zapłatę. Uzasadnijąc wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżąca przedstawiła następujące zagadnienie prawne: Czy rozprzestrzenianie się wirusa SARS-CoV-2, wywołującego chorobę COVID-19 oraz wynikające z tego skutki gospodarcze polegające m.in. na przerwaniu łańcuchów dostaw, reglamentacji towarów, gwałtownych wahaniach cen na rynku, a także niewykonaniu zobowiązań przez kontrahentów stanowią siłę wyższą i mogą być postrzegane jako przesłanka uwalniająca od ponoszenia odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania wynikającego z umowy wobec braku możliwości wykonania świadczenia z przyczyn niezależnych od dłużnika, powstałych wskutek okoliczności nadzwyczajnych i niemożliwych do przewidzenia?Oprócz tego skarga jest w ocenie pozwanej oczywiście uzasadniona, co wynika z naruszenia przez Sąd odwoławczy art. 361 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 471 k.c. poprzez brak kwalifikacji pandemicznego rozprzestrzeniania się choroby wywołanej koronawirusem jako siły wyższej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał już, że zagadnienie prawne powinno zostać sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie powinno być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. m.in. postanowienia SN z 11 stycznia 2024 r., I CSK 6184/22; z 13 grudnia 2023 r., I CSK 5954/22; z 25 października 2023 r., III USK 286/22).Natomiast powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. jest uzasadnione jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe.
O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Skarżący zaś powinien uzasadnić tę przesłankę, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może zatem powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać się na faktach innych niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia (zob. np. postanowienia SN z 7 grudnia 2023 r., I CSK 5630/22; z 8 listopada 2023 r., I CSK 3494/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1631/23 oraz z 25 września 2023 r., I CSK 903/23).W obu skargach uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie spełniają powyższych wymagań.
Choc trudno zaprzeczyć, że pytanie dotyczące zaliczenia pandemii COVID-19 ma charakter abstrakcyjny i – jako takie – mogłoby być istotne dla rozwoju orzecznictwa, to jednak nie pozostaje ono w bezpośrednim związku z ustalonym stanem faktycznym sprawy. Z opisanych przez sądy meriti okoliczności wynika bowiem jasno, że przyczyną niewykonania zobowiazania przez pozwaną, było zaoferowanie do sprzedaży towaru, którego w istocie nie posiadała. Wystąpienie pandemii koronawirusa mogło ewentualnie wpłynąć na stosunek zobowiązaniowy pozwanej z dostawcą towaru, modyfikując odpowiedzialność tego ostatniego wobec pozwanej.
Jeśli zaś chodzi o umowę sprzedaży zawartą między stronami niniejszej sprawy, z ustaleń faktycznych sądów powszechnych – niepodlegających zaskarżeniu w postępowaniu kasacyjnym na mocy art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c. – wynika m.in. że mimo faktu nieposiadania oferowanego towaru oraz wiedzy o zwiększonym popycie na środki ochrony osobistej pozwana nie zmieniła publikowanej przez siebie oferty w okresie ok. miesiąca, a także że pozwana już po dokonaniu zakupu przez powodów poprzez platformę sprzedażową potwierdził dostępność zakupionego towaru.
Do ustaleń faktycznych sprawy należy też okoliczność, że w póxniejszym okresie, już po nabyciu kolejnych partii towaru, pozwana kontynuowała jego sprzedaż innym podmiotom po wyższej cenie, nie wykonujac jednoczesnie umowy zawartej z powodami. Na tle stanu faktycznego tej sprawy należy zatem stwierdzić, że wystąpienie pandemii COVID-19 nie było bezpośrednią przyczyną niedostarczenia powodom zamówionego towaru, lecz wprowadzające w błąd zachowanie samej pozwanej, która oferowała nieposiadany przez siebie towar do sprzedaży.
Rozstrzygniecie przedstawionego zagadnieia nie wpłynęłoby zatem na wynik sprawy.Dodatkowo należy wskazać, że przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. wykluczają się, gdyż skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeżeli o występowaniu tej przesłanki miałoby świadczyć naruszenie przepisów prawa, których wykładnia nasuwa tak duże wątpliwości, że konieczne jest ich wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy w ramach sformułowanego w tej sprawie zagadnienia prawnego. Nie można bowiem twierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona - co oznacza oczywistą bezzasadność zaskarżonego orzeczenia, a więc niewymagającą jakichkolwiek dociekań lub analiz, a jednocześnie wskazywać na istnienie potrzeby wykładni przepisów - wymagającej z natury rzeczy pogłębionych rozważań. (zob. np. postanowienia SN z 10 października 2023 r., III USK 153/22; z 26 września 2023 r., III USK 274/22 oraz z 8 sierpnia 2023 r., I PSK 26/23).
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego nie rozstrzygał zaś ze względu na brak wniosku o ich zasadzenie w przypadku odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania. Mariusz Załucki [SOP]