Cassation appeal dismissed; client's absence not excused; unauthorized lawyer's actions irrelevant to procedural invalidity.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal, ruling that the procedural defect alleged by the plaintiff did not render the proceedings void. Although the plaintiff's appointed lawyer had resigned, the court noted the plaintiff actively participated in the process through numerous written submissions and failed to justify her absence at a specific hearing. Consequently, the court determined the plaintiff was not deprived of the ability to defend her rights, as her non-attendance was neither excused nor caused by a procedural violation preventing her participation.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is admissible only if there is a significant legal issue or if the proceedings were void due to the party being genuinely deprived of the ability to defend their rights, which requires that the party was unable to act in the proceedings due to a procedural defect that could not be remedied before the judgment.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt I CSK 2318/22 POSTANOWIENIE Dnia 11 sierpnia 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Załucki w sprawie z powództwa J. S.-M.przeciwko I. K.-M.o ochronę dóbr osobistych i z powództwa wzajemnego I. K.-M.przeciwko J. S.-M.o ochronę dóbr osobistych,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 sierpnia 2022 r.,na skutek skargi kasacyjnej powódki (pozwanej wzajemnej) od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt VI ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powódki (pozwanej wzajemnej) na rzecz pozwanej (powódki wzajemnej) kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
J. S.-M. – powódka i pozwana wzajemna – wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z 27 października 2020 r., którym zmieniono wyrok Sądu Okręgowego w W. z 7 grudnia 2019 r. poprzez zasądzenie od skarżącej na rzecz stowarzyszenia „S. […]” 1 500 zł i oddalenie powództwa wzajemnego w pozostałym zakresie oraz oddalenie powództwa głównego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).Powódka uzasadniła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania nieważnością postępowania oraz wynikającą z tego oczywistą zasadnością skargi.
Podniosła, że pomimo wypowiedzenia pełnomocnictwa, wyznaczony dla niej pełnomocnik z urzędu został dopuszczony do działania w sprawie, co wraz z nieodroczeniem wyznaczonej rozprawy ze względu na nieobecność powódki oraz z zaniechaniem wyznaczenia nowego pełnomocnika z urzędu spowodowało niemożność ochrony swych praw przez powódkę.Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy pozbawienie możliwości obrony swych praw zachodzi, jeżeli z powodu wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej, będących skutkiem naruszenia konkretnych przepisów kodeksu postępowania cywilnego, których nie można było usunąć przed wydaniem orzeczenia w danej instancji, strona nie mogła, wbrew swej woli, brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części (zob. np. wyrok SN z 18 czerwca 2021 r., IV CSKP 92/21).
Taki elastyczny sposób traktowania omawianej kwestii pozwala na objęcie nią różnych stanów faktycznych, których cechę charakterystyczną stanowi wszakże to, iż w grę wchodzić mogą jedynie takie przypadki, w których strona była rzeczywiście pozbawiona możności obrony i wskutek tego nie działała w postępowaniu, a nie, gdy mimo naruszenia przepisów postępowania podjęła czynności w procesie, na przykład mimo niedoręczenia jej wezwania lub wadliwego doręczenia brała udział w rozprawie. Przykładami tak rozumianej nieważności postępowania są więc przypadki pozbawienia strony możności działania w sprawie w wyniku przeprowadzenia rozprawy pod nieobecność strony, mimo niedoręczenia lub wadliwego doręczenia jej zawiadomienia o tej rozprawie, czy wskutek rozpoznania sprawy mimo wykazania przez stronę stosownym zaświadczeniem lekarskim, iż nie mogła stawić się w siedzibie sądu (zob. postanowienie SN z 17 czerwca 2021 r., II USK 132/21).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżąca mogła uczestniczyć w postępowaniu, co zresztą czyniła, aktywnie formułując swoje stanowisko w licznych pismach procesowych. Brak stawiennictwa powódki na jednej z rozpraw mógłby być oceniany z perspektywy nieważności postepowania jedynie w przypadku, gdyby jej nieobecność doprowadziła do wadliwości nie dających się usunąć przed końcem postępowania w danej instancji, a i to tylko i wyłącznie, gdyby nieobecność powódki wynikała z naruszenia przez sąd lub stronę przeciwną przepisu prawa.
Powódka natomiast nie usprawiedliwiła swojej nieobecności zwolnieniem wystawionym przez lekarza sądowego. Tylko w takiej sytuacji bowiem przeprowadzenie rozprawy pod jej nieobecność mogłoby prowadzić do nieważności postępowania. Zważywszy że okoliczność, że pełnomocnik z urzędu, której powódka ze skutkiem wobec sądu wypowiedział pełnomocnictwo, uczestniczyła w tym posiedzeniu i nadal podejmowała czynności procesowe pozbawiona jest znaczenia prawnego (zob. wyrok SN z 30 kwietnia 2021 r., II CSKP 57/21), ocena, czy nastąpiło pozbawienie powódki możności obrony swoich praw powinna nastąpić jedynie w odniesieniu do działań podejmowanych przez samą powódkę.
Ta zaś aktywnie uczestniczyła w postępowaniu poprzez formułowanie licznych pism i wniosków, a jej nieobecność na rozprawie nie została usprawiedliwiona w sposób należyty. Nie została więc pozbawiona możliwości działania w postępowaniu, a przeprowadzenie rozprawy pod jej nieobecność nie stanowiło naruszenia żadnego przepisu prawa.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowanie kasacyjnego orzekł zaś na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie.[as]