Supreme Court dismisses appeal for failure to request reasoned judgment, preventing cassation appeal in non-procedural property acquisition.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellants' appeal against the District Court's rejection of their cassation complaint regarding property acquisition by prescription. The appellants argued violations of procedural rights and fair trial guarantees for failing to request a reasoned judgment in time. The court ruled that without this formal request, the two-month deadline for filing a cassation appeal could not begin, and joint participation rules did not apply in non-procedural proceedings.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3985 § 1 k.p.c.; Art. 13 § 2 k.p.c.: The two-month period for filing a cassation appeal begins only upon the proper service of a reasoned judgment; failure to request such service precludes the appeal, and joint participation rules do not apply in non-procedural proceedings.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt I CZ 124/12 POSTANOWIENIE Dnia 17 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSA Władysław Pawlak w sprawie z wniosku B. P. i innych, przy uczestnictwie B. S.i innych, o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 października 2012 r., zażalenia wnioskodawców B. P. i A. S. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 16 maja 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 16 maja 2012 r., Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną tych wnioskodawców (B.
P. i A. S.) w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia, którzy nie złożyli w przepisanym terminie wniosku o doręczenie im orzeczenia Sądu drugiej instancji z uzasadnieniem. Zdaniem Sądu Okręgowego, brak takiego wniosku powoduje, że nie rozpoczął się wobec nich bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wnioskodawcy: B. P. i A. S., wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie. Zarzucając naruszenie art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c., art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 73 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., zażądali uchylenia zaskarżonego orzeczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Nie był uzasadniony zarzut naruszenia art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, sędzia który brał udział w wydaniu zaskarżonego skargą kasacyjną orzeczenia, nie jest wyłączony z mocy art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. ze składu orzekającego o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej niedopuszczalności (por. postanowienia: z dnia 22 kwietnia 2002 r., I PZ 21/02, OSNP 2004, nr 6, poz. 103, z dnia 24 lutego 2003 r., II UZ 117/02, OSNP-wkł. 2003, nr 16, poz. 8 oraz z dnia 20 maja 2005 r., III CZ 11/05, niepubl.).
Zaskarżone postanowienie jest orzeczeniem formalnym, jak również przesłanką jego wydania była kwestia wyłącznie formalna związana z niezłożeniem przez część wnioskodawców wniosku o doręczenie wraz z uzasadnieniem postanowienia Sądu Okręgowego co do istoty sprawy. Zgodnie z art. 3985 § 1 k.p.c., który poprzez art. 13 § 2 k.p.c. ma zastosowanie także w postępowaniu nieprocesowym, skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.
Regulację zawartą w art. 3985 § 1 k.p.c. należy rozumieć w ten sposób, że termin dwumiesięczny liczony jest od doręczenia orzeczenia dokonanego w sposób prawidłowy, tj. zgodnie z wymaganiami przewidzianymi w art. 387 § 3 k.p.c. (w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w postępowaniu 3 nieprocesowym). To z kolei oznacza, że tylko wtedy, gdy strona zażądała w terminie tygodniowym doręczenia jej orzeczenia z uzasadnieniem, można mówić, że spełnione zostało wstępne wymaganie dla powstania możliwości wniesienia skargi kasacyjnej. Natomiast, gdy z takim żądaniem strona nie wystąpiła, bądź też, występując z nim, przekroczyła siedmiodniowy termin do zgłoszenia żądania doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem (art. 387 § 3 k.p.c.), dwumiesięczny termin, przewidziany w art. 3985 k.p.c., w ogóle nie może rozpocząć biegu, a tym samym niemożliwe jest wniesienie skargi.
Złożenie wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem w terminie tygodniowym od dnia ogłoszenia sentencji, zgodnie z art. 387 § 3 k.p.c., stanowi zatem bezwzględną przesłankę dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 listopada 1999 r., III CZ 140/99, niepubl.; z dnia 2 grudnia 1999 r., III CZ 142/99, niepubl.; z dnia 6 grudnia 1999 r., III CZ 145/99, niepubl.; z dnia 13 października 2005 r., I CZ 111/05, niepubl.; z dnia 16 grudnia 2005 r., II PZ 45/05, niepubl.; z dnia 29 września 2006 r., I CSK 304/06, niepubl.; z dnia 29 listopada 2006 r., II PZ 53/06, OSNAPUS 2008, nr 7- 8, poz. 107; z dnia 25 stycznia 2007 r., I UZ 43/06, niepubl.; z dnia 28 marca 2007 r., III CSK 66/07, niepubl.; z dnia 24 sierpnia 2007 r., I CZ 89/07, niepubl.; z dnia 24 sierpnia 2007 r., I CZ 94/07, niepubl.; z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ 33/08, niepubl.; z dnia 28 sierpnia 2008 r., I CSK 342/08, niepubl.; z dnia 13 stycznia 2009 r., I PZ 36/08, niepubl.; z dnia 16 czerwca 2009 r., V CZ 25/09, niepubl.; z dnia 28 czerwca 2010 r., I CSK 331/10, niepubl.; z dnia 30 czerwca 2010 r., V CZ 46/10, niepubl.; z dnia 2 lutego 2011 r., II UZ 45/10, niepubl. oraz z dnia 11 maja 2012 r., I PZ 1/12, niepubl.).
Skoro więc wnioskodawcy B. P. oraz A. S. nie złożyli wniosku o doręczenie im postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 10 stycznia 2012 r. z uzasadnieniem to nie mogli oni z pominięciem dokonania tej czynności procesowej wnieść skargi kasacyjnej. Jeżeli natomiast miało miejsce - podnoszone w zażaleniu - uchybienie w prawidłowym zawiadomieniu pełnomocnika tych wnioskodawców o terminie posiedzenie Sądu Okręgowego, po którym zapadło postanowienie tego Sądu zaskarżone skargą kasacyjną, to byłaby to okoliczność, która ewentualnie mogłaby uzasadniać wniosek o przywrócenie im terminu do dokonania spóźnionej 4 czynności procesowej w postaci złożenia wniosku o doręczenie im orzeczenia Sądu Okręgowego wraz z uzasadnieniem, nie usprawiedliwiała natomiast wniesienia przez nich skargi kasacyjnej z pominięciem żądania doręczenia im orzeczenia Sądu Okręgowego z uzasadnieniem.
Bezzasadny jest także zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 73 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Wskazany art. 73 § 2 k.p.c. dotyczy współuczestnictwa jednolitego i stanowi, że czynności procesowe współuczestników działających są skuteczne wobec nie działających. W konsekwencji, współuczestnik jednolity, który w ustawowym terminie nie zażądał doręczenia wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem, może wnieść skargę kasacyjną, jeśli wniosek taki złożył inny współuczestnik. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie wtedy od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem współuczestnikowi, który o to wniósł (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 31/97, OSNC 1997, nr 8, poz. 116 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2011 r., II CZ 34/11, niepubl.).
Zasada ta jednak dotyczy sytuacji, w której występuje możliwość zastosowania przepisów o współuczestnictwie jednolitym. Natomiast zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym stosowanie przepisów o procesie jest stosowaniem odpowiednim i musi respektować specyfikę tego postępowania. W szczególności, zasadnicza dla postępowania nieprocesowego kategoria „interesu prawnego", jako podstawy uczestnictwa w tym postępowaniu, wyklucza stosowanie w nim przepisów o współuczestnictwie procesowym (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 czerwca 1965 r., II CZ 51/65, Lex nr 5818 oraz z dnia 9 grudnia 2011 r., III CZ 71/11, niepubl.).
Z tej przyczyny, złożenie przez innego wnioskodawcę – B. A. P. - wniosku o doręczenie postanowienia Sądu Okręgowego z uzasadnieniem nie zwalniało z obowiązku złożenia takiego wniosku przez pozostałych wnioskodawców, jeżeli mieli oni także zamiar wnieść skargę kasacyjną. Z tych względów na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji.