Supreme Court allows partial cost reimbursement to a losing party due to severe financial hardship.
Polonia (PL)
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court reversed the appellate court's decision to fully award the losing party's litigation costs to the state. The plaintiff argued that the 5,400 zł cost order was impossible given their monthly income of under 700 zł and the loss of life savings. The court held that these specific financial circumstances constituted a 'particularly justified case' under the law, warranting a reduction of the cost burden despite the plaintiff's procedural loss.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 98 k.p.c.; Art. 102 k.p.c.: While the losing party generally bears all costs, a court may reduce or waive them if the case is particularly justified, including severe financial hardship that makes the cost order impossible to fulfill.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II CZ 93/12 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSA Andrzej Niedużak w sprawie z powództwa M. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Apelacyjnemu o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 sierpnia 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 9 grudnia 2011 r., 1. zmienia zaskarżone postanowienie i nie obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2011 r. Sąd Apelacyjny zasądził od powoda M. B. na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 5 400 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w instancji odwoławczej, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 98 k.p.c. Postanowienie to zaskarżył zażaleniem powód, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. i wnosząc o zmianę postanowienia i nieobciążanie go kosztami procesu za drugą instancję.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przepis art. 98 k.p.c. wyraża zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Zgodnie z tą zasadą powód, który przegrał sprawę, powinien zwrócić przeciwnikowi procesowemu koszty procesu. Zasada ta w szczególnych okolicznościach może jednak doznać wyłomu. Taką możliwość przewiduje art. 102 k.p.c., wyrażający zasadę słuszności, zgodnie z którą w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów procesu, albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Do wypadków „szczególnie uzasadnionych” należą zarówno okoliczności związane z przebiegiem procesu, do których zalicza się sytuacje wynikające z charakteru żądania, jego znaczenia dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności żądania itp., jak również leżące poza procesem.
Wchodzi tu w grę sytuacja majątkowa i rodzinna strony. Sama okoliczność zwolnienia strony od kosztów sądowych nie jest wystarczająca dla zastosowania art. 102 k.p.c., powinna jednak stanowić przyczynek do rozważań, czy nie zachodzi ów „szczególny wypadek”, o jakim mowa w powołanym przepisie. Jeśli się zaś porówna wysokość miesięcznych zarobków (poniżej 700 zł), stanowiących obecnie jedyne źródło utrzymania skarżącego, z wysokością zasądzonych kosztów procesu (5 400 zł), to trzeba w wątpliwość poddać twierdzenie o możliwości oszczędzenia na potrzeby procesu tak dużej sumy.
Niezależnie zaś od tego, że roszczenie dochodzone w tym procesie prawomocnie uznane zostało za nieuzasadnione, nie można pominąć okoliczności, że - w przekonaniu powoda - ma ono związek z faktem utraty oszczędności życiowych. Wszystkie te okoliczności dają 3 podstawę do uznania, że zachodził „szczególnie uzasadniony wypadek” w rozumieniu art. 102 k.p.c. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3941 w związku z art. 39815 k.p.c. jw