Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III SK 5/10 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal, ruling administrative fines are not criminal penalties and procedural standards differ.

Numero d'incarto III SK 5/10
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Data della decisione
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal against a fine imposed by the Energy Regulatory Office for supplying low-quality fuel. The appellant argued for criminal procedural protections, citing a lack of fault due to reliance on a supplier's certificate, but the court found this argument procedurally inadmissible. The court rejected the claim because the appellant only raised the civil code violation in the cassation request itself, not in the initial grounds for the appeal.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 56 ust. 1 pkt 12 Prawo energetyczne; Art. 355 § 2 k.c.: Administrative fines are not criminal penalties, and civil code provisions regarding due diligence do not apply to administrative sanction proceedings.

Parole chiave

Generato dall'IA
administrative fine energy regulation fuel quality cassation appeal procedural admissibility criminal penalty standard due diligence

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 56 ust. 1 pkt 12 Prawo energetyczne
1969) oraz wymierzył na podstawie art. 56 ust.
Art. 355 § 2 k.c.
Powyższe nie wpływa na zasadność niniejszej skargi kasacyjnej, ponieważ powód podniósł jedynie zarzut naruszenia przepisu art. 355 § 2 k.c., nawiązując do art.
art. 355 § 2 k.c
Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skarga kasacyjną w całości, zarzucając naruszenie art. 355 § 2 k.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Wyrok ETPC z 24 września 1997 r. w sprawie 18996/91 Garyfallou ABBE p. Grecji
Decyzja ETPC z 23 marca 2000 r. w sprawie 36706/97 Ioannis Haralambidis, Y. Haralambidis-Liberpa Ltd p. Grecji
Wyrok SN z 5 listopada 2008 r., sygn. akt III SK 6/08
Nie jest konieczne wykazanie umyślnej albo nieumyślnej winy ukaranego podmiotu (wyrok SN z 5 listopada 2008 r., sygn. akt III SK 6/08 i powołane tam orzecznictwo).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III SK 5/10

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 czerwca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) SSN Jerzy Kwaśniewski SSN Andrzej Wróbel (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Piotra B. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o nałożenie kary pieniężnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 1 czerwca 2010 r., skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 7 października 2009 r., 1. oddala skargę, 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 22 kwietnia 2008 r., wydaną w wyniku uchylenia przez Sąd Okręgowy– Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzji Prezesa Urzędu z 7 sierpnia 2006 r., orzekł, że Piotr B. (powód) prowadzący działalność pod nazwą Stacja Paliw Płynnych naruszył warunek 2.2.3. koncesji Prezesa Urzędu na obrót paliwami ciekłymi w ten sposób, że wprowadził do obrotu poprzez stację paliw mieszcząca się w miejscowości W. olej napędowy o jakości niezgodnej z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 16 sierpnia 2004 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz.

U. z 2004 r., nr 192, poz. 1969) oraz wymierzył na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (jednolity tekst: Dz. U. z 2006 r., Nr 89, poz. 625 ze zm., dalej jako Prawo energetyczne) karę pieniężną w wysokości 75.000 zł, co stanowi 2,07% przychodu z działalności koncesjonowanej osiągniętego w roku 2007 r. Powód zaskarżył decyzję Prezesa Urzędu odwołaniem. Zaprzeczył, iż by wielokrotnie i celowo wprowadzał do obrotu paliwo nie posiadające parametrów jakościowych i że w ogóle wprowadzał do obrotu paliwo bez zapewnienia prawidłowego nadzoru.

Twierdził, że wobec przypisania mu ponoszenia ryzyka gospodarczego dopuszczania do obrotu paliwa niezgodnego z obowiązującymi przepisami, Prezes Urzędu winien przeprowadzić kontrolę u dostawcy paliw. Kwestionował nałożenie kary pieniężnej, gdy nie wykazano jego winy. Na okoliczność braku winy powołał się a to ,że otrzymał od dostawcy certyfikat wraz z paliwem potwierdzający fakt spełnienia wymogów jakościowych. Wskazywał, że nie ma możliwości weryfikowania zawartości siarki w dostarczonym paliwie, a każda dostawa natychmiast wprowadzana jest do zbiornika i przeznaczona do sprzedaży.

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 11 grudnia 2008 r., oddalił odwołanie powoda, uznając że w świetle przeprowadzonego przez Prezesa Urzędu postępowania dowodowego nie ulega wątpliwości, że powód wprowadził do obrotu 3 paliwo o niewłaściwej jakości. Powód otrzymując koncesję przyjął na siebie zobowiązanie, że będzie spełniał warunki koncesji, w tym dotyczące jakości wprowadzonego do obrotu paliwa. Dlatego powinien tak zorganizować przyjęcia dostaw paliw, aby wykluczyć możliwość naruszenia warunków koncesji, w szczególności pobierając stosowne próbki paliwa do kontroli przed przyjęciem paliwa do zbiornika.

Ponieważ powód nie podjął żadnych czynności w celu sprawdzenia jakości przyjmowanego paliwa, nie można przyjąć, że wprowadzenie do obrotu paliwa niewłaściwej jakości nie było przez niego zawinione. Powód zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego apelacją. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 7 października 2009 r. oddalił apelację powoda. Dokumentacja zebrana na etapie postępowania administracyjnego oraz przed sądem pierwszej instancji dowodzi zarzucanych powodowi naruszeń. W zakresie istotnym dla rozpoznania skargi kasacyjnej, Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że powód nie dołożył należytej staranności celem wyeliminowania ryzyka wprowadzenia do obrotu paliwa o niewłaściwych parametrach jakościowych.

W przypadku gdy przedsiębiorca przy odbiorze paliwa poprzestanie na sprawdzeniu certyfikatu jakości paliwa i uznając na jego podstawie, że paliwo spełnia określone normą warunki jakościowe dopuści tak odebrane paliwo do obrotu, bierze na siebie skutki ewentualnego stwierdzenia, że towar jest niezgodny z normą. Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skarga kasacyjną w całości, zarzucając naruszenie art. 355 § 2 k.c. polegające na błędnej wykładni sformułowania należyta staranność w odniesieniu do przedsiębiorcy trudniącego się obrotem paliwami w zakresie jego obowiązku sprawdzenia jakości paliwa wprowadzanego do obrotu.

Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Prezes Urzędu w odpowiedzi na skargę kasacyjną powoda wniósł o jej oddaleni i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

4 Skarga kasacyjna powoda nie ma uzasadnionej podstawy. Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela pogląd wyrażony w dotychczasowym orzecznictwie, powołanym między innymi w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego oraz odpowiedzi Prezesa Urzędu na skargę kasacyjną powoda, że odpowiedzialność z tytułu naruszenia obowiązków wynikających z przepisów Prawa energetycznego lub innych ustaw, sankcjonowana karą pieniężną nakładaną przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa energetycznego, ma charakter odpowiedzialności obiektywnej.

Nie jest konieczne wykazanie umyślnej albo nieumyślnej winy ukaranego podmiotu (wyrok SN z 5 listopada 2008 r., sygn. akt III SK 6/08 i powołane tam orzecznictwo). Jednakże nie oznacza to, że nie istnieje możliwość ograniczenia lub wyłączenia przedmiotowej odpowiedzialności. Sprzeciwia się temu przyjęta w wyroku SN z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SK 1/10 reguła, zgodnie z którą w sprawach z odwołania od decyzji regulatora rynku (w niniejszej sprawie Prezesa Urzędu) nakładających kary pieniężne z tytułu naruszenia obowiązków wynikających z mocy ustawy lub decyzji, należy zapewnić przedsiębiorcom wyższy poziom sądowej ochrony praw.

Zobowiązuje do tego Rzeczpospolitą Polską konieczność zapewnienia w krajowym porządku prawnym skuteczności postanowieniom Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Obywatela (Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm., dalej jako EKPC). Z utrwalonego już orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej jako ETPC) wynika, że dolegliwe kary pieniężne nakładane na przedsiębiorców przez organy administracji mają charakter sankcji karnych w rozumieniu przepisów EKPC (wyrok ETPC z 24 września 1997 r. w sprawie 18996/91 Garyfallou ABBE p. Grecji, LEX nr 79585; decyzja ETPC z 23 marca 2000 r. w sprawie 36706/97 Ioannis Haralambidis, Y.

Haralambidis-Liberpa Ltd p. Grecji, LEX nr 520369). Sąd Najwyższy podtrzymuje wyrażone w dotychczasowym orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym kary pieniężne nakładane przez organy regulacji rynku nie mają charakteru sankcji karnych. Jednakże mając na względzie przedstawione powyżej zapatrywania Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przyjmuje, że w zakresie w jakim dochodzi do wymierzenia przedsiębiorcy kary 5 pieniężnej, zasady sądowej weryfikacji prawidłowości orzeczenia organu regulacji w tym zakresie, powinny odpowiadać wymogom analogicznym do tych, jakie obowiązują sąd orzekający w sprawie karnej.

Powoduje to, że sprawa z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu nakładającej karę pieniężną na przedsiębiorcę energetycznego powinna zostać rozpoznana z uwzględnieniem standardów ochrony praw oskarżonego obowiązujących w postępowaniu karnym. W niniejszej sprawie oznacza to, że wbrew stanowisku zajętemu przez Sąd Najwyższy w wyroku z 5 listopada 2008 r., sygn. akt III SK 6/08, przedsiębiorstwo energetyczne może uniknąć kary, gdy wykaże że obiektywne okoliczności danej sprawy uniemożliwiają mu przypisanie naruszenia przepisów ustawy z uwagi na podjęte działania o charakterze ostrożnościowo-prewencyjnym.

Do takich okoliczności należy wprowadzanie do obrotu paliwa pochodzącego od renomowanego dostawcy, którego zgodność z obowiązującymi w tym zakresie normami potwierdza dodatkowo stosowny certyfikat. Powyższe nie wpływa na zasadność niniejszej skargi kasacyjnej, ponieważ powód podniósł jedynie zarzut naruszenia przepisu art. 355 § 2 k.c., nawiązując do art. 56 ust. 1 pkt 12 Prawa energetycznego wyłącznie we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnieniu. Przepis art. 355 § 2 k.c. odnosi się do należytej staranności w stosunkach umownych.

Nie znajduje zastosowania w sprawie przeciwko Prezesowi Urzędu o nałożenie kary pieniężnej z tytułu naruszeń przepisów odnoszących się do warunków wykonywania działalności koncesjonowanej. Związanie przepisami prawa materialnego powołanymi w skardze kasacyjnej, uniemożliwia zaś Sądowi Najwyższemu w niniejszym składzie uwzględnienie niniejszej skargi kasacyjnej, ze względu na ewentualne naruszenie art. 56 ust. 1 pkt 12 Prawa energetycznego, skoro zarzut naruszenia tego przepisu nie został przez skarżącego podniesiony w podstawach skargi.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.