Legislator Giurisprudenza & Legislazione
I CZ 51/08 Generato dall'IA

Supreme Court allows appeal by finding default judgment invalid due to improper service timing and procedural errors.

Numero d'incarto I CZ 51/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Data della decisione
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the appellate court's dismissal of the appellant's request for retrial, ruling that the default judgment was invalid. The court found that while the plaintiff's address was initially correct, the defendant's actual residence was different, and the service of the default judgment occurred after the hearing date, violating procedural requirements. Consequently, the judgment could not become final, and the appellate court was barred from examining the retrial request ex officio because the appellant failed to raise procedural objections in their appeal.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 380 k.p.c.; Art. 378 § 1 k.p.c.; Art. 341 k.p.c.; Art. 149 § 2 k.p.c.; Art. 398 § 15 k.p.c.; Art. 394 § 3 k.p.c. - A default judgment is invalid if service occurs after the hearing date, and appellate courts cannot examine retrial admissibility ex officio if procedural objections were not raised in the appeal.

Parole chiave

Generato dall'IA
default judgment validity service of process timing retrial admissibility procedural objections appellate court powers civil procedure law finality of judgment

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 380 k.p.c.
Sąd Apelacyjny wskazał, że wobec powiązania zarzutów skierowanych do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, z regulacją zakreślającą podstawy wznowienia postępowania, na podstawie art. 380 k.p.c., poddał kontroli orzeczenie w przedmiocie dopuszczalności wznowienia.
Art. 378 § 1 k.p.c.
Nie można było więc także odeprzeć zarzutu naruszenia przez Sad Apelacyjny art. 378 § 1 k.p.c. 4 Powodowie w pozwie wskazali jako miejsce zamieszkania pozwanego 00-000 J.
Art. 341 k.p.c.
Pozwany został pozbawiony możności działania albowiem brak było podstawy do wydania wyroku zaocznego, wobec naruszenia dyspozycji normy zawartej w art. 341 k.p.c.
Art. 149 § 2 k.p.c.
W takiej sytuacji wydanie wyroku zaocznego byłoby możliwe gdyby dowód doręczenia, który nadszedł wskazywał, że doręczenie przesyłki nastąpiło zgodnie z wymaganiem zawartym w art. 149 § 2 k.p.c., tj.
Art. 398 § 15 k.p.c.
Z tych względów na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c.
Art. 394 § 3 k.p.c.
art. 380 k.p.c
Sąd Apelacyjny wskazał, że wobec powiązania zarzutów skierowanych do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, z regulacją zakreślającą podstawy wznowienia postępowania, na podstawie art. 380 k.p.c., poddał kontroli orzeczenie w przedmiocie dopuszczalności wznowienia.
art. 399 k.p.c
Skoro wyrok zaoczny nie był prawomocny, a skarga o wznowienie wpłynęła w terminie otwartym do złożenia sprzeciwu to, jako niedopuszczalna na gruncie art. 399 k.p.c.
art. 410 § 1 k.p.c
podlegała odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.
art. 363 § 1 k.p.c
380 k.p.c., 378 § 1 k.p.c., art. 363 § 1 k.p.c., art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II CZ 197/04
Supreme Court dismisses appeal for filing appeal late without requesting review of prior order.
I CZ 81/06
Supreme Court dismisses appeal by lawyer's representative without prior fee payment summons under new procedural law.
III CZP 49/07
Appeal court bound by procedural but not material claims; voidness considered ex officio.
I CZ 157/72
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 1973 r., I CZ 157/72, OSNCP 1973, nr 12, poz.
III CRN 411/73
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1974 r., III CRN 411/73, OSNC 1975, nr 2, poz.
III CRN 90/88
Wadliwe przyjęcie przez Sąd, że wyrok zaoczny został pozwanemu prawidłowo doręczony, nie powoduje jego uprawomocnienia się (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1988 r., III CRN 90/88 LEX nr 8874).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt I CZ 51/08 POSTANOWIENIE Dnia 4 lipca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski w sprawie ze skargi J. M. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa B. K. i P. K. przeciwko J. M. o zapłatę, zakończonej wyrokiem zaocznym Sądu Okręgowego w W. z dnia 30 lipca 2002 r., sygn. akt III C (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lipca 2008 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt VI ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie Sąd Apelacyjny na skutek apelacji powodów, postanowieniem z dnia 6 marca 2008 r. w pkt 1 sprostował zaskarżone orzeczenie a w pkt 2 uchylił wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 kwietnia 2007 r. III C (…), i odrzucił skargę pozwanego o wznowienie postępowania. Ustalił, że wyrokiem zaocznym z dnia 30 lipca 2002 r. III C (…) Sąd Okręgowy w W. zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 124 282 zł tytułem wynagrodzenia za zaprojektowanie i aranżację wnętrza lokalu pozwanego. Na skutek skargi o wznowienie pozwanego z dnia 3 grudnia 2002 r.

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2003 r. wznowił postępowanie w tej sprawie, a następnie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2007 r. uchylił wyrok zaoczny i oddalił 2 powództwo. Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, że wartość prac została przez strony uzgodniona po rozpoczęciu robót i kwota ta została powodom zapłacona. Sąd Apelacyjny wskazał, że wobec powiązania zarzutów skierowanych do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, z regulacją zakreślającą podstawy wznowienia postępowania, na podstawie art. 380 k.p.c., poddał kontroli orzeczenie w przedmiocie dopuszczalności wznowienia.

Podkreślił, że dopóki otwarta jest droga zaskarżenia orzeczenia zwykłym środkiem odwoławczym wznowienie postępowania nie wchodzi w rachubę, a zatem dokąd istnieją przesłanki do wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego skarga taka jest wykluczona. Ocenił, że na wskazany w pozwie adres zamieszkania pozwanego prawidłowo został doręczony odpis pozwu wraz z wezwaniem na termin rozprawy przez awizo i w związku z tym istniały podstawy do wydania wyroku zaocznego. W sprawie nie zachodziła więc, potrzeba ani konieczność ustalania innych adresów pozwanego, jak nietrafnie założył Sąd Okręgowy.

Samo zameldowanie nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego, stąd też zobowiązanie powodów do przedłożenia aktualnego zaświadczenia o zameldowaniu pozwanego, zwłaszcza przy braku wątpliwości co do adresu wynikającego z pozwu, nie było uzasadnione. Niedoręczenie wyroku zaocznego z dnia 30 lipca 2002 r., na adres ul. M. mieszkanie (…), lecz na adres ul. N. mieszkanie (…) w W., pod którym pozwany nie zamieszkiwał, spowodowało to, że nie zachodziły podstawy do stwierdzenia jego prawomocności. W takich warunkach nie biegł pozwanemu termin do złożenia sprzeciwu, a więc przedwczesne było stwierdzenie, że przedmiotowy wyrok uprawomocnił się.

Wadliwe przyjęcie przez Sąd, że wyrok zaoczny został pozwanemu prawidłowo doręczony, nie powoduje jego uprawomocnienia się (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1988 r., III CRN 90/88 LEX nr 8874). Skoro wyrok zaoczny nie był prawomocny, a skarga o wznowienie wpłynęła w terminie otwartym do złożenia sprzeciwu to, jako niedopuszczalna na gruncie art. 399 k.p.c. podlegała odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. Pozwany w zażaleniu dotyczącym pkt 2 zaskarżonego postanowienia, opartym na naruszeniu art. 380 k.p.c., 378 § 1 k.p.c., art. 363 § 1 k.p.c., art. 399 § 1 k.p.c. w zw. z art. 410 k.p.c., art. 344 § 1 k.p.c. w zw. z art. 343 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 386 § 3 k.p.c. a także art. 45 Konstytucji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

3 Powodowie zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego z dnia 26 kwietnia 2007 r. podnieśli w apelacji zarzuty obrazy prawa procesowego: art. 233 § 1 k.p.c., art. 278 § 1 k.p.c., 412 k.p.c. i materialnego: art. 65 § 1 i 2 k.c., 628 § 1 k.c. oraz art. 6 k.c. Wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi o wznowienie postępowania. W apelacji powodowie nie zakwestionowali postanowienia z dnia 14 kwietnia 2003 r wznawiającego postępowanie w sprawie, ani nie wnieśli o jego tzw. „uprzednią kontrolę” na podstawie art. 380 k.p.c. Postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie wznowienia postępowania, nie będąc orzeczeniem zaskarżalnym, należy do kategorii postanowień objętych hipotezą art. 380 k.p.c. i może być zwalczane przez stronę w apelacji od orzeczenia zapadłego na skutek wznowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 1998 r., II CKN 32/98, Prok. i Pr. 1999, nr 9, s. 3).

Badanie na podstawie art. 380 k.p.c. przy rozpoznawaniu apelacji prawidłowości orzeczenia o dopuszczalności wznowienia jest dopuszczalne, niemniej warunkiem takiej kontroli niezaskarżalnego postanowienia, które miało wpływ na wynik sprawy, jest zamieszczenie w środku odwoławczym stosownego wniosku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 września 2004 r., III CZ 71/04 niepublikowane i z dnia 15 stycznia 2001 r., I PZ 85/00, OSNP 2002 nr 19, poz. 464). Gdy w sprawie występuje profesjonalny pełnomocnik wniosek powinien być jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania pismom przez niego wnoszonym treści wprost w nich niewyrażonych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2005 r., II CZ 197/04 z dnia 4 października 2006 r., I CZ 81/06, niepublikowane).

Skoro powodowie takiego wniosku nie zawarli to trafny był zarzut obrazy art. 380 k.p.c. i już z tego względu zaskarżone orzeczenie nie mogło się ostać. Rozważanie dopuszczalności wznowienia to problematyka prawa procesowego. Brak zarzutów w apelacji dotyczących dopuszczalności wznowienia wyłączał możliwość badania przez Sąd Apelacyjny z urzędu tej kwestii. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07 (BSN 2008, nr 1, s.

13) sąd drugiej instancji rozpoznając apelację nie jest związany zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, natomiast wiążą go zarzuty dotyczące prawa procesowego; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Nie można było więc także odeprzeć zarzutu naruszenia przez Sad Apelacyjny art. 378 § 1 k.p.c. 4 Powodowie w pozwie wskazali jako miejsce zamieszkania pozwanego 00-000 J. ul. M. m. (…) i na ten adres został wysłany odpis pozwu i zawiadomienie o pierwszej rozprawie wyznaczonej na dzień 17 czerwca 2002 r.

Przesyłka ta została doręczona zgodnie z wtedy obowiązującymi przepisami w sposób zastępczy, tj. przez tzw. jednorazowe awizo. Wprawdzie sąd nie miał obowiązku w tym stanie faktycznym ustalać miejsca zameldowania pozwanego i nie przesądza ono o miejscu zamieszkania danej osoby w rozumieniu prawa cywilnego, niemniej to powodowie w piśmie procesowym z dnia 25 czerwca 2002 r. jednoznacznie wskazali, że stałym miejscem zamieszkania pozwanego jest W. ul. N. m. (…). W tym stanie rzeczy Sąd prawidłowo przesłał ponownie odpis pozwu i zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na dzień 16 lipca 2002 r. na ten adres.

Także i ta przesyłka została doręczona prawidłowo przez jednorazowe awizo z dniem 17 lipca 2002 r. Takie doręczenie nie wyklucza wykazania, że w rzeczywistości adresat nie mieszkał pod wskazanym adresem (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 1973 r., I CZ 157/72, OSNCP 1973, nr 12, poz. 215). Pozwany został pozbawiony możności działania albowiem brak było podstawy do wydania wyroku zaocznego, wobec naruszenia dyspozycji normy zawartej w art. 341 k.p.c. Ponieważ w dniu 16 lipca 2002 r Sąd nie dysponował dowodem doręczenia zawiadomienia o tej rozprawie mógł zastrzec wydanie wyroku zaocznego w terminie dwóch tygodni.

W takiej sytuacji wydanie wyroku zaocznego byłoby możliwe gdyby dowód doręczenia, który nadszedł wskazywał, że doręczenie przesyłki nastąpiło zgodnie z wymaganiem zawartym w art. 149 § 2 k.p.c., tj. co najmniej na tydzień przed rozprawą bądź w terminie skróconym przez przewodniczącego do trzech dni. W omawianym przypadku przesyłka została doręczona w dniu 17 lipca 2002 r., a więc dzień po rozprawie zaocznej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1974 r., III CRN 411/73, OSNC 1975, nr 2, poz. 34). Z tych względów na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.