Supreme Court quashes appeal dismissal due to judge's prior participation in the underlying case violating recusal rules.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appellate court's decision dismissing the appellant's appeal and request for time restoration. The appellant argued the appeal was invalid because a judge participated in the appeal decision despite having previously sat on the court that issued the final judgment in the underlying debt case. The court held that the statutory recusal rule prohibiting judges from hearing appeals in cases they previously adjudicated renders the entire appeal proceeding void. Consequently, the appeal was allowed, the void decision was annulled, and the case was remanded for a new hearing.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 48 § 3 k.p.c.; Art. 379 pkt 4 k.p.c.; A judge who participated in the final judgment of a case cannot hear an appeal against that judgment, and such participation renders the appeal proceedings void.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt I CZ 87/07 POSTANOWIENIE Dnia 8 sierpnia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Gerard Bieniek (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) w sprawie ze skargi H. P. i M. P. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa Z. M. przeciwko H.P. i M. P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 sierpnia 2007 r., zażalenia skarżącego M. P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego [...] z dnia 9 listopada 2006 r., uchyla zaskarżone postanowienie w części odrzucającej zażalenie M.
P. i oddalającej jego wniosek o przywrócenie terminu, znosi postępowanie związane z wydaniem uchylonego postanowienia i przekazuje wniosek o przywrócenie terminu Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2005 r. Sąd Apelacyjny w /.../ odrzucił skargę H. P. i M. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 25 lutego 2005 r., wydanym w sprawie z powództwa Z. M. przeciwko H.
P. i M. P. o zapłatę. Postanowieniem z dnia 24 października 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie skarżących na powyższe postanowienie, a z kolei postanowieniem z dnia 17 marca 2006 r. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające zażalenie. W dniu 24 maja 2006 r. skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 czerwca 2005 r. o odrzuceniu skargi o wznowienie Twierdzili, że z powodu braku konkretnego działania pełnomocnika zostali pozbawieni możności obrony swych praw, o czym powzięli wiadomość dopiero po zapoznaniu się z postanowieniem Sądu Najwyższego, doręczonym im w dniu 17 maja 2006 r.
Do wniosku o przywrócenie terminu każdy ze skarżących dołączył odrębne zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2006 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu i odrzucił wniesione zażalenia, stwierdzając, że skarżący nie wykazali, by nie złożyli zażalenia w przepisanym terminie bez swojej winy, uchybienie pełnomocnika w tym względzie traktowane jest bowiem tak samo jak uchybienie strony (art. 168 i art. 373 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.).
Postanowienie to zaskarżył zażaleniem pozwany M. P., który – powołując się na naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów o składzie sądu, prowadzące do nieważności postępowania, oraz przepisu art. 168 § 1 k.p.c. – wniósł o jego uchylenie, zniesienie postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością i przywrócenie mu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Podniósł, że w wydaniu zaskarżonego postanowienia brała udział sędzia M. R., która wcześniej zasiadała w składzie Sądu Okręgowego w /.../, uczestniczyła w wydaniu przez ten Sąd wyroku z dnia 28 grudnia 2001 r. i z tej przyczyny nie mogła orzekać co do skargi o wznowienie 3 postępowania.
Zarzucił też, że Sąd Apelacyjny, oddalając jego wniosek o przywrócenie terminu, naruszył art. 168 § 1 k.p.c., gdyż dopiero po wydaniu przez Sąd Najwyższy postanowienia z dnia 17 marca 2006 r. powstała podstawa do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie zażalenie przysługuje tylko na postanowienie odrzucające zażalenie, jednak na wniosek żalącego rozpoznaniu podlega także postanowienie oddalające jego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania (art. 3941 § 2 oraz art. 380 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.). Zdaniem żalącego zaskarżone postanowienie zapadło w postępowaniu dotkniętym nieważnością z tej przyczyny, że w jego wydaniu brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.
Odnosząc się do tego zarzutu trzeba stwierdzić, że istotnie, sędzia M. R., która brała udział w wydaniu zaskarżonego postanowienia, zasiadała w składzie Sądu Okręgowego w dniu 28 grudnia 2001 r. i uczestniczyła w wydaniu wyroku w sprawie z powództwa Z. M. przeciwko H. P. i M. P. o zapłatę, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w /.../ z dnia 25 lutego 2005 r. Zgodnie z art. 48 § 3 k.p.c., sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie, nie może orzekać co do tej skargi. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 536/06 (niepubl.), wyjaśnił już, że przewidziane w powołanym przepisie wyłączenie sędziego obejmuje wszystkie czynności wchodzące w zakres badania dopuszczalności wznowienia oraz rozpoznania skargi.
Z kolei w postanowieniu z dnia 22 lutego 2007 r., IV CSK 9/07 (niepubl.), stanął na stanowisku, że jeżeli postępowanie w sprawie, której dotyczy skarga o wznowienie postępowania, obejmowało więcej niż jedną instancję, to wyłączenie na podstawie art. 48 § 3 k.p.c. dotyczy wszystkich sędziów orzekających w każdej z tych instancji. Skład orzekający Sądu Najwyższego podziela to stanowisko, jako zgodne ze standardami konstytucyjnymi wskazanymi w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., SK 19/02 (OTK-A 2004, nr 7, poz. 67).
Trzeba zatem zgodzić się z zarzutem żalącego, że w wydaniu 4 zaskarżonego postanowienia brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Oznacza to, że postanowienie to zapadło w postępowaniu dotkniętym nieważnością (art. 379 pkt 4 w związku z art. 48 § 3 k.p.c.). W tej sytuacji konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia w części odrzucającej zażalenie i zniesienie postępowania związanego z jego wydaniem. Dlatego też Sąd Najwyższy w odnośnym zakresie uchylił zaskarżone postanowienie i zniósł postępowanie dotknięte nieważnością.
Rozpoznanie na podstawie art. 380 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. niezaskarżalnego postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu – wobec uwzględnienia zażalenia – pozwala na uchylenie tego postanowienia. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2006 r., I UZ 40/05, OSNP 2007, nr 3-4, poz. 57). Z tego względu Sąd Najwyższy uchylił również dotknięte nieważnością postanowienie oddalające wniosek żalącego o przywrócenie terminu i przekazał ten wniosek Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Z przytoczonych wyżej powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. art. 386 § 2 i art. 108 § 2 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji. kg