Supreme Court dismisses cassation appeal for failure to present handwriting expert evidence in first instance.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by M. W. against the Second Instance Court's decision to reject her request for a handwriting expert opinion. The appellant argued that the First Instance Court improperly closed the trial without examining evidence regarding the testator's mental capacity, which she had initially requested. The Court ruled that since the evidence request was not maintained during the first instance proceedings, the Second Instance Court was legally justified in excluding it without violating procedural rules.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 381 k.p.c.; Art. 316 § 1 k.p.c.; Art. 217 § 1 k.p.c.; Art. 398 § 1 k.p.c.: A party may not introduce new facts or evidence in the second instance if they could have been presented in the first instance, unless exceptional circumstances arise later; failure to maintain such a request precludes the second instance court from examining it.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt I CSK 29/07 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z wniosku W. W. przy uczestnictwie M. W. i K. K. o stwierdzenie nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 kwietnia 2007 r., skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania M. W. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 czerwca 2006 r., oddala skargę kasacyjną. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2006 r.
Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestniczki postępowania M. W. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 20 grudnia 2005 r., którym stwierdzono nabycie spadku po W. J. M. przez W. W. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 7 kwietnia 1998 r. Sąd pierwszej instancji ustalił, że W. J. M. zmarła w dniu 24 czerwca 1998 r. pozostawiając testament notarialny sporządzony w dniu 7 kwietnia 1998 r. W testamencie tym spadkodawczyni powołała do dziedziczenia całego swojego majątku W. W. (wnioskodawcę), który był mężem jej siostrzenicy M.W. (uczestniczki postępowania), a ponadto odwołała testament sporządzony w dniu 20 lipca 1995 r. (do dziedziczenia powołała w nim M.
W. i W. W.). Sporządzając testament testatorka nie pozostawała w stanie wyłączającym świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, co zostało stwierdzone przede wszystkim na podstawie opinii sporządzonych przez specjalistów w zakresie psychiatrii, psychologii oraz diabetologii (spadkodawczyni cierpiała na cukrzycę 2 stopnia). Apelacja wniesiona przez uczestniczkę postępowania M. W. została oddalona, gdyż Sąd drugiej instancji w pełni podzielił ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Zdaniem Sądu Okręgowego brak było podstaw do uwzględnienia zawartego w apelacji wniosku o powołanie biegłego grafologa - kryminalistyka dla ustalenia, czy w podpisie złożonym przez spadkodawczynię pod testamentem z dnia 7 kwietnia 1998 r. występują zaburzenia grafizmu będące symptomem zaburzeń psychofizjologicznych prowadzących do wystąpienia wady oświadczenia woli z art. 945 § 1 k.c. Dowód ten został bowiem zgłoszony w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji w piśmie z dnia 8 czerwca 2004 r., jednak na rozprawie w dniu poprzedzającej wydanie wyroku wniosek nie został podtrzymany.
Sąd wskazał także, że uczestniczka postępowania kwestionuje testament z dnia 7 kwietnia 1998 r. z powodu braku swobody testowania, a nie z powodu nieprawidłowości podpisu pod tym testamentem. Skarga kasacyjna uczestniczki M. W. oparta została na podstawie naruszenia przepisów postępowania. Skarżąca wskazuje naruszenie art. 217 § 2 i art. 316 § 1 w 3 związku z art. 391 § 1 k.p.c., w wyniku czego Sąd drugiej instancji zamknął rozprawę nie przeprowadzając dowodu zgłoszonego w apelacji i pozbawił uczestniczkę możliwości wykazania, że sporządzenie w dniu 7 kwietnia 1998 r. testamentu notarialnego nastąpiło przy braku świadomości i swobody w podjęciu decyzji i wyrażeniu woli przez spadkodawczynię.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Skarżąca upatruje naruszenia przepisów postępowania przez Sąd drugiej instancji w tym, że nie został przeprowadzony dowód z opinii biegłego grafologa - kryminalistyka dla wykazania, że w chwili sporządzania testamentu w dniu 7 kwietnia 1998 r. spadkodawczyni pozostawała w stanie wyłączającym świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli i tym samym uniemożliwił wykazanie przez uczestniczkę okoliczności pociągającej za sobą nieważność dokonanych rozrządzeń.
Odnosząc się do tak przedstawionego zarzutu Sąd Najwyższy zauważa, że, zgodnie z art. 381 k.p.c., sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie wystąpiła sytuacja wyjątkowa, o której mowa w końcowej części powołanego przepisu, gdyż powołanie dowodu z opinii biegłego było możliwe w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji.
Uczestniczka złożyła zresztą wniosek stosownej treści, ale, jak wskazał w uzasadnieniu Sąd Okręgowy, wniosku tego nie podtrzymała na rozprawie przed wydaniem orzeczenia. Jeżeli zatem nie podtrzymała wniosku w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, Sąd drugiej instancji był uprawniony wniosku zgłoszonego w apelacji nie uwzględnić, a zamknięcie rozprawy bez przeprowadzenia wnioskowanego dowodu nie narusza art. 316 § 1 k.p.c. ani art. 217 § 1 k.p.c. Przywiązywanie tak dużej wagi do dowodu z opinii biegłego grafologa -kryminalistyka jest przy tym, w okolicznościach sprawy, niezasadne.
Nie kwestionując wagi dowodu z analizy pisma spadkodawczyni pod kątem występowania zaburzeń świadomości należy zauważyć, że dowód ten byłby jednym z wielu przeprowadzonych dla ustalenia stanu świadomości spadkodawczyni w chwili sporządzania testamentu. Nie mógłby zatem stanowić dowodu przesądzającego 4 o braku świadomości i swobody w podjęciu decyzji i wyrażeniu woli spadkodawczyni w chwili sporządzania testamentu z dnia 7 kwietnia 1998 r. Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw (art. 39814 k.p.c.). kg