Supreme Court dismisses appeal; final ruling on retrial request bars further retrial proceedings.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by the K. family against a final order rejecting their retrial request. The applicants argued they were improperly excluded from the retrial proceedings, violating their right to defense, but the court found evidence of their mother's power of attorney proving their participation. The court ruled that Article 416 of the Civil Procedure Code is absolute, prohibiting any further retrial of a final judgment issued after a previous retrial request was rejected.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 416 k.p.c.; Art. 524 § 2 k.p.c.; Art. 510 § 2 k.p.c.; Art. 401 pkt 2 k.p.c.; Art. 393 § 12 k.p.c.; Final judgments issued after a rejected retrial request cannot be the subject of further retrial proceedings regardless of procedural defects or restitutory grounds.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 15 grudnia 2000 r., I CKN 1142/00 Przyczyny nieważności ani właściwe przyczyny restytucyjne nie mogą uzasadniać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem, wydanym na skutek skargi o wznowienie (art. 416 k.p.c.). Przewodniczący Prezes SN Tadeusz Ereciński (sprawozdawca) Sędziowie SN: Helena Ciepła, Kazimierz Zawada Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2000 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Eleonory K. Andrzeja K., Haliny K. i Janiny K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 5 marca 1993 r., w sprawie z wniosku Kazimierza K. przy udziale Andrzeja K., Haliny D., Krystyny P., Janiny K., Elżbiety K. i Gminy L. oraz zastępowanych przez kuratora uczestników:
Wojciecha K., Michała N., Tomasza K., Franciszka K. i Katarzyny K. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie na skutek kasacji skarżących Eleonory K., Andrzeja K., Haliny K. i Janiny K. od postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 9 listopada 1999 r., postanowił oddalić kasację. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 9 listopada 1999 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie odrzucił, powołując się na art. 416 k.p.c., skargę Eleonory K., Andrzeja K., Haliny K. i Janiny K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 5 marca 1993 r. i postanowieniem Sądu Rejonowego w Leżajsku z dnia 18 grudnia 1982 r. w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie.
W kasacji Eleonora K., Andrzej K., Halina K. i Janina K., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy – art. 416 w związku z art. 524 § 2 i art. 510 § 2 k.p.c., wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja nie zasługuje na uwzględnienie. W kasacji skarżący zarzucili, że Eleonora K. nie została wezwana do udziału w postępowaniu o wznowienie postępowania wszczętego skargą o wznowienie postępowania z dnia 30 sierpnia 1990 r., mimo że w trakcie tego postępowania, ze zgromadzonego materiału dowodowego, wynikało jednoznacznie, iż była osobą zainteresowaną i powinna występować w charakterze uczestnika postępowania wznowieniowego. Została przez to pozbawiona możliwości obrony swych praw w tym postępowaniu i w związku z tym przepis art. 416 k.p.c. nie mógł mieć do niej zastosowania.
W pierwszej kolejności należało rozważyć trafność tego zarzutu. Nie znajduje on potwierdzenia w materiale dowodowym, zebranym w toku postępowania o wznowienie postępowania. Jak wynika bowiem z akt sprawy o wznowienie postępowania, Andrzej K., Halina K., i Janina K. udzielili pełnomocnictwa swojej matce Eleonorze K. "do reprezentowania ich w sprawach sądowych w Sądzie Rejonowym w Leżajsku". Z protokołów posiedzeń Sądu Rejonowego w Leżajsku z dnia 25 listopada 1991 r., z dnia 9 grudnia 1991 r., z dnia 16 grudnia 1991 r. wynika, że Eleonora K. faktycznie w tym postępowaniu uczestniczyła.
W takiej sytuacji uznać należy, że choć Eleonora K. formalnie nie była uczestnikiem postępowania o wznowienie, to jednak jako pełnomocnik swoich dzieci miała możliwość dokonywania wszelkich czynności procesowych, które dotyczyłyby także sfery jej praw procesowych (por. uzasadnienia uchwał Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4 oraz z dnia 11 września 1991 r., III CZP 79/91, OSNC 1992, nr 5, poz. 69). Żądanie wznowienia postępowania nieprocesowego przez zainteresowanego może wynikać tylko z podstawy wymienionej w art. 524 § 2 w związku z art. 401 pkt 2 k.p.c., czyli pozbawienia możności działania.
Skarżący Andrzej K., Halina K. i Janina K. z pewnością możności działania pozbawieni nie byli, skoro reprezentowała ich matka Eleonora K. oraz pełnomocnik procesowy. Eleonora K. wiedziała natomiast o toczącym się postępowaniu, jeżeli występowała w nim jako pełnomocnik uczestników postępowania. W takiej sytuacji brak jest podstaw do stosowania art. 524 § 2 k.p.c. Jednocześnie należy podkreślić, że zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego samo stwierdzenie, że zainteresowany nie był zawiadamiany o posiedzeniach jako uczestnik nie zwalnia go z wykazania na czym polegało naruszenie jego praw.
Wskazane okoliczności dowodzą nietrafności zarzutu naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 524 § 2 i art. 510 § 2 k.p.c. Jednocześnie należy podkreślić, że zgodnie z art. 416 k.p.c. nie jest dopuszczalne dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie. Nie może budzić wątpliwości, że orzeczenie takie w sprawie zostało wydane. Prawomocnym postanowieniem z dnia 5 marca 1993 r. Sąd Wojewódzki w Rzeszowie uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w Leżajsku z dnia 18 grudnia 1992 r. i oddalił skargę o wznowienie postępowania.
Przepis art. 416 k.p.c. podyktowany jest dążnością do utrzymania mocy obowiązującej prawomocnych wyroków i postanowień co do istoty sprawy wydanych w postępowaniu nieprocesowym. Jest to przepis bezwzględny i ani przyczyny nieważności, ani przyczyny restytucyjne nie mogą uzasadniać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem, wydanym na skutek skargi o wznowienie. Ma on zatem zastosowanie także do sytuacji uregulowanej w art. 524 § 2 k.p.c. i odnosi się zarówno do orzeczenia zapadłego wskutek dopuszczenia wznowienia, jak i do orzeczenia, którym skarga o wznowienie została prawomocnie oddalona.
Z powyższych względów, na podstawie art. 39312 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji.