Supreme Court quashes summary judgment due to defendant's inability to attend trial while detained elsewhere.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland quashed a summary judgment against the defendant, J. M., for drug possession, ordering the case remitted to the lower court. The General Prosecutor argued the defendant was improperly summoned and tried absent because he was detained in another jurisdiction, violating his right to defense. The court ruled that while the defendant had no duty to inform the court of his detention, the lower court erred by holding a summary trial when his presence was not voluntary, thus depriving him of his right to participate.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 479 § 1 k.p.k.; Art. 480 k.p.k.: A summary trial under Art. 479 § 1 k.p.k. is permissible only if the accused attended despite proper summons and failed to justify absence; it is invalid if the accused's presence is not voluntary due to detention in another matter.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KK 20/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak SSN Józef Szewczyk Protokolant Łukasz Biernacki w sprawie J. M. skazanego za przestępstwo z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 26 lutego 2015 r. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w C. z dnia 12 grudnia 2013 r. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem zaocznym z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt … 568/13, Sąd Rejonowy w C. uznał oskarżonego J. M. za winnego tego, że w dniu 10 września 2013 r. w C. posiadał wbrew przepisom ustawy substancję psychotropową w 2 postaci 0,69 g netto amfetaminy, tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby. Na podstawie art. 72 § 1 pkt 4 i 5 k.k. zobowiązał oskarżonego do wykonywania pracy zarobkowej i do powstrzymania się od używania środków odurzających; orzekł o dowodach rzeczowych i kosztach sądowych.
Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia. Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny zaskarżając go w całości i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 6 k.p.k., art. 139 § 1 k.p.k. i art. 479 § 1 k.p.k., polegające na błędnym uznaniu, że dwukrotnie awizowane i niepodjęte w terminie wezwanie do stawiennictwa na rozprawę, wysłane na adres wskazany przez oskarżonego, zostało mu prawidłowo doręczone, co w konsekwencji spowodowało rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego i wydanie wyroku zaocznego, podczas gdy oskarżony w tym czasie był pozbawiony wolności jako tymczasowo aresztowany do innej sprawy, co w konsekwencji pozbawiło go prawa do obrony.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna i dlatego podlega uwzględnieniu w całości na posiedzeniu. Wyrok został bowiem wydany z rażącym naruszeniem przepisów procesowych, wskazanych w zarzucie kasacji. Jednym z warunków rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym i wydania wyroku zaocznego jest doręczenie oskarżonemu wezwania (art. 479 § 1 in principio k.p.k.). Chodzi tu o każdą formę doręczenia przewidzianą w rozdziale 15 k.p.k.
Z akt sprawy wynika, że wezwanie dla oskarżonego na termin rozprawy w dniu 12 grudnia 2013 r., wysłano za pośrednictwem poczty pod wskazany przez niego adres. Dwukrotnie awizowane w dniach 14 i 22 listopada 2013 r. zostało zwrócone Sądowi z adnotacją „nie podjęto w terminie”. 3 Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy w C. uznał, że oskarżony nie stawił się będąc prawidłowo wezwany przez awizo i na podstawie art. 479 § 1 k.p.k. rozpoznał sprawę pod jego nieobecność i wydał wyrok zaoczny. Jednak, jak wynika z akt sprawy o sygn.
… 580/14 Sądu Okręgowego w T. w przedmiocie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności oraz akt Sądu Rejonowego w G. o sygn. … 59/14, J. M. postanowieniem tego Sądu z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt .. 534/13, został tymczasowo aresztowany do sprawy … 1859/13 Prokuratury Rejonowej w G., który to środek zapobiegawczy był następnie przedłużany, tak że w dniu rozprawy oskarżony był nadal pozbawiony wolności. O tym fakcie Sąd Rejonowy w C. nie wiedział, gdy przystępował do rozpoznania sprawy.
Jednak słusznie w kasacji wskazuje się, że art. 75 § 1 k.p.k. – w aktualnym brzmieniu – nie nakłada na oskarżonego obowiązku powiadomienia o pozbawieniu wolności w innej sprawie. Dlatego też w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że przepis ten dotyczy oskarżonego, który pozostaje na wolności (por. wyroki z: 22 X 2008 r., V KK 106/08, OSNwSK 2008, poz. 2098; 3 IX 2009 r., V KK 155/09, Lex nr 519636). Bez znaczenia jest przy tym zarówno to, że sąd nie dysponował wiedzą o fakcie osadzenia oskarżonego w areszcie śledczym, ani też to, czy oskarżony faktycznie miał możliwość poinformowania sądu o tym fakcie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, sąd może prowadzić rozprawę w trybie uproszczonym pod nieobecność oskarżonego jedynie wtedy, gdy nie stawił się on na rozprawę mimo doręczenia mu wezwania oraz nie usprawiedliwił niestawiennictwa i nie wniósł o odroczenie rozprawy (art. 480 k.p.k.). Nie można natomiast prowadzić rozprawy, gdy stawiennictwo to w ogóle od oskarżonego nie zależy (por. wyrok z dnia 21 I 2009 r., sygn. V KK 320/08, Lex nr 485043). W rozpoznawanej sprawie doszło więc do rażącego naruszenia prawa do obrony przez uniemożliwienie oskarżonemu wzięcia udziału w rozprawie głównej, co mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku (por. wyroki SN z: 6 VI 2013 r., sygn.
III KK 179/13, Lex nr 1317938 i 12 II 2014 r., sygn. V KK 392/13, Lex nr 1441206). 4 Z tych też względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W tym postępowaniu Sąd Rejonowy ponownie przystąpi do rozpatrzenia sprawy, bacząc, aby oskarżony mógł zrealizować swoje prawo do udziału w rozprawie. W wypadku wydania ponownie wyroku skazującego na karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania zastosowanie powinien mieć art. 538 § 3 k.p.k. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.