Supreme Court allows appeal by overturning dismissal due to late fee waiver request and new execution proceedings.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the District Court's dismissal of the appeal, which had been based on the failure to pay the appeal fee after a waiver request was denied. The appellant argued that a new execution proceeding against her constituted a material change in circumstances justifying a fresh fee waiver application. The court held that this new circumstance required a re-evaluation of her financial ability to pay, leading to the reversal of the lower court's decision.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 16 ust. 3 uksc; Art. 380 k.p.c.; Art. 39815 § 1 zd. pierwsze k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.: A new execution proceeding against a party constitutes a material change in circumstances that interrupts the time limit for paying court fees, necessitating a fresh assessment of the party's ability to pay.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt V CZ 80/05 POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian w sprawie z wniosku J. T. i R. T. przy uczestnictwie M. W. o dział spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 lipca 2005 r., zażalenia uczestniczki na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 26 kwietnia 2005 r., sygn. akt II Ca (...), uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2005 r.
Sąd Okręgowy w B. odrzucił kasację uczestniczki postępowania M. W., ponieważ po odmowie zwolnienia jej od kosztów sądowych nie został uiszczony w terminie należny wpis, a kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów uczestniczka złożyła po upływie terminu do opłacenia wpisu (art. 3935 k.p.c.). W zażaleniu uczestniczka wniosła o uchylenie tego postanowienia oraz objęcie kontrolą instancyjną odmowę zwolnienia jej od kosztów sądowych (art. 380 k.p.c.). Skarżąca podkreśliła, że jest w podeszłym wieku, utrzymuje się tylko z renty rolniczej w wysokości 388 zł (otrzymywanej w trzymiesięcznych okresach), nie ma oszczędności i majątku przynoszącego dochód, a ponadto wszczęta została przeciwko 2 niej egzekucja komornicza o dopłatę zasądzoną w sprawie działowej) Km (...) Komornika Sądu Rejonowego w Ż.).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W zażaleniu na odrzucenie kasacji w następstwie nieuiszczenia wpisu (art. 16 ust. 3 uksc) można kwestionować – w trybie art. 380 k.p.c. – odmowę zwolnienia od kosztów sądowych powodującą niemożność opłacenia wpisu. W zażaleniu uczestniczki taki wniosek został złożony. W rozpoznawanej sprawie wezwanie o wpis od kasacji w wysokości 3920 zł zostało dokonane po wcześniejszej odmowie zwolnienia od kosztów sądowych niezaskarżalnym postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2005 r. Wbrew stanowisku Sądu Okręgowego, ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów został złożony nie 21 kwietnia 2005 r., lecz 20 kwietnia 2005 r. (vide: data stempla pocztowego), a więc przed upływem terminu do uiszczenia opłaty kasacyjnej, przez co przerwano ten termin.
Bez rozpoznania tego wniosku nie mogło dojść do odrzucenia kasacji na podstawie art. 16 ust. 3 uksc. W aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 11 maja 2005 r. „oddalające wniosek w sprawie o dział spadku”. Nie wiadomo jednak – z braku motywów i określenia przedmiotu rozstrzygnięcia – czego dotyczy te orzeczenie. Nie może ono mieć znaczenia przy rozstrzygnięciu zażalenia jako bezprzedmiotowe bądź nieadekwatne do istniejącej sytuacji procesowej. Problem ponawiania wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych, po wcześniejszej prawomocnej odmowie, ma duże znaczenie dla toku postępowania sądowego.
Może być bowiem przejawem bezzasadnego blokowania tego postępowania, ale – z drugiej strony – może być następstwem istotnych procesowo zdarzeń. W orzeczeniu z dnia 23 lutego 1999 r., I CKN 1064/97 (OSNC 1999, z.9, poz. 153), Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej (art. 16 ust. 1 i 3 uksc) wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie, jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stroną.
W zażaleniu uczestniczki została powołana taka nowa okoliczność w postaci wszczęcia przeciwko niej postępowania egzekucyjnego w sprawie Km (...). Należało więc ponownie ocenić możliwości płatnicze M. W. w aspekcie nowej okoliczności oraz dużego obciążenia wpisem kasacyjnym (ok. 4 3 000 zł), tym bardziej że przedstawiona w zażaleniu sytuacja materialna i życiowa uczestniczki znajduje uprawdopodobnienie. Należało w konsekwencji uchylić zaskarżone postanowienie (art. 39815 § 1 zd. pierwsze k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).