Supreme Court denies early retirement pension when non-hazardous tasks dominate the work schedule.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the insured's cassation appeal regarding an early retirement pension based on special working conditions. The court found that while the insured performed grinding and crane operations, these were auxiliary tasks rather than the primary duties of maintaining a moving machine park. Consequently, the court ruled that non-hazardous administrative and maintenance work predominated, failing to meet the statutory requirement for continuous full-time hazardous employment.
Regesto Legislator
Generato dall'IA§ 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.; Praca w warunkach szczególnych wymaga, aby czynności szkodliwe dla zdrowia stanowiły podstawę obowiązków pracownika, a nie tylko element pomocniczy.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt I UK 181/13
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący) SSN Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca) SSN Józef Iwulski w sprawie z odwołania E. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 3 grudnia 2013 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 7 listopada 2012 r., oddala skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 27 października 2011 r., Sąd Okręgowy w K. zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 czerwca 2011 r. i przyznał ubezpieczonemu E. J. prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych 2 warunkach. Na potrzeby tego rozstrzygnięcia Sąd poczynił następujące ustalenia faktyczne. Wnioskodawca w okresie 1 sierpnia 1968 r. – 21 kwietnia 1971 r. oraz od 7 maja 1973 r. do 31 maja 1975 r. zatrudniony był w Zakładach S. na stanowisku ślusarza remontowego utrzymania ruchu w hartowni, galwanizerni, ostrzarni i szlifierni.
W okresie od 12 czerwca 1975 r. do 30 października 1982 r. zatrudniony był w Zakładzie U. na stanowisku ślusarza. Praca polegała na utrzymaniu ruchu parku maszynowego, tj. na remontowaniu obrabiarek – nożyc gilotynowych do blach, szlifierek, wycinarek do blach, pras hydraulicznych i mimośrodowych, krawędziarek, urządzeń do odpylania szlifierek, wiertarek i konserwowaniu suwnic i wciągarek. Powód przemieszczał, montował i ustawiał obrabiarki, montował także w halach inne maszyny, dokonywał także napraw sprzętu budowlanego w terenie.
W hali, w której pracował ubezpieczony, wykonywano konstrukcje stalowe dla innych hal. Sąd Okręgowy uznał, że praca ubezpieczonego stanowiła pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu wykazu A, dział XIV, poz. 25 w zw. z działem III, poz. 86 i 78 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43). Prace te polegają na bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace polegające na obsłudze suwnic oraz szlifowaniu lub ostrzeniu wyrobów i narzędzi metalowych.
Powyższe ustalił Sąd Okręgowy na podstawie zeznań ubezpieczonego i świadków, uznając za istotny rodzaj wykonywanej przez ubezpieczonego pracy a nie nazwę stanowiska pracy. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2012 r., wydanym na skutek apelacji organu rentowego, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny uznał, że ze świadectwa pracy w warunkach szczególnych wynika, że ubezpieczony pracował na stanowisku ślusarza w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych. Uznał, że praca wnioskodawcy nie może być uznana za pracę przy spawaniu, jako że nie wiąże się z występującym w tej pracy stopniem 3 uciążliwości.
Uznał także, że praca wnioskodawcy nie stanowi pracy w rozumieniu wykazu A, dział XIV, poz. 25 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł pełnomocnik ubezpieczonego. Zarzucił w nim błędną wykładnię art. 32 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz § 2 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze przez uznanie, że wnioskodawcy nie przysługuje prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu wykazu A, dział XIV, poz. 25 w zw. z działem III poz. 86 i 78 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna wymagała oddalenia jako niezasadna. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że wadliwie określono podstawy skargi kasacyjnej, co już na wstępie dyskwalifikuje możliwość jej rozpoznania w zgodzie z oczekiwaniami skarżącego. Postawiono bowiem zarzut naruszenia § 2 i § 4 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. Każdy z tych przepisów zawiera jednostki redakcyjne. W § 2 ust. 1 prawodawca przewiduje, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Natomiast w ust. 2 mowa jest o stwierdzaniu wykonywania pracy w warunkach szczególnych przez zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Skarżący nie określa także, której jednostki lub jednostek redakcyjnych § 4 wymienionego rozporządzenia dotyczy przedstawiony w skardze zarzut. Niezależnie od tego wypada podkreślić, że wiążące Sąd Najwyższy ustalenia faktyczne poczynione w sprawie nie dają podstaw do przyjęcia, że ubezpieczony w 4 wymaganym wymiarze wykonywał pracę w warunkach szczególnych.
Jak ustalił bowiem Sąd Okręgowy pracę w warunkach szczególnych wykonywał ubezpieczony w okresach 1 sierpnia 1968 r. – 21 kwietnia 1971 r., następnie 7 maja 1971 – 31 maja 1975 r. oraz 12 czerwca 1975 r. – 30 października 1982 r. Po zsumowaniu okresy te składają się na ponad 12 lat pracy w warunkach szczególnych. Tymczasem, stosownie do § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. od pracownika wymaga się stażu w wysokości co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Sąd Najwyższy pozostaje związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi w sprawie (art. 39813 § 2 k.p.c.).
Godzi się także zauważyć, że charakter pracy wykonywanej przez ubezpieczonego nie pozwala na jej zaliczenie do pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. W niniejszym przypadku wchodziło bowiem w grę łączenie różnych rodzajów prac, z których tylko niektóre można zakwalifikować jako prace w warunkach szczególnych. W swym dotychczasowym orzecznictwie konsekwentnie Sąd Najwyższy odmawia przyznania prawa do emerytury w wieku obniżonym w przypadkach, w których czynności niestanowiące pracy w warunkach szczególnych przeważają w ramach wykonywanych przez ubezpieczonego obowiązków.
I tak dla przykładu w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 czerwca 2007 r., sygn. I UK 376/06 uznano, że zatrudnienie ubezpieczonego na stanowisku kierownika kilku oczyszczalni ścieków, które nie ograniczało się do sprawowania stale i w pełnym wymiarze czasu pracy dozoru nad pracownikami świadczącymi pracę w szczególnych warunkach, ale polegało na wykonywaniu także innych, licznych czynności kierowniczych, nie stanowi wykonywania pracy w szczególnych warunkach dla potrzeb nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym. Zmierza się zatem do wykluczenia czynności o charakterze administracyjno- zarządczym (por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn.
III UK 66/07), ale także innych czynności, niestanowiących pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony, jak wynika z materiału dowodowego w sprawie, wykonywał także czynności w postaci montowania maszyn w halach a także napraw sprzętu budowlanego w terenie. Stosownie natomiast do § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. jedynie praca wykonywana stale i w pełnym 5 wymiarze czasu pracy uprawnia do przyznania prawa do emerytury w wieku obniżonym. Sąd Najwyższy podkreśla to wymaganie, wskazując, że nie jest dopuszczalne uwzględnianie do okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika (por. wyrok z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn.
II UK 306/07). Także zasadniczych prac ubezpieczonego nie można zakwalifikować jako pracy w rozumieniu załącznika do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r., wykaz A, dział XIV poz. 25 w zw. z treścią Działu III poz. 78 i 86 tego wykazu. Stosownie do pierwszej z wymienionych norm chodzi o pracę w postaci bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Natomiast poz. 78 i 86 w Dziale III przewidują odpowiednio szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych, polerowanie mechaniczne oraz obsługę suwnic.
Wypada podkreślić, na wydziale, na którym ubezpieczony wykonywał swe czynności, tworzono konstrukcje stalowe hal przemysłowych. Prac, na które powołuje się ubezpieczony, w postaci szlifowania i ostrzenia narzędzi i urządzeń oraz obsługi suwnic nie można zatem uznać za podstawowe prace wykonywane na wydziale, w którym był zatrudniony. Jakkolwiek rzeczywiście prace szlifierskie oraz wykorzystanie suwnic stanowiły element procesu technologicznego, to jednak miały one charakter pomocniczy a nie podstawowy. Potwierdza to choćby fakt, że ubezpieczony miał za zadanie utrzymywanie w ruchu całości parku maszynowego wykorzystywanego w pracy wydziału, a nie jedynie szlifierek czy suwnic.
Mając zatem na uwadze powyższe, ubezpieczony nie spełnia przesłanek przyznania mu emerytury w wieku obniżonym, co uzasadniało oddalenie skargi kasacyjnej.