Supreme Court dismisses appeal regarding inadmissibility of cassation against a notice of joining execution in land registry. The court rules that such notices do not determine the essence of the case. Cassation is inadmissible because the notice is merely procedural and does not resolve the substantive rights of the parties. The court applies established precedent that procedural notices in land registries cannot be appealed via cassation. The decision confirms that only rulings determining the essence of the case are subject to cassation. This ensures the finality of procedural notices in land registry proceedings. The outcome upholds the principle that procedural notices are not final decisions on substantive rights.

Sygn. akt III CSK 244/12 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z wniosku Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. Z. J. przy uczestnictwie Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. Stefczyka z siedzibą w G. i Z. T. o wpis ostrzeżenia o przyłączeniu się do egzekucji z nieruchomości, w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w O. nr 45266/9 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 czerwca 2013 r., skargi kasacyjnej uczestnika Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im.

F. Stefczyka z siedzibą w G. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 11 maja 2012 r., odrzuca skargę kasacyjną. Uzasadnienie 2 Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia 17 stycznia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżony przez Z. T. wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej o przyłączeniu się do toczącego się postępowania egzekucyjnego z nieruchomości w sprawie z wniosku Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej im. F. Stefczyka z siedzibą w G., prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. Z. J. W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że referendarz sądowy, uwzględniając wniosek Komornika, w dniu 22 listopada 2011 r., wpisał w dziale III księgi wieczystej ostrzeżenie o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.

Z. T. wniosła skargę na tę czynność. Komornik dołączył do wniosku o wpis ostrzeżenia zawiadomienie o wszczęciu egzekucji i wezwanie do zapłaty długu, które jest dokumentem urzędowym i może służyć jako podstawa wpisu wieczystoksięgowego. Dokonany wpis jest zatem prawidłowy i zgodny z art. 924 w związku z art. 626 § 1 i 2 k.p.c. Z. T. wniosła apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w O. Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 11 maja 2012 r. zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wniosek oddalił, nakazując Sądowi Rejonowemu w O. wykreślenie wpisu ostrzeżenia w dziale III księgi wieczystej.

Sąd Okręgowy nie podzielił poglądu, że istniały podstawy do wpisu w księdze wieczystej ostrzeżenia o przyłączeniu się kolejnego wierzyciela do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2003 r., III CZP 31/03, według której przepisy o postępowaniu egzekucyjnym nie dają komornikowi ani wierzycielowi uprawnienia do wniosku o wpis w razie przyłączenia się tegoż wierzyciela do już wszczętej egzekucji. Jeżeli komornik składa wniosek o wpis, którego przedmiotem jest ujawnienie ostrzeżenia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego (art. 924 k.p.c.), to nie jest wnioskodawcą w rozumieniu art. 626 § 5 k.p.c. ani nie staje się uczestnikiem postępowania, bo działa jedynie w imieniu i na rzecz wierzyciela.

Natomiast żaden przepis nie uprawnia wierzyciela do złożenia wniosku o wpis ostrzeżenia o przyłączeniu się do już wszczętego postępowania egzekucyjnego (w rozumieniu art. 925 § 1 k.p.c.), a tym samym również komornik nie może tego uczynić w jego imieniu. Tej treści wniosku nie można utożsamiać z wnioskiem o wpis ostrzeżenia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Wpis ostrzeżenia 3 o przyłączeniu się kolejnego wierzyciela jest także zbędny z punktu widzenia zasadniczych reguł postępowania egzekucyjnego. Z art. 927 k.p.c. wynikają dla wierzyciela kierującego egzekucję do tej samej nieruchomości dokładnie te same uprawnienia, które służą wierzycielowi, na wniosek którego wszczęto egzekucję z nieruchomości.

Skutki wpisu ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji działają na rzecz pierwszego wierzyciela i każdego z wierzycieli przyłączających się do egzekucji. Zbędne byłoby zatem powielanie wpisów. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, w której zaskarżyła postanowienie Sądu Okręgowego w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mianowicie art. 927 w związku z art. 924 k.p.c. przez błędną ich wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że wierzyciel przyłączający się do egzekucji nie może żądać wpisu ostrzeżenia o przyłączeniu się do egzekucji z nieruchomości w księdze wieczystej, bowiem do takiego wierzyciela odnoszą się skutki poprzedniego wpisu o wszczęciu postępowania egzekucyjnego ujawnionego z wniosku innego wierzyciela.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W skardze kasacyjnej trafnie podkreślono, że zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego pozostaje w sprzeczności z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2007 r., III CZP 93/07 (OSNC 2008, nr 7-8, poz. 68). Rzecz jednak w tym, że skarga kasacyjna od wpisu ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości jest niedopuszczalna zgodnie z ustalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego. W szczególności w postanowieniu z dnia 18 kwietnia 2007 r., V CZ 27/07 (niepubl.) Sąd Najwyższy podkreślił, że kwestia, czy przysługuje skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej, nie jest nowym zagadnieniem w orzecznictwie. Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się już w tej kwestii po przywróceniu kasacji. W postanowieniu z dnia 7 stycznia 1997 r., I CKN 31/96 (OSNC 1997, nr 5, poz.

55) i postanowieniu z dnia 15 stycznia III CZ 1/97 (OSNC, nr 4, poz.

37) Sąd Najwyższy uznał, że nie jest dopuszczalna kasacja w sprawie o wpis ostrzeżenia z art. 10 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Oddalenie apelacji nie kończy bowiem postępowania 4 w sprawie jako całości, czego wymagał art. 392 § 1 k.p.c., lecz prowadzi do rozstrzygnięcia określonej kwestii wpadkowej wiążącej się z postępowaniem wieczystoksięgowym, bez zmiany ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych. To stanowisko znalazło wyraz także w późniejszym niepublikowanym postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1997 r., I CZ 147/97.

W niepublikowanym postanowieniu z dnia 17 czerwca 1997 r., III CKN 7/97 Sąd Najwyższy uznał, że nie jest dopuszczalna kasacja od wpisu w księdze wieczystej wzmianki, że w stosunku do nieruchomości dłużnika została wszczęta przez komornika - na wniosek wierzyciela - egzekucja (art. 924 k.p.c.). Potwierdzeniem tego stanowiska jest teza postanowienia z dnia 18 listopada 1997 r., I CKN 155/97 (OSNC 1998, nr 5, poz. 80), w której Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu (lub wykreślenia wpisu) w księdze wieczystej wszczęcia egzekucji z nieruchomości, przewidzianego w art. 924 k.p.c. W postanowieniu z dnia 29 czerwca 2004 r. (OSNC 2005, nr 6, poz. 112) Sąd Najwyższy – podkreślając, że „istotę sprawy” w postępowaniu wieczystoksięgowym określają przesłanki materialnoprawne wniosku, taka bowiem postać orzeczeń jest właściwa rozstrzygnięciu o zasadności żądania wnioskodawcy domagającego się udzielenia ochrony prawnej przez potwierdzenie jego praw rzeczowych (wpisy w dziale II), ukonstytuowania ich, jeżeli przepis takiego wpisu wymaga (wpisy w dziale II albo IV) lub wzmocnienia skuteczności praw osobistych i roszczeń (wpisy w dziale III, wymienione w art. 16 u.k.w.h. i innych ustawach) - uznał, że rozstrzygnięciem co do istoty sprawy nie są wpisy ostrzeżeń i wzmianek o charakterze wpadkowym, zabezpieczające prawidłowy tok postępowania wieczystoksięgowego lub innego albo zabezpieczające skuteczność ewentualnego orzeczenia (np. ostrzeżenie przewidziane w art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, Dz.

U. Nr 149, poz. 703, ze zm., i w art. 10 ust. 2 u.k.w.h. albo przewidziane w art. 924 k.p.c. lub dokonane na podstawie art. 755 k.p.c.). W świetle przytoczonych orzeczeń należy przyjąć, że w judykaturze Sądu Najwyższego ugruntował się pogląd, że nie przysługuje skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu (lub wykreślenia) w księdze wieczystej wszczęcia egzekucji z nieruchomości, przewidzianego w art. 5 924 k.p.c. Wymienione postanowienie nie należy bowiem - w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c. - do kategorii postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie w sprawie.

To stanowisko spotkało się także, choć niepowszechnie, z aprobatą w piśmiennictwie. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie podziela przedstawione stanowisko judykatury. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.