Supreme Court dismisses appeal on construction contract delay, ruling factual assessment errors are not grounds for review.

Απόφαση 983 / 2020 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 983/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1'Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αλτάνα Κοκκοβού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αγγελική Τζαβάρα, Θωμά Γκατζογιάννη, Χρήστο Τζανερρίκο και Γεώργιο Χριστοδούλου - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 13 Ιανουαρίου 2020, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1) Κοινοπραξίας των Εταιρειών με την επωνυμία "..." που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Ημεδαπής Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "..." και τον διακριτικό τίτλο "....", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 3) Αλλοδαπής Εταιρείας με την επωνυμία "...." που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Ασημίνα Γλιαρμή και κατέθεσαν προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "..." που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Μαριάνθη Παπάνη και Γεώργιο Αρβανίτη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11/11/2011 προσφυγή-αγωγή των ήδη αναιρεσειουσών, που κατατέθηκε στο Πενταμελές Εφετείο Αθηνών.

Εκδόθηκε η 1213/2017 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 9/2/2018 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η πληρεξούσια των αναιρεσειουσών ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, οι πληρεξούσιοι της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Με την κρινόμενη από 9-2-2018 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την ειδική διαδικασία του άρθρου 13 παρ. 4 και 5 του ν. 1418/1984 και μετά ταύτα άρθρ. 77 παρ. 4 και 5 του ν. 3669/2008 υπ' αριθ. 1213/2017 τελεσίδικη απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, που απέρριψε την από 11-11-2011 και υπ' αριθ. κατάθεσης 870/691/11-11-2011 προσφυγή των αναιρεσειουσών. Η αίτηση αυτή αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τους λόγους της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

II.Από τις διατάξεις των άρθρων 340, 341 ΑΚ προκύπτει ότι ο οφειλέτης ληξιπρόθεσμης παροχής γίνεται υπερήμερος, αν προηγήθηκε εκ μέρους του δανειστή δικαστική ή εξώδικη όχληση, η οποία αποτελεί μονομερή και ανακοινωτέα σε άλλον δήλωση βούλησης. Έχει δε ισχύ και παράγει τα αποτελέσματά της, μόνον εφόσον γίνει όπως την εννοεί και απαιτεί ο νόμος.

Ειδικότερα, η όχληση πρέπει κατά το περιεχόμενο της να είναι ακριβής, ορισμένη, σαφής και καθαρή, δηλαδή να προκύπτει από αυτήν κατά τρόπον αναμφίβολο το είδος, το ποσόν και άλλα προσδιοριστικά στοιχεία της απαίτησης, επιπλέον δε να είναι απαλλαγμένη από αίρεση ή άλλον όρο και να απαιτεί ακριβώς την οφειλομένη παροχή.

Αν όμως για την εκπλήρωση της παροχής συμφωνηθεί ορισμένη ημέρα ή έχει ταχθεί ορισμένη προθεσμία από την καταγγελία, ο οφειλέτης γίνεται υπερήμερος με μόνη την παρέλευση της ημέρας εκείνης ή όταν, αφού γίνει η καταγγελία, περάσει η προθεσμία. Περαιτέρω, όσον αφορά τον δανειστή, από τις διατάξεις των άρθρων 349, 350, 351 ΑΚ προκύπτει ότι αυτός γίνεται υπερήμερος:

α) αν δεν αποδέχεται την πραγματική και προσηκόντως προσφερομένη παροχή, β) και με προσφορά του οφειλέτη μη πραγματική, αν δήλωσε ήδη ότι δεν δέχεται την παροχή και γ) αν, καίτοι προσκλήθηκε από τον οφειλέτη, δεν προβαίνει στην απαιτούμενη πράξη ή σύμπραξη, χωρίς την οποία δεν μπορεί ο οφειλέτης να εκπληρώσει την παροχή.

Ειδικότερα όμως για τις διαφορές, οι οποίες δημιουργούνται από συμβάσεις εργολαβιών δημοσίων έργων, εφαρμογή έχει και η διάταξη του άρθρου 7 παρ. 2 του ν. 1418/1984 "περί δημοσίων έργων" και ήδη η όμοια διάταξη του άρθρου 36 παρ. 11 του ν. 3669/18-6- 2008 ("Κύρωση της κωδικοποίησης της νομοθεσίας κατασκευής δημοσίων έργων").

Σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της εν λόγω διάταξης, "Αν ο κύριος του έργου καταστεί υπερήμερος ως προς την εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεών του, ο ανάδοχος δικαιούται να ζητήσει αποζημίωση μόνο για τις θετικές του ζημίες που προκαλούνται μετά την επίδοση από αυτόν σχετικής έγγραφης όχλησης". Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, για την θεμελίωση του δικαιώματος αποζημίωσης του αναδόχου λόγω υπερημερίας του κυρίου του έργου απαιτείται η επίδοση σ' αυτόν έγγραφης, αλλά όχι ειδικής όχλησης του αναδόχου, στην οποία πρέπει να αναφέρονται τουλάχιστον τα συνιστώντα την υπερημερία του κυρίου του έργου πραγματικά περιστατικά, καθώς και οι θετικές ζημίες, οι οποίες προκαλούνται στον ανάδοχο από τα περιστατικά αυτά, για τις οποίες θα ζητηθεί στο μέλλον αποζημίωση κατ' εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης.

Εξάλλου, η ως άνω έγγραφη όχληση, ως εκ της φύσης και του κατά νόμον περιεχομένου της, πρέπει να επιδίδεται στον κύριο του έργου μετά την έναρξη της υπερημερίας αυτού, άλλως είναι πρόωρη και δεν επιφέρει τα έννομα αποτελέσματά της (ΣτΕ 1814/2010, ΣτΕ 769/2011, ΣτΕ 1009/2009). Η αποζημίωση αφορά μόνον τις θετικές ζημίες, οι οποίες προκαλούνται μετά την επίδοση από τον ανάδοχο σχετικής έγγραφης όχλησης και όχι για προγενέστερο της όχλησης χρόνο.

Έτσι, συνέπεια της περιέλευσης του εργοδότη σε υπερημερία είναι η υποχρέωση καταβολής στον ανάδοχο αποζημίωσης για τις θετικές ζημιές που υφίσταται εκ του λόγου αυτού, η οποία όμως αποζημίωση περιορίζεται χρονικά μόνο στις ζημιές που υπέστη ο ανάδοχος από την επίδοση γραπτής όχλησης στον εργοδότη και εφεξής και δεν εκτείνεται σε προγενέστερο της όχλησης χρόνο.

Τούτο επιβάλλεται για να μην αιφνιδιάζεται ο κύριος του έργου από αξιώσεις του αναδόχου για θετικές ζημίες του υποβαλλόμενες εκ των υστέρων, λόγων υπερημερίας του κυρίου του έργου ως προς την εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεών του και για να υφίσταται η δυνατότητα ελέγχου των ζημιογόνων γεγονότων και του ύψους των ζημιών κατά τον χρόνο της επέλευσής τους (ΑΠ 399/2016, ΑΠ 1866/2014, ΑΠ 2145/2014, ΣτΕ 769/2011).

Περαιτέρω, με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας, με βάση τα αναιρετικώς ανέλεγκτα γενόμενα απ' αυτό δεκτά ως αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά, δεν εφαρμόσει τον κανόνα δικαίου, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή, αν εφαρμόσει αυτόν, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμόσει αυτόν εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη ή μη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στον κανόνα δικαίου.

Η παραβίαση δηλαδή από τη διάταξη αυτή πρέπει να προκύπτει από την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού (Ολ ΑΠ 4/2018, Ολ ΑΠ 6/2017, ΑΠ 156/2019, ΑΠ 326/2018). Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του δέχθηκε τα ακόλουθα: "Το - δ'- αίτημα αυτής (προσφυγής-αγωγής), με το οποίο ζητείται α) η αναγνώριση της θετικής ζημίας της πρώτης των προσφευγουσών - εναγουσών, ποσού 4.840.051,406 ευρώ, λόγω υπερημερίας της καθ' ης ως προς την εκπλήρωση των συμβατικών της υποχρεώσεων και β) η καταβολή στις προσφεύγουσες-ενάγουσες του παραπάνω ποσού, εντόκως, πλέον του αναλογούντος Φ.Π.Α., πρέπει, επίσης, να απορριφθεί ως μη νόμιμο, καθόσον, δεν θεμελιώνεται, κατά τα στην IV νομική σκέψη εκτιθέμενα, δικαίωμα αποζημιώσεως της αναδόχου του έργου (πρώτης των καθ' ων) για τις θετικές ζημίες, που επικαλείται ότι υπέστη, λόγω υπερημερίας της καθ' ης περί την εκπλήρωση των υποχρεώσεών της που απορρέουν από την εργολαβική σύμβαση, κατ' εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 36 παρ. 11 του ν. 3669/2008.

Και τούτο διότι τα επικαλούμενα στο υπό κρίση δικόγραφο έγγραφα δεν φέρουν το χαρακτήρα της όχλησης, κατά την παραπάνω διάταξη, σχετικά με την υπερημερία της καθ' ης και την, εντεύθεν, οφειλόμενη υπ' αυτής αποζημίωση των προσφευγουσών - εναγουσών για τις θετικές ζημίες που υπέστησαν κατά το χρονικό διάστημα από 5-3-2009 μέχρι τις 23-3-2010.

Ειδικότερα: α) η .../3-3-2009 αίτηση θεραπείας που υπέβαλε η πρώτη των προσφευγουσών-εναγουσών και επιδόθηκε στην καθ' ης στις 4-3-2009, υποβλήθηκε πρόωρα, δηλαδή, πριν από την επικαλούμενη στο υπό κρίση δικόγραφο υπερημερία της καθ' ης, β) στην .../22-6-2009 αίτηση θεραπείας, που επιδόθηκε στην καθ' ης στις 22-6-2009 αναφέρονται όλως άσχετα με την επικαλούμενη υπερημερία της καθ' ης πραγματικά περιστατικά και συγκεκριμένα δι' αυτής ζητείται η ακύρωση, άλλως η ανάκληση της 1009(α)/19-3-2009 απόφασης της καθ' ης, με την οποία απορρίφθηκε ένσταση της πρώτης των προσφευγουσών- εναγουσών σε σχέση με την αναθεώρηση του εγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος του έργου, που υποβλήθηκε απ' αυτήν, γ) με την .../25-9-2009 επιστολή της αναδόχου του έργου, η οποία επιδόθηκε στην καθ' ης στις 28-9-2009, η πρώτη των προσφευγουσών-εναγουσών όχλησε την καθ' ης, σχετικά με την υπερημερία περί την εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεών της και τη θετική ζημία που υπέστη, κατά το χρονικό διάστημα από 5-3-2009 μέχρι τις 23-3-2010.

Πλην όμως, η καθ' ης δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί υπερήμερη μέχρι τις 28-9-2009 (οπότε επιδόθηκε σ' αυτήν η παραπάνω επιστολή), με συνέπεια να μη θεμελιώνεται δικαίωμα αποζημίωσης των προσφευγουσών-εναγουσών κατά το διάστημα από 5-3- 2009 μέχρι τις 28-9-2009, σύμφωνα με όσα εκτίθενται στην ανωτέρω IV νομική σκέψη. Επιπροσθέτως, στο παραπάνω έγγραφο-"όχληση" αναφέρονται οι θετικές ζημίες, που η πρώτη των προσφευγουσών-εναγουσών φέρεται να έχει υποστεί, εκ της υπερημερίας της καθ' ης, τις οποίες, μάλιστα, προσδιορίζει στο συνολικό ποσό των 1.950.715,10 € (το οποίο υπολείπεται του στην προσφυγή-αγωγή αιτούμενου) και οι οποίες, ρητά, αφορούν στο χρονικό διάστημα από 5-3-2009 μέχρι τις 30-6-2009, κατά το οποίο, όμως, όπως προεκτίθεται, η τελευταία δεν είχε εισέτι καταστεί υπερήμερη.

Ωσαύτως, δεν φέρουν το χαρακτήρα της οχλήσεως, κατά τα οριζόμενα στην ως άνω διάταξη, οι .../12-3-2007 και .../16-4-2007 αιτήσεις θεραπείας, ως πρόωρες, καθόσον, πρωτίστως, αφορούν σε προγενέστερο της καταληκτικής ημερομηνίας περατώσεως του έργου (5-3-2009) χρόνο, με συνέπεια να μην παράγουν έννομα αποτελέσματα". Έτσι που έκρινε και με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ως άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 340, 341, 349 επ.

του ΑΚ, 7 παρ. 2 Ν. 1418/1984, τις οποίες δεν παραβίασε ευθέως, αφού οι προαναφερόμενες ουσιαστικές παραδοχές του δεν πληρούσαν το πραγματικό τους και δεν δικαιολογούσαν την εφαρμογή της. Επίσης, με τα δεδομένα αυτά και με βάση τις ως άνω παραδοχές, η ένδικη αγωγή-προσφυγή με αντικείμενο την αναφερόμενη αξίωση αποζημίωσης των αναιρεσειουσών, καθόσον αφορά στις επικαλούμενες θετικές ζημίες τους από την περιέλευση της αναιρεσίβλητης εργοδότη σε υπερημερία περί την εκπλήρωση των υποχρεώσεών της από την ένδικη εργολαβική σύμβαση, ήταν μη νόμιμη, λόγω έλλειψης της απαιτούμενης προϋπόθεσης της γραπτής όχλησης προς την τελευταία.

Συγκεκριμένα, στην προσβαλλόμενη απόφαση κατά τις ως άνω παραδοχές αυτής αναφέρεται ότι τα επικαλούμενα από τις αναιρεσείουσες έγγραφα δεν φέρουν το χαρακτήρα της όχλησης, σχετικά με την υπερημερία της αναιρεσίβλητης και ως εκ τούτου δεν μπορεί να θεμελιωθεί η αιτούμενη από τις πρώτες αποζημίωση για τις θετικές ζημίες που υπέστησαν κατά το χρονικό διάστημα από 5-3-2009 μέχρι τις 23-3-2010.

Ειδικότερα, καθόσον αφορά στην πιο πάνω από 25-9-2009 επιστολή της αναδόχου του έργου (πρώτης των αναιρεσειουσών), αναφέρεται ότι δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί η αναιρεσίβλητη υπερήμερη μέχρι τις 28-9-2009 (οπότε επιδόθηκε σ' αυτήν η παραπάνω επιστολή), με συνέπεια να μη θεμελιώνεται δικαίωμα αποζημίωσης των αναιρεσειουσών κατά το χρονικό διάστημα από 5-3-2009 μέχρι τις 28-9-2009.

Με την εν λόγω παραδοχή το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ως άνω διατάξεις, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν παραπάνω, δεδομένου ότι η υποχρέωση καταβολής στον ανάδοχο αποζημίωσης για τις θετικές του ζημιές από την υπερημερία του εργοδότη περιορίζεται χρονικά μόνο στις ζημιές που υπέστη ο πρώτος από την επίδοση γραπτής όχλησης στον τελευταίο και εφεξής.

Επομένως, είναι αβάσιμος ο από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 τρίτος λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο προβάλλονται σχετικές αιτιάσεις.? III. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ο λόγος αυτός ιδρύεται μόνο όταν το δικαστήριο εισήλθε στην έρευνα της ουσίας της υπόθεσης και διατύπωσε αποδεικτικό πόρισμα, όχι δε και όταν αυτό απέρριψε την αγωγή, την ένσταση ή την αντένσταση ως απαράδεκτη, αόριστη ή μη νόμιμη (Ολ ΑΠ 3/1997, ΑΠ 999/2019, ΑΠ 914/2018, ΑΠ 642/2017). Στην προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσείουσες με το δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ προβάλλουν την αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει αντιφατικές και ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς τον ισχυρισμό της πρώτης αυτών (αναιρεσειουσών) κοινοπραξίας περί έγκαιρης, νόμιμης και παραδεκτής όχλησης της αναιρεσίβλητης, που θεμελιώνει το αγωγικό της αίτημα περί αποζημίωσης για τις αναφερόμενες θετικές ζημιές της.

Με το περιεχόμενο αυτό ο ως άνω λόγος αναίρεσης είναι προεχόντως απαράδεκτος, δεδομένου το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δεν εισήλθε στην ουσία της διαφοράς ως προς το εν λόγω αίτημα της ένδικης προσφυγής-αγωγής, αλλά απέρριψε αυτήν ως μη νόμιμη.

IV. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 9 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν το δικαστήριο άφησε αίτηση αδίκαστη. Ως αίτηση κατά την ως άνω έννοια νοείται κάθε αυτοτελής αίτηση των διαδίκων, με την οποία ζητείται η παροχή δικαστικής προστασίας με οποιαδήποτε νόμιμη μορφή της και η οποία δημιουργεί χωριστό αντικείμενο δίκης και εκκρεμοδικία.

Τέτοια δε αίτηση, εκτός των άλλων, είναι και η αίτηση της αγωγής. Ειδικότερα, το δικαστήριο αφήνει αίτηση αδίκαστη, όταν παραλείπει να αποφανθεί ως προς αυτήν, είτε στο διατακτικό της απόφασης, είτε στο αιτιολογικό της με προσόντα διατακτικού (ΑΠ 1273/2017, ΑΠ 1394/2017). Στην προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσείουσες με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδουν στο Εφετείο ότι υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 9 γ' του ΚΠολΔ, ισχυριζόμενες ότι από προφανή αβλεψία παρέλειψε να αποφανθεί ως προς το αίτημα αποζημίωσης για το υπόλοιπο χρονικό διάστημα της παράτασης, ήτοι για το χρονικό διάστημα μετά την όχληση και μέχρι τη λήξη της επίδικης παράτασης (28-9- 2009 έως 23-3-2010).

Με το περιεχόμενο αυτό ο πιο πάνω λόγος αναίρεσης είναι αβάσιμος, καθόσον το Εφετείο δεν άφησε αδίκαστο το ως άνω αίτημα της ένδικης αγωγής-προσφυγής, αλλά απέρριψε αυτό τόσο στο αιτιολογικό του, με τις πιο πάνω παραδοχές αυτού, όσο και στο διατακτικό του με τη συνολική απόρριψη αυτής. Ειδικότερα, από το σύνολο των παραδοχών της προσβαλλόμενης απόφασης συνάγεται ότι, μετά την ως άνω κρίση της περί του μη νομίμου της ένδικης αγωγής - προσφυγής για τις θετικές ζημίες των αναιρεσειουσών λόγω υπερημερίας της αναιρεσίβλητης κατά το χρονικό διάστημα από 5-3-2009 μέχρι 28-9-2009, περιλαμβάνονται αιτιολογίες αυτής (απόφασης) και για το υπόλοιπο ένδικο χρονικό διάστημα από 28-9-2009 μέχρι 23-3-2010, οι οποίες μάλιστα συνδέονται με τις προηγούμενες με τη χρήση του συνδέσμου "επιπροσθέτως".

Από τις αιτιολογίες αυτές συνάγεται ότι το Εφετείο ως προς το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα από 28- 9-2009 μέχρι 23-3-2010 θεωρεί ότι η ως άνω όχληση (έγγραφο) δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που να συνιστούν τις επικαλούμενες θετικές ζημίες αυτών (αναιρεσειουσών) και ως εκ τούτου και ως προς αυτό δεν θεμελιώνεται κατά νόμο και είναι απορριπτέα η ένδικη αξίωσή τους.

V. Ο από το άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου συνίσταται στο διαγνωστικό λάθος της απόδοσης από το δικαστήριο σε αποδεικτικό, κατά την έννοια των άρθρων 339 και 432 ΚΠολΔ, έγγραφο, περιεχομένου καταδήλως διαφορετικού από το αληθινό, εξαιτίας του οποίου καταλήγει σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα ως προς πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Δεν περιλαμβάνει όμως και την περίπτωση που το δικαστήριο, από την εκτίμηση και αξιολόγηση του αληθινού περιεχομένου του εγγράφου, έστω και εσφαλμένως, καταλήγει σε συμπέρασμα αντίθετο από εκείνο που θεωρεί ως ορθό ο αναιρεσείων, γιατί τότε πρόκειται για αιτίαση σχετική με την εκτίμηση πραγμάτων, η οποία δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο (Ολ ΑΠ 1/1999).

Εξάλλου, για να θεμελιωθεί ο προαναφερόμενος λόγος αναίρεσης θα πρέπει το Δικαστήριο της ουσίας να έχει στηρίξει το αποδεικτικό του πόρισμα αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στο έγγραφο, το περιεχόμενο του οποίου φέρεται ότι παραμορφώθηκε, όχι δε όταν το έχει απλώς συνεκτιμήσει μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαίρει το έγγραφο αναφορικά με το πόρισμα στο οποίο κατέληξε για την ύπαρξη ή μη αποδεικτικού γεγονότος (ΑΠ 1240/2019, ΑΠ 1495/2018, ΑΠ 174/2017).

Στην προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσείουσες με τον τέταρτο λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδουν στο Εφετείο ότι υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενες ότι το ως άνω Δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο του με αριθ. πρωτ. ...28-9-2009 εγγράφου της πρώτης αυτών κοινοπραξίας ως αναδόχου του έργου, το οποίο περιλαμβάνει όχληση προς την αναιρεσίβλητη για ολόκληρη την περίοδο της επίμαχης παράτασης εκτέλεσης του έργου από 5-3-2009 έως 23-3-2010, ήτοι και για μελλοντικό χρονικό διάστημα, πλην όμως αγνόησε τα παραπάνω και απέρριψε συνολικά το αγωγικό αίτημα της αναδόχου, λόγω έλλειψης νόμιμης όχλησης του κυρίου του έργου όχι μόνο για το χρονικό διάστημα που προηγείται της ως άνω όχλησης (από 5-3-2009 μέχρι 28-9-2009), αλλά επίσης και για το χρονικό διάστημα που έπεται αυτής (από 28-9-2009 μέχρι 23-3-2010).

Με το εν λόγω περιεχόμενο ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν παραπάνω, διότι το Εφετείο δεν υπέπεσε σε διαγνωστικό λάθος, αναγόμενο δηλαδή στην ανάγνωση του παραπάνω εγγράφου, αλλά, αφού το ανέγνωσε σωστά, δεχόμενο ότι περιέχει εκείνα ακριβώς τα περιστατικά που πράγματι περιλαμβάνει, σε συνδυασμό με τα λοιπά ως άνω έγγραφα, κατέληξε σε συμπέρασμα διαφορετικό από αυτό που οι αναιρεσείουσες θεωρούν ορθό.

Κατόπιν αυτών και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος προς έρευνα, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο, ενόψει της ήττας των αναιρεσειουσών (άρθρ. 495 παρ. 3 εδ. ε' του ΚΠολΔ). Τέλος, πρέπει να καταδικαστούν οι αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά του (άρθρ. 176, 183, 189 παρ.1, 191 παρ.2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 9-2-2018 αίτηση των: 1) της Κοινοπραξίας των εταιριών με την επωνυμία "... A.E.-.... ...", 2) της ημεδαπής ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "..." και 3) της αλλοδαπής εταιρίας με την επωνυμία "...." για αναίρεση της υπ' αριθ. 1213/2017 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου, που έχουν καταθέσει οι αναιρεσείουσες.

Και

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Ιουνίου 2020.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Σεπτεμβρίου 2020.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ