Supreme Court partially allows appeal against civil judgment for death of defendant during trial proceedings.

Απόφαση 981 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 981/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Φώσκολο, Αντιπρόεδρο, Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Χαράλαμπο Παπαηλιού και Μιχαήλ Θεοχαρίδης, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Μαρτίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ......για τον εαυτό της ατομικά και ως κληρονόμου του θανόντος αδελφού της ......, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Γαλάνη.

Των αναιρεσίβλητων: ....., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο. Στο σημείο αυτό εμφανίστηκε η πληρεξούσια δικηγόρος Αγγελική Πέτρουλα και δήλωσε ότι η αναιρεσίβλητη απεβίωσε την 4-4-2007 η οποία κληρονομήθηκε από τα τέκνα της: 1. ..... και 2. ......, οι οποίες συνεχίζουν την βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπούνται από αυτήν, Β.α) .... και β) ......, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων της αποβιωσάσης ψ και του μετά αποβιώσαντος Ψα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Τσαπουρνιώτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-7-1989 αγωγή και με την από 7-1-1999 παρεμπίπτουσα αγωγή των ήδη 1ης αναιρεσίβλητης και της αρχικής διαδίκου Ψ που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 7375/1999 του ίδιου Δικαστηρίου και 6367/2001 προδικαστική, 2215/2004 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Κατά της ανωτέρω εφετειακής απόφασης ασκήθηκε αίτηση αναίρεσης και εκδόθηκε η 695/2005 απόφαση του Αρείου Πάγου η οποία αναίρεσε την απόφαση αυτή και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Αθηνών. Το Εφετείο Αθηνών εξέδωσε την 2267/2006 απόφαση, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 13-9-2006 αίτησή της Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Παπαηλιού ανέγνωσε την από 18-2-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως για τον τρίτο λόγο της και να απορριφθεί για τους υπόλοιπους. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η διάταξη του άρθρου 62 ΚΠολΔ σκοπεί τον καθορισμό των προσώπων που μπορούν να είναι υποκείμενα της έννομης σχέσης της δίκης και ορίζει ότι τα υποκείμενα της έννομης σχέσης έχουν την ικανότητα να είναι διάδικοι. Η ικανότητα διαδίκου ρυθμίζεται με άμεση συνάρτηση προς το ουσιαστικό δίκαιο και δη των διατάξεων των άρθρων 34, 35, 61, 72 και 784 ΑΚ.

Ειδικότερα, κατά τη διάταξη του άρθρου 35 ΑΚ, το πρόσωπο αρχίζει να υπάρχει μόλις γεννηθεί ζωντανό και παύει να υπάρχει με το θάνατό του. Με τον τρίτο από το άρθρο 559 αριθμ.1 ΚΠολΔ λόγο αναιρέσεως προβάλλεται από την αναιρεσείουσα η αιτίαση ότι κατά παράβαση των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων 34, 35 ΑΚ σε συνδυασμό με τη διάταξη του άρθρου 62 εδ.

α' ΚΠολΔ, αναγνωρίστηκε ότι η ίδια έχει υποχρέωση να καταβάλει το 1/2 του επιδικασθέντος ποσού στην δεύτερη ενάγουσα Ψ, η οποία είχε ήδη αποβιώσει κατά την εκδίκαση της υποθέσεως ενώπιον του Εφετείου. Από την επισκόπηση των προτάσεων των αναιρεσιβλήτων-εφεσιβλήτων με ημερομηνία 25-1-2006, ήτοι μετά την παραπομπή της υποθέσεως εκ νέου προς συζήτηση στο Εφετείο, κατά το μέρος που αναιρέθηκε από την 695/2005 απόφαση του Αρείου Πάγου, ως και από την 13-11-2005 κλήση των εφεσιβλήτων προς την εκκαλούσα, προκύπτει ότι αυτοί είχαν ήδη γνωστοποιήσει προς την αναιρεσείουσα-εκκαλούσα ότι η εκ των εναγουσών Ψ είχε αποβιώσει και, περαιτέρω, ότι είχε αποβιώσει μεταγενέστερα και ο εκ των κληρονόμων της Ψα και ότι οι δεύτερος και τρίτη των εφεσιβλήτων συνεχίζουν εκουσίως τη δίκη, οι οποίοι και προσδιόρισαν το ποσοστό της αποζημιώσεως που έπρεπε να επιδικασθεί στον καθένα τους.

Η προσβαλλόμενη όμως απόφαση, όπως προκύπτει από αυτή, ανεγνώρισε ότι υπάρχει υποχρέωση στην αναιρεσείουσα-εκκαλούσα να καταβάλει το ήμισυ του ποσού των 236.245,69 ευρώ στην αρχική ενάγουσα Ψ, δηλ. πρόσωπο το οποίο κατά τη συζήτηση της υποθέσεως ενώπιον του Εφετείου, δεν ήταν υπαρκτό. Επομένως, η προσβαλλόμενη απόφαση είναι άκυρη, κατά το μέρος αυτό, και το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμ.1 ΚΠολΔ ώστε ο ως άνω λόγος αναιρέσεως είναι βάσιμος.

Μετά ταύτα, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το μέρος που αναιρέθηκε, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές (άρθρ.580 παρ.3 Κ.Πολ.Δ.). Τα δικαστικά έξοδα πρέπει να επιβληθούν σε βάρος των αναιρεσιβλήτων, κατά το λόγο της νίκης και ήττας των διαδίκων (άρθρ.178 παρ.1 Κ.ΠΟΛ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την 2267/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το μέρος που αναιρέθηκε, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την απόφαση που αναιρέθηκε. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα εν μέρει δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων διακοσίων (1.200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Απριλίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 7 Μαΐου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ