Supreme Court quashes appeal court decision due to contradictory reasoning regarding employee's job classification and duty scope.

Απόφαση 969 / 2009 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 969/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Χρήστο Αλεξόπουλο, Αντώνιο Αθηναίο, Γρηγόριο Κουτσόπουλο και Δημήτριο Μουστάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Φεβρουαρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Μαριάννας Νίκου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "Ελληνικά Πετρέλαια Α.Ε." που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της 1)... και 2)...

Του αναιρεσιβλήτου: ... κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Θεοδόση.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-9-2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1789/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 8403/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 25-4-2007 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γρηγόριος Κουτσόπουλος ανέγνωσε την από 22-2-2008 έκθεση του, κωλυομένου να μετάσχει στην σύνθεση του Δικαστηρίου τούτου, Αρεοπαγίτη Σπυρίδωνα Ζιάκα, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του τρίτου λόγου αναιρέσεως και την απόρριψη των λοιπών. Οι πληρεξούσιοι δικηγόροι της αναιρεσείουσας ζήτησαν την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με τον ν. 2593/1998 η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "Δημόσια Επιχείρηση Πετρελαίου ΑΕ" μετονομάστηκε από 1-4-1998, σε "Ελληνικά Πετρέλαια ΑΕ" και σ' αυτήν συγχωνεύτηκαν με απορρόφηση, οι εταιρείες, "ΕΚΟ- Ελληνικά Διυλιστήρια και Χημικά Μακεδονίας ΑΒΕΕ", "Ελληνικά Διυλιστήρια Ασπροπύργου ΑΕ", "Δημόσια Επιχείρηση Πετρέλαια- Έρευνα και Εκμετάλλευση Υδρογονανθράκων ΑΕ", και ο βιομηχανικός κλάδος της διασπασθείσας εταιρείας "Ελληνικά Καύσιμα-Ορυκτέλαια ΑΒΕΕ.

Περαιτέρω, με το άρθρο 3 της από 13-7-1999 επιχειρησιακής σ.σ.ε. η οποία καταρτίστηκε μεταξύ της αναιρεσείουσας εταιρείας "Ελληνικά Πετρέλαια ΑΕ" και του Πανελληνίου Σωματείου Εργαζομένων στα Ελληνικά Πετρέλαια, ως του πλέον αντιπροσωπευτικού Σωματείου των εργαζομένων στην αναιρεσείουσα, με σκοπό την ομογενοποίηση των όρων αμοιβής και εργασίας των εργαζομένων και κατατέθηκε στην οικεία Επιθεώρηση Εργασίας στις 14-7-1999, ορίζονται 26 μισθολογικά κλιμάκια (Μ.Κ), τα οποία περιγράφονται στους πίνακες Ι και II, που έχουν προσαρτηθεί στην εν λόγω ε.σ.σ.ε.

Στον πίνακα II αναφέρονται τα 26 Μ.Κ και οι βασικές μηνιαίες αποδοχές που αντιστοιχούν σε κάθε ένα από αυτά, ενώ στον πίνακα Ι προσδιορίζονται οι κατηγορίες και οι υποκατηγορίες των εργαζομένων, οι βαθμίδες στις οποίες υποδιαιρούνται και τα Μ.Κ, που αντιστοιχούν σε κάθε βαθμίδα. Μεταξύ των τεσσάρων κατηγοριών εργαζομένων που αναφέρονται στον πίνακα Ι περιλαμβάνεται και εκείνη των Τεχνιτών, η οποία διαρθρώνεται σε πέντε υποκατηγορίες (ΤΙ, Τ2, Τ3, Τ4 ΚΑΙ Τ5), στη δε τελευταία από αυτές των Τεχνικών Τ5 υπάγεται και εντάσσεται : 1) στη βαθμίδα α' και στα μισθολογικά κλιμάκια 6-8 ο Εργοδηγός, 2) στη βαθμίδα β' και στα μισθολογικά κλιμάκια 9-11 ο Τεχνίτης Α' και ο Αποθηκάριος Α' καν 3) στη βαθμίδα γ' και στα μισθολογικά κλιμάκια 12-19 ο απλός Τεχνίτης και Αποθηκάριος.

Περαιτέρω, στο άρθρο 5 της εν λόγω ε.σ.σ.ε, υπό τον τίτλο "Διαδικασίες Ένταξης Προσωπικού" ορίζεται ότι, ως ημερομηνία εντάξεως θεωρείται η 1-1-1999 και ότι η διαδικασία εντάξεως πραγματοποιείται με τις προϋποθέσεις και τη διοικητική βαθμίδα, που βρισκόταν ο εργαζόμενος την ημερομηνία αυτή. Στο ίδιο άρθρο ορίζεται επίσης, ότι οι αμειβόμενοι με το παράρτημα Ι, II και III της ε.σ.σε.

του 1998, εντάσσονται με βάση τις ετήσιες αποδοχές του έτους 1998 στα αντίστοιχα Μ.Κ της βαθμίδας τους. Το κλιμάκιο εντάξεως πρέπει απαραίτητα να είναι μέσα στο εύρος που ορίζεται κατά περίπτωση (εισαγωγικό- καταληκτικό), ανάλογα με την ειδικότητα, τα τυπικά προσόντα και τη διοικητική βαθμίδα στην εταιρεία.

Επικουρικά και μόνο λαμβάνονται υπόψη κατά τη διαδικασία εντάξεως, η προϋπηρεσία στην εταιρεία και ο χρόνος υπηρεσίας στη διοικητική βαθμίδα, στην οποία βρίσκεται ο εργαζόμενος. Προβλέπεται επίσης ότι μετά την ένταξη είναι δυνατόν να προκύψουν μηνιαίες συνολικές αποδοχές ή βασικοί μισθοί, κατώτεροι από τις συνολικές μηνιαίες αποδοχές ή βασικούς μισθούς του μηνός Δεκεμβρίου 1998, και ορίζεται ότι κατά την ημερομηνία εντάξεως θα εξασφαλίζονται οι συνολικές αποδοχές του έτους 1998, όπως αυτές προσδιορίζονται στο άρθρο 2 της ε.σ.σ.ε., οι οποίες θα κατανέμονται ως μηνιαίες.

Τέλος, το άρθρο 2 παρ. 1 της εν λόγω ε.σ.σ.ε προβλέπει ότι ως μηνιαίες αποδοχές του έτους 1998, ορίζονται οι μηνιαίες αποδοχές που είχε ο εργαζόμενος την 31-12-1998, με βάση το παράρτημα της Συμβάσεως του έτους 1998, στο οποίο υπαγόταν, ενώ ως ετήσιες αποδοχές του έτους 1998, ορίζεται το γινόμενο των Μ.Α 1998, επί τον αριθμό των μηνιαίων μισθών που ελάμβαναν οι εργαζόμενοι, με βάση τα παραρτήματα της ε.σ.σ.ε 1998, και τις ρυθμίσεις, που αυτά προέβλεπαν κατά περίπτωση (12 μηνιαίοι μισθοί, δώρα εορτών, επίδομα αδείας, πριμ παραγωγής, τυχόν προσαυξήσεις πριμ), επιπλέον δε θα συμπεριληφθούν και οι ρυθμίσεις που συμφωνήθηκαν πριν από την υπογραφή της ε.σ.σ.ε. 1999.

Από τις ανωτέρω κανονιστικού χαρακτήρα διατάξεις προκύπτει, ότι οι εργαζόμενοι της αναιρεσείουσας που προέρχονται από τις ως άνω απορροφηθείσες εταιρείες, εντάσσονται κατ' αρχήν στην προσήκουσα κατηγορία και διοικητική βαθμίδα της ε.σ.σ.ε. 1999, με βάση την ειδικότητα, τα τυπικά προσόντα και τη διοικητική βαθμίδα που είχαν στην εταιρεία από την οποία προέρχονται την 1-1-1999.

Ως ειδικότητα δε λαμβάνεται υπόψη όχι αυτή που αναγράφεται στη σύμβαση εργασίας ή το σχετικό δελτίο προσλήψεως ή εν πάση περιπτώσει αυτή που πράγματι είχε ο εργαζόμενος κατά το χρόνο προσλήψεως (αλλά εκείνη που τυχόν απέκτησε κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσεως και διατήρησε μέχρι την 1-1-1999. Ακολούθως, για την ένταξη τους σε ένα από τα μισθολογικά κλιμάκια της κάθε βαθμίδας λαμβάνονται υπόψη οι ετήσιες αποδοχές στις 31-12-1998, όπως αυτές προσδιορίζονται στο άρθρο 2 της ε.σ.σ.ε. 1999, και εντάσσονται σε αντίστοιχο προς τις αποδοχές αυτές Μ.Κ.

της βαθμίδας τους, δηλαδή σε κλιμάκιο της εν λόγω ε.σ.σ.ε., οι ετήσιες αποδοχές του οποίου βρίσκονταν όσο το δυνατόν εγγύτερα στις ετήσιες αποδοχές του έτους 1998. Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση του, όπως από αυτή προκύπτει, δέχτηκε τα ακόλουθα: Ο αναιρεσίβλητος προσλήφθηκε από τη "Δημόσια Επιχείρηση Πετρελαίου ΑΕ" (ΔΕΠ ΑΕ), στις 2-5-1984, ως πτυχιούχος της Μέσης Δημόσιας Τεχνικής Σχολής Λάρισας, του τμήματος εργοδηγών Μηχανικών Αυτοκινήτων, με την ειδικότητα του γομωτή.

Παρά το γεγονός όμως, ότι είχε προσληφθεί ως γομωτής, η εν λόγω εργοδότρια του, ανέθεσε σ' αυτόν και εκείνος εκτελούσε καθήκοντα εργοδηγού-γομωτή και εργοδηγού- γραμμής. Τα καθήκοντα αυτά τα άσκησε μέχρι και το Μάιο του έτους 1997, που μαζί με άλλους δύο συναδέλφους του τέθηκε στη διάθεση της Διοικήσεως μετά από ένα θανατηφόρο ατύχημα που συνέβη στην περιοχή της Στυλίδας (έργο Ζεύξης Μαλιακού), όπου εργαζόταν.

Ως εργοδηγός γομωτής ο αναιρεσείων είχε υπό την εποπτεία του γεωτρυπανιστές, συντηρητή γεωτρυπάνου, βοηθούς γεωτρυπανιστών και ένα πυροδότη, ενώ τα καθήκοντα του συνίσταντο στην εξέταση της καταλληλότητας και επικινδυνότητας των εκκρηκτικών στους χώρους των εργασιών, στην τήρηση των κανόνων ασφαλείας στο χώρο ευθύνης του καθώς και στην τήρηση των ατομικών κανόνων προστασίας του προσωπικού που επόπτευε.

Επιπλέον είχε υπό την εποπτεία του ένα βοηθό και αριθμό τεχνιτών, οι οποίοι υπό τις οδηγίες και την επίβλεψη του τοποθετούσαν "μικρόφωνα" ερμηνείας σεισμικών σημάτων στο έδαφος κ.λ.π. Ακολούθως, το Εφετείο δέχτηκε ότι ο αναιρεσίβλητος ασκούσε στην πράξη καθήκοντα εργοδηγού και όχι απλού τεχνίτη-γομωτή Μέσης Εκπαιδεύσεως, ότι τα καθήκοντα αυτά τα ασκούσε και κατά το χρόνο εντάξεως του (την 1-1-1999), το δε γεγονός ότι είχε τεθεί στη διάθεση της διοικήσεως της αναιρεσείουσας, κατάσταση η οποία όμως ήρθη πριν την 1-1-1999, δεν επέφερε και την απώλεια της ειδικότητας του ως εργοδηγού, ούτε και την περιαγωγή του στην ειδικότητα του τεχνίτη.

Καταλήγοντας δε έκρινε ότι εφόσον ο αναιρεσίβλητος την 1-1-1999 είχε την ειδικότητα του εργοδηγού, έπρεπε σύμφωνα με την προπαρατεθείσα ε.σ.σ.ε του έτους 1999, να ενταχθεί στη διοικητική βαθμίδα του εργοδηγού α' της κατηγορίας "Τ5-τεχνιτών" και όχι στην κατηγορία των "τεχνιτών γ' βαθμίδας" στην οποία και εντάχθηκε από την αναιρεσείουσα.

Συνεπώς, το Εφετείο ως προς τη συνδρομή των προϋποθέσεων εντάξεως του αναιρεσίβλητου στην εν λόγω διοικητική βαθμίδα α' τεχνικών Τ5, στην οποία υπάγεται ο εργοδηγός, που έχει ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο.

Και τούτο διότι, ενώ αναφέρεται σ' αυτήν ότι ο αναιρεσίβλητος άσκησε στην εταιρία, από την οποία προερχόταν, καθήκοντα εργοδηγού μέχρι το Μάϊο του έτους 1997 και ότι ακολούθως τέθηκε στη διάθεση της εταιρίας, λόγω επισυμβάντος ατυχήματος στον τομέα ευθύνης του, με συνέπεια τη διακοπή των εν λόγω καθηκόντων του, και ότι η κατάσταση αυτή ήρθη πριν την 1-1-1999, δεν προσδιορίζει τα καθήκοντα που ανατέθηκαν σ' αυτόν και ασκούσε κατά το ενδιάμεσο αυτό χρονικό διάστημα ήτοι:

από της άρσεως της διαθεσιμότητάς του μέχρι την 1-1-1999. Επιπλέον, ενώ σε άλλο σημείο αναφέρεται ότι ο αναιρεσίβλητος κατά το χρόνο εντάξεώς του την 1-1-1999 ασκούσε καθήκοντα γομωτή και εργοδηγού γραμμής, ακολούθως εκθέτει αντιφατικά ότι αυτός είχε κατά το χρόνο εντάξεώς του (1-1-1999) την ειδικότητα του εργοδηγού επειδή δεν την είχε απωλέσει εξαιτίας της θέσεώς του στη διάθεση της διοικήσεως της αναιρεσείουσας.

Επομένως ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο προβάλλεται έλλειψη νόμιμης βάσης της προσβαλλόμενης απόφασης, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.

Μετά ταύτα, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 §3 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 8403/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και,

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας την οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Μαρτίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 28 Απριλίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ