Supreme Court dismisses appeal against small claims court decision due to inadmissibility of jurisdictional and substantive law arguments.

Απόφαση 966 / 2017 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 966/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Πέππα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γερασίμου Φουρλάνου), Γεώργιο Λέκκα, Αθανάσιο Καγκάνη, Ιωάννη Μπαλιτσάρη και Αγγελική Τζαβάρα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια στο ακροατήριό του, στις 3 Απριλίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ" (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.), που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ολυμπία Παναγιωτοπούλου με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ομόρρυθμης Εταιρείας με την επωνυμία "... Ο.Ε." που εδρεύει στη … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29/5/2013 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Νάουσας.

Εκδόθηκε η 26/2014 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 27/10/2014 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής, Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Καγκάνης, ανέγνωσε την, από 2/2/2016, έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από τις μετ' επικλήσεως από το αναιρεσείον προσκομιζόμενης υπ' αριθμ. .../31.7.15 και .../25.10.16 εκθέσεις επιδόσεως της αρμοδίας δικαστικής επιμελητρίας του Πρωτοδικείου Βεροίας Ε. Α. ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της υπό κρίση, (από 27-10-14 και με αριθμ. καταθ. …/2015) αιτήσεως αναιρέσεως και της από 20-9-16 κλήσεως, με την οποία αυτή φέρεται προς συζήτηση, με την υπ' αυτήν πράξη προσδιορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση, επιδόθηκε νομίμως από το επισπεύδον την τελευταία, αναιρεσείον ΝΠΔΔ, στην αναιρεσίβλητη. Εφόσον όμως η τελευταία δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του οικείου πινακίου ούτε κατέθεσε την από τη διάταξη του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔικ , που εφαρμόζεται και στην αναιρετική διαδικασία (αρθρ. 573 παρ. 1 ΚΠολΔικ) δήλωση, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υπόθεσης, παρά την απουσία της (άρθρ. 576 παρ. 2 ΚΠολΔικ).

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 4, 559 αρ. 4, 560 αρ. 3 και 580 αρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, ο λόγος αναίρεσης για υπέρβαση δικαιοδοσίας ιδρύεται όταν το δικαστήριο αποφάνθηκε για υπόθεση, η οποία δεν υπάγεται στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων (Ολ ΑΠ 293/1981). Περαιτέρω, το άρθρο 24 του Συντάγματος ορίζει στην παράγραφο 1, ότι η εκδίκαση των διοικητικών διαφορών ουσίας ανήκει στα υφιστάμενα τακτικά διοικητικά δικαστήρια και στην παράγραφο 3, ότι, στα πολιτικά δικαστήρια υπάγονται όλες οι ιδιωτικές διαφορές.

Σε εφαρμογή των παραπάνω συνταγματικών ορισμών, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 9 του ν. 1409/1983, όλες οι διοικητικές διαφορές ουσίας, υπάγονται, από 11-6-1985, στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, ενώ κατά τη διάταξη του άρθρου 1 του Κ.Πολ.Δ., οι διαφορές του ιδιωτικού δικαίου, ανήκουν στη δικαιοδοσία των τακτικών πολιτικών δικαστηρίων.

Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι, προκειμένου για έννομη σχέση δημοσίου δικαίου, ως προς την οποία έχει καθιερωθεί, από το νόμο, δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων αποκλείουσα την ανάμειξη των πολιτικών δικαστηρίων, δεν είναι δυνατή η έγερση ενώπιον των τελευταίων αγωγής. Αυτό ισχύει για όλες τις αξιώσεις που πηγάζουν από την έννομη σχέση, ακόμη και για την αξίωση αδικαιολόγητου πλουτισμού, όταν η υποκειμένη σχέση, η οποία προκάλεσε τον πλουτισμό είναι δημοσίου δικαίου (ΑΕΔ 2/1993, Ολ ΑΠ 138/1966).

Αντίθετα, υπάρχει δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, όταν υπάρχει σχέση ιδιωτικού δικαίου (ΑΕΔ 10/1993), έστω και ως βάση αδικαιολόγητου πλουτισμού (ΑΕΔ 2/1993, Ολ. ΑΠ 5/1995). Με το άρθρο 1 παρ. 2 του ιδίου νόμου (1.406/1983) υπήχθησαν στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, πλην άλλων, και οι διαφορές που αναφύονται κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας των διοικητικών συμβάσεων (εδ. 1), δηλαδή εκείνες οι διαφορές που προέρχονται από διοικητική σύμβαση και ανάγονται στο κύρος, την ερμηνεία και την εκτέλεση αυτής ή σε οποιαδήποτε παρεπομένη από τη σύμβαση αυτή αξίωση.

Είναι δε η σύμβαση διοικητική, αν, αθροιστικώς, α) ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη είναι το Ελληνικό Δημόσιο ή Ν.Π.Δ.Δ., β) με τη σύναψη της σύμβασης επιδιώκεται η ικανοποίηση σκοπού, τον οποίο ο νόμος ανάγει σε δημόσιο σκοπό και γ) το Ελληνικό Δημόσιο ή Ν.Π.Δ.Δ., είτε με βάση το κανονιστικό καθεστώς που διέπει τη σύμβαση, είτε με βάση ρήτρες που προβλέπονται κανονιστικά και έχουν περιληφθεί στη σύμβαση και αποκλίνουν από το κοινό δίκαιο, βρίσκεται, χάριν του εν λόγω σκοπού, σε υπερέχουσα θέση απέναντι στο αντισυμβαλλόμενο μέρος, δηλαδή σε θέση μη προσιδιάζουσα στον, με βάση τις διατάξεις του ιδιωτικού δικαίου, συναπτόμενο συμβατικό δεσμό (ΑΠ 408/2010).

Συμβάσεις, οι οποίες δεν συγκεντρώνουν τα γνωρίσματα αυτά, είναι ιδιωτικές και οι διαφορές από αυτές υπάγονται στα πολιτικά δικαστήρια (ΑΕΔ 19/2010, ΑΕΔ 28/2011, ΑΕΔ 3/1999, Ολ. ΑΠ 7/2001, 8/2000, ΑΠ 901/11, 1378/11).

Εξάλλου, κατά την έννοια του άρθρου 562 παρ. 2 του ΚΠολΔικ. για το παραδεκτό του λόγου αναιρέσεως, πρέπει ο ισχυρισμός επί του οποίου στηρίζεται, έστω και αν ερευνάται αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο της ουσίας, να έχει προταθεί" νομίμως ενώπιον αυτού και να γίνεται επίκληση στο αναιρετήριο της προτάσεως αυτής, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορούσε να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση και γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη. Και στις περιπτώσεις όμως αυτές, για να είναι παραδεκτός ο σχετικός ισχυρισμός, ο οποίος προτείνεται για πρώτη φορά ενώπιον του Αρείου Πάγου, όταν αφορά τη δημόσια τάξη ή όταν το σφάλμα προκύπτει από την ίδια την απόφαση, πρέπει τα πραγματικά γεγονότα στα οποία στηρίζεται να είχαν υποβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας και να γίνεται στο αναιρετήριο επίκληση της υποβολής αυτής (Ολ ΑΠ 15/2000).

Με τον πρώτο λόγο της αναιρέσεως προβάλλεται, για πρώτη φορά ενώπιον του Αρείου Πάγου, από το αναιρεσείον η από το άρθρο 560 αρ. 3 ΚΠολΔικ, αιτίαση με την επίκληση ότι "η προσβαλλομένη απόφαση εκδόθηκε επί υποθέσεως μη υπαγόμενης στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ενόψει του χαρακτήρα της καταταχθείσας προς κρίση διαφοράς ως διοικητικής καθόσον αυτή συγκεντρώνει και τα τρία, αναγκαία για τον χαρακτηρισμό της ως τέτοιας (διοικητικής), χαρακτηριστικά και ειδικότερα ενόψει του ότι α) ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη είναι ΝΠΔΔ β) το αντικείμενο της σύμβασης εξυπηρετεί δημόσιο σκοπό (χορήγηση οπτικών ειδών στους ασφαλισμένους) και γ) η ένδικη σύμβαση περιέχει ρήτρες (όρους) που δημιουργούν υπέρ του αναιρεσείοντος ΝΠΔΔ εξαιρετικό συμβατικό καθεστώς, προσδίδουσες υπερέχουσα θέση στο εν λόγω ΝΠΔΔ έναντι της ενάγουσας (αναιρεσίβλητης), αφού στη σύμβαση διαλαμβάνονται οι όροι αφενός της δυνατότητας του αναιρεσείοντος να καταγγείλει αζημίως τη σύμβαση οποτεδήποτε και αφετέρου της λήψεως από το αναιρεσείον μέτρων κατά του αντισυμβαλλομένης αναιρεσίβλητης σε περίπτωση παράβασης των όρων της σύμβασης ή του κανονισμού παροχών".

Ο λόγος αυτός κρίνεται απορριπτέος ως απαράδεκτος καθόσον, σύμφωνα με τα επιτιθέμενα στη μείζονα σκέψη, ο περί υπερβάσεως δικαιοδοσίας από το άρθρο 560 αρ. 3 ΚΠολΔ προβλεπόμενος αναιρετικός λόγος μπορεί, ως αφορών τη δημόσια τάξη, να προταθεί για πρώτη φορά ενώπιον του Αρείου Πάγου (Ολ ΑΠ 20/2008, ΑΠ 1983/2009) εφόσον, όμως τα προς θεμελίωση αυτού επικαλούμενα πραγματικά περιστατικά είχαν προταθεί στο δικαστήριο της ουσίας και γίνεται επίκληση (στο αναιρετήριο δικόγραφο) από τον αναιρεσείοντα της εν λόγω προβολής, προϋπόθεση η οποία δεν συντρέχει στην ένδικη περίπτωση αφού ούτε το αναιρεσείον επικαλείται με το αναιρετήριο δικόγραφο ότι τα προς θεμελίωση της προσβαλλομένης από το άρθρο 560 αρ. 3...

ΚΠολΔικ αιτιάσεως ως άνω πραγματικά περιστατικά είχαν προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας ούτε από την παραδεκτή επισκόπηση των κατατεθεισών ενώπιον αυτού (δικαστηρίου της ουσίας) προτάσεων προκύπτει η, έστω και υπαινικτική, προβολή των επικαλούμενων ως άνω πραγματικών περιστατικών από το αναιρεσείον, το οποίο περιορίστηκε μόνο στην προβολή ενστάσεως ελλείψεως της παθητικής νομιμοποιήσεώς του και στην άρνηση της ουσιαστικής βασιμότητας της αγωγής ούτε τέλος και από την ίδια την προσβαλλομένη απόφαση αποδεικνύεται η αποδιδόμενη σ' αυτήν αιτίαση ότι, δηλαδή, η μεταξύ των διαδίκων ένδικη σύμβαση διελάμβανε τους παραπάνω όρους οι οποίοι κατά τον αναιρεσείον προσδίδουν σ' αυτό υπερέχουσα, έναντι της αναιρεσίβλητης αντισυμβαλλομένης, θέση.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 466 παρ. 1, 560 παρ. 1 και 577 παρ. 1 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι, κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, που εκδόθηκαν κατά τις ειδικές διατάξεις των μικροδιαφορών (άρθρα 466-472 ΚΠολΔ), δεν μπορεί να παραβληθεί ο, από την πρώτη των παραπάνω διατάξεων, προβλεπόμενος λόγος της παραβίασης κανόνων ουσιαστικού δικαίου (αρ. 560 παρ. 1 α') στους οποίους περιλαμβάνονται και οι κανονισμοί του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που, κατ' άρθρ. 189 παρ. 3 της ΣυνθΕΚ, είναι δεσμευτικοί και άμεσα εκτελεστά σε κάθε κράτος - μέλος. (ΑΠ 427/2005),απορριπτόμενου, στην περίπτωση ενδεχομένης προβολής αυτού, ως απαραδέκτου (ΑΠ 824/2015, ΑΠ 1054/2009, ΑΠ1309/84). Κατ' ακολουθίαν αυτών ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης με τον οποίο προβάλλεται από το αναιρεσείον η από το άρθρο 560 παρ. 1α' ΚΠολΔ, αιτίαση με την επίκληση ότι, κατ' εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή της, ουσιαστικού δικαίου, διάταξης του άρθρου 13 ν.δ/τος 486/1974 η, κατά τις διατάξεις των μικροδιαφορών εκδοθείσα, προσβαλλομένη απόφαση έκανε δεκτή την από την αναιρεσίβλητη κατ' αυτού ασκηθείσα και επί της ως άνω των διατάξεως θεμελιωθείσα ένδικη αγωγή της, κρίνεται απορριπτέος ως απαράδεκτος, καθόσον κατά τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη δεν συγχωρείται η προβολή του λογού αυτού κατά της, με την παραπάνω αιτίαση, προσβαλλομένης αποφάσεως, ενόψει του ότι αυτή έχει εκδοθεί κατά τις διατάξεις των μικροδιαφορών.

Κατ' ακολουθίαν όλων των ως άνω αναφερθέντων και ενόψει της μη προβολής άλλου (αναιρετικού) λόγου προς έρευνα, πρέπει ν' απορριφθεί στο σύνολό της η ένδικη αίτηση αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την (από 27-10-14 και με αριθμ. καταθ. …/2015) αίτηση αναιρέσεως της 26/2014 αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Νάουσας.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 01 Ιουνίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 08 Ιουνίου 2017.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ