Supreme Court suspends appeal due to conflicting precedents on appeal deadline calculation and pending full bench ruling.

Απόφαση 942 / 2018 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 942/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ειρήνη Καλού, Σοφία Ντάντου, Χρήστο Βρυνιώτη και Γεώργιο Χοϊμέ, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Απριλίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Λ. του Ι., κατοίκου ... και προσωρινά διαμένοντος στα ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Πετρόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσιβλήτου: ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως εκ του νόμου ειδικού διαδόχου της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "COMMERCIAL VALUE ΑΑΕ", της οποίας ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αργυρώ Γρατσία - Πλατή με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-5-2008 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3073/2009 μη οριστική και 3449/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1394/2014 του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 20-2-2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Χρήστο Βρυνιώτη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 577 παρ. 1 και 2 του ΚΠολΔ, το δικαστήριο πρώτα συζητεί για το παραδεκτό της αναίρεσης και αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι το εμπρόθεσμο της αναίρεσης, που αποτελεί προϋπόθεση για το παραδεκτό της, ο Άρειος Πάγος το εξετάζει όχι μόνο κατ' ένσταση, αλλά και αυτεπαγγέλτως, με βάση τα αποδεικτικά έγγραφα, που βρίσκονται στη δικογραφία.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 564 παρ. 3 του ΚΠολΔ, όπως ίσχυε πριν από την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015, αν η απόφαση δεν επιδόθηκε, η προθεσμία της αναίρεσης είναι τρία χρόνια και αρχίζει από τη δημοσίευση τη απόφασης που περατώνει τη δίκη. Ήδη όμως, μετά την παραπάνω αντικατάσταση της παρ. 3 του άρθρου 564 ΚΠολΔ με τον προαναφερόμενο νόμο ν. 4335/2015, η τριετής αυτή καταχρηστική προθεσμία για την άσκηση της αναίρεσης μειώθηκε σε διετή και με το άρθρο 1 άρθρο ένατο του νόμου τούτου, υπό τον τίτλο "μεταβατικές διατάξεις" ορίσθηκε στη μεν παρ. 2, ότι οι διατάξεις για τα ένδικα μέσα εφαρμόζονται για τα κατατιθέμενα από 1-1-2016, στη δε παρ. 4, ότι κατά τα λοιπά, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά σε επί μέρους διατάξεις, η ισχύς του νόμου αυτού αρχίζει από 1-1-2016.

Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 249 εδαφ. α' ΚΠολΔ, αν η διάγνωση της διαφοράς εξαρτάται ολικά ή εν μέρει από την ύπαρξη ή ανυπαρξία μιας έννομης σχέσης ή την ακυρότητα ή τη διάρρηξη μιας δικαιοπραξίας, που συνιστά αντικείμενο άλλης δίκης εκκρεμούς σε πολιτικό ή διοικητικό δικαστήριο ή από ζήτημα που πρόκειται να κριθεί ή κρίνεται από διοικητική αρχή, το δικαστήριο μπορεί αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου να διατάξει την αναβολή της συζήτησης εωσότου περατωθεί τελεσίδικα ή αμετάκλητα η άλλη δίκη ή εωσότου εκδοθεί από διοικητική αρχή απόφαση, που δεν μπορεί να προσβληθεί.

Από τη διατύπωση και το σκοπό της διάταξης αυτής, η οποία έχει θεσπισθεί προς εξοικονόμηση χρόνου και δαπάνης και προς αποφυγή έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων, μπορεί δε να εφαρμοσθεί και στην αναιρετική δίκη, παρά τη μη ρητή αναφορά της στο άρθρο 573 παρ. 1 του ΚΠολΔ, μεταξύ των εφαρμοζομένων στην αναιρετική διαδικασία διατάξεων του γενικού μέρους του ΚΠολΔ, αφού η απαρίθμηση αυτή δεν είναι αποκλειστική, προκύπτει, ότι εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου να διατάξει την αναβολή της δίκης, όταν η διάγνωση της εκκρεμούς ενώπιόν του διαφοράς εξαρτάται από την επίλυση του νομικού ζητήματος, που αποτελεί αντικείμενο άλλης δίκης ενώπιον του ίδιου δικαστηρίου, καθόσον παράλληλα η διάγνωση στην άλλη δίκη του νομικού αυτού ζητήματος θα συντελέσει στην επιτάχυνση της πορείας της δίκης και στην ασφαλέστερη διάγνωση του ζητήματος αυτού.

Αυτό συμβαίνει, προεχόντως, όταν κάποιο σοβαρό νομικό ζήτημα, το οποίο πρέπει να επιλυθεί από το οικείο αναιρετικό τμήμα, έχει παραπεμφθεί ήδη στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, ως ζήτημα εξαιρετικής σημασίας, όπου και εκκρεμεί. Στην προκειμένη περίπτωση υπόκειται προς κρίση η από 20-2-2017 με αριθμό κατ. 115/24-2-2017 αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθ. 1394/2014 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 666, 667 και 670 έως 676 (681Α) Κ.Πολ.Δ.

Η αίτηση αναίρεσης κατατέθηκε στο γραμματέα του δικαστηρίου, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, στις 24-2-2017, όπως προκύπτει από την υπ' αριθ. 115/2017 έκθεση κατάθεσης του γραμματέα Χ. Μ., ενώ η προσβαλλομένη απόφαση δημοσιεύτηκε στις 28-2-2014 και δεν προκύπτει επίδοσή της από τα στοιχεία της δικογραφίας ούτε άλλωστε οι διάδικοι επικαλούνται τέτοια επίδοση (της προσβαλλόμενης απόφασης).

Ενόψει αυτών, ανακύπτει το νομικό ζήτημα, εάν η αίτηση αυτή είναι εμπρόθεσμη και άρα παραδεκτή και ειδικότερα, αν η νέα διάταξη του άρθρου 564 παρ. 3 του ΚΠολΔ, με την οποία καθιερώνεται διετής καταχρηστική προθεσμία από τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης, έχει εφαρμογή επί των αιτήσεων αναίρεσης, που ασκούνται μετά την 1-1-2016, κατά αποφάσεων που δημοσιεύτηκαν πριν από τη χρονολογία αυτή, κατά την οποία άρχισε η ισχύς του ν. 4335/2015 ή αν εξακολουθεί να ισχύει για την άσκηση αίτησης αναίρεσης κατά των αποφάσεων αυτών η προηγούμενη τριετής προθεσμία, οπότε δεν τίθεται θέμα εκπρόθεσμης άσκησης της κρινόμενης αναίρεσης.

Ο Άρειος Πάγος με προηγούμενες αποφάσεις του και συγκεκριμένα τις υπ' αριθ. 1176/2017 και 1640/2017 δέχθηκε ότι η προθεσμία αυτή είναι διετής, ενώ με τις υπ' αριθ. 519/2017 και 520/2017, δέχθηκε ότι η ως άνω προθεσμία είναι τριετής από την δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης. Το ζήτημα αυτό, που ερευνά το παρόν δικαστήριο αυτεπαγγέλτως, χαρακτηρίστηκε εξαιρετικής σημασίας και έχει ήδη παραπεμφθεί στην Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την υπ' αριθ. 1855/2017 απόφαση του Α2 Πολιτικού Τμήματος αυτού, όπου και εκκρεμεί.

Συνεπώς, για την ενότητα της νομολογίας και την αποφυγή έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων συντρέχει νόμιμη περίπτωση αναβολής, κατ' άρθρο 249 ΚΠολΔ, έκδοσης απόφασης επί της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, εωσότου εκδοθεί οριστική απόφαση για το άνω ζήτημα από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναβάλλει τη συζήτηση της κρινόμενης από 20-2-2017 με αριθμό κατ. 115/24-2-2017 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθ. 1394/2014 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, εωσότου εκδοθεί οριστική απόφαση της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, για το ζήτημα που έχει παραπεμφθεί σ' αυτή με την υπ' αριθ. 1855/2017 απόφαση του Α2 Πολιτικού Τμήματος αυτού.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Μαΐου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Μαΐου 2018.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ