Supreme Court partially allows appeal against traffic court verdict regarding blood alcohol test timing and evidence admissibility.

Απόφαση 942 / 2008 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 942/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αχιλλέα Νταφούλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (επειδή κωλύεται ο Αντιπρόεδρος Ιωάννης Παπανικολάου), Ελένη Μαραμαθά, Γεώργιο Πετράκη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο και Γεωργία Λαλούση, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Μαρτίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) ...., 2) ......, 3) ......, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Μιχαήλ Νικολιδάκη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Της εδρεύουσας στην Αθήνα Ανώνυμης Εταιρείας Γενικών Ασφαλειών με την επωνυμία "Η ΕΘΝΙΚΗ", νομίμως εκπροσωπουμένης, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Φλώρα Δ. Τριανταφύλλου, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10/6/2003 αγωγή προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη και την από 20/7/2003 παρεμπίπτουσα αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 513/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1495/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 13/2/2007 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής, Αρεοπαγίτης Γεώργιος Πετράκης, ανέγνωσε την από 18/2/2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με το άρθρο 42 του ν. 2696/1999 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 43 παρ. 2, του ν. 2963/2001, που έχει εν προκειμένω εφαρμογή, ως εκ του χρόνου του ένδικου ατυχήματος (1-1-2003), ορίζεται ότι: "1. Απαγορεύεται η οδήγηση κάθε οδικού οχήματος από οδηγό, ο οποίος κατά την οδήγηση του οχήματος βρίσκεται υπό την επίδραση οινοπνεύματος, τοξικών ουσιών ή φαρμάκων, που σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης του ενδέχεται να επηρεάζουν την ικανότητα του οδηγού.

Ο ελεγχόμενος οδηγός θεωρείται ότι βρίσκεται υπό την επίδραση οινοπνεύματος, όταν το ποσοστό αυτού στον οργανισμό είναι από 0,50 γραμμάρια ανά λίτρο αίματος (0,50 gr/l) και άνω, μετρούμενο με τη μέθοδο της αιμοληψίας ή από 0,25 χιλιοστά του γραμμαρίου ανά λίτρο εκπνεόμενου αέρα και άνω όταν η μέτρηση γίνεται στον εκπνεόμενο αέρα με αντίστοιχη συσκευή αλκοομέτρου.

Με κοινές αποφάσεις των Υπουργών Υγείας και Πρόνοιας, Δημόσιας Τάξης και Μεταφορών και Επικοινωνιών μπορεί.... να καθορίζονται οι επιστημονικοί τρόποι και η διαδικασία διαπίστωσης της χρήσης οινοπνεύματος, τοξικών ουσιών ή φαρμάκων κατά τις παραγράφους του παρόντος άρθρου, καθώς και κάθε σχετική λεπτομέρεια...".

Εξάλλου, με την με αριθμό 43500/5691/2002 απόφαση των Υπουργών Υγείας και Πρόνοιας, Μεταφορών και Επικοινωνιών και Δημόσιας Τάξης, που επίσης έχει εδώ εφαρμογή, καθορίστηκαν οι επιστημονικοί τρόποι και η διαδικασία διαπιστώσεως της χρήσεως οινοπνεύματος κλπ, που είναι η αιμοληψία και χρήση αλκοολικής συσκευής στον εκπνεόμενο αέρα.

Από τις παραπάνω διατάξεις συνάγεται, ότι η ανίχνευση οινοπνεύματος στον οργανισμό του ελεγχόμενου οδηγού σε ποσοστό 0,50 γραμμάρια ανά λίτρο αίματος και άνω, όταν η μέτρηση γίνεται με τη μέθοδο της αιμοληψίας, ή σε ποσοστό 0,25 και άνω χιλιοστά του γραμμαρίου ανά λίτρο εκπνεομένου αέρα, μετρούμενο με αλκοολική συσκευή, αποτελεί, κατά πρόβλεψη του νόμου, πλήρη απόδειξη, χωρίς να επιτρέπεται ανταπόδειξη, ότι ο οδηγός αυτός βρίσκεται σε κατάσταση μέθης και είναι απολύτως ανίκανος προς οδήγηση.

Μεταξύ αμφοτέρων των τρόπων αυτών ανιχνεύσεως οινοπνεύματος στο αίμα (αιμοληψία - εκπνεόμενος αέρας) υπάρχει ισοτιμία ως προς την αποδεικτική τους αξία. Οι μέθοδοι όμως αυτές για την εξακρίβωση της χρήσεως οινοπνεύματος από οδηγό κατά την οδήγηση οχήματος δεν είναι αποκλειστικές στη δίκη μεταξύ ασφαλιστή και ασφαλιζομένου, που έχει ως αντικείμενο τη διαπίστωση της υποχρεώσεως του δευτέρου να καταβάλει στον πρώτο κάθε ποσό, που ο τελευταίος θα υποχρεωθεί να καταβάλει στον παθόντα τρίτο, λόγω συνδρομής του όρου του άρθρου 25 περ. 8 της Κ4/585/1978 ΑΥΕ περί αποκλεισμού από την ασφάλιση ζημιών, προξενουμένων σε χρόνο, που ο οδηγός του οχήματος τελεί σε κατάσταση μέθης, ο οποίος (όρος) έχει καταστεί περιεχόμενο της ασφαλιστικής συμβάσεως.

Σε μια τέτοια δίκη η διαπίστωση της μέθης του οδηγού μπορεί να στηριχθεί και σε άλλα αποδεικτικά μέσα, όπως καταθέσεις μαρτύρων και ενδείξεις της οδηγικής συμπεριφοράς του. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ' του Κ.Πολ.Δ, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως και όταν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη τα έγγραφα, που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι για την απόδειξη ή την ανταπόδειξη ισχυρισμού, που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος κατ' ουσίαν, όταν το δικαστήριο της ουσίας βεβαιώνει στην προσβαλλόμενη απόφασή του ότι έλαβε υπόψη τα συγκεκριμένα έγγραφα, για τα οποία προτείνεται η αναιρετική αυτή πλημμέλεια ή ότι έλαβε υπόψη όλα τα επικληθέντα και προσκομισθέντα από τους διαδίκους έγγραφα, έστω και χωρίς να γίνεται ειδική μνεία ή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, εκτός αν, παρά τη βεβαίωση αυτή, από το περιεχόμενο της αποφάσεως και ιδίως από τις αιτιολογίες της καταλείπονται αμφιβολίες για τη συνεκτίμηση όλων ή ορισμένων εγγράφων, οπότε είναι βάσιμος κατ' ουσίαν ο σχετικός λόγος αναιρέσεως.

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο έκρινε, ότι, κατά το ένδικο αυτοκινητικό ατύχημα, ο αποκλειστικώς υπαίτιος αυτού οδηγός του ασφαλισμένου στην αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρία αυτοκινήτου πρώτος αναιρεσείων οδηγούσε υπό την επίδραση οινοπνεύματος, που συντέλεσε στην επέλευση του ατυχήματος, με βάση δε την κρίση του αυτή έκανε εν μέρει δεκτή την παρεμπίπτουσα αγωγή εξαναγωγής της αναιρεσίβλητης και αναγνώρισε, ότι οι εναγόμενοι αναιρεσείοντες οφείλουν να καταβάλουν σ' εκείνη τα ποσά, που αυτή υποχρεούται να πληρώσει στους ενάγοντες της κύριας αγωγής, για τις επιδικαζόμενες απαιτήσεις τους από τον προκληθέντα στο εν λόγω ατύχημα θάνατο στενού συγγενούς τους.

Το Εφετείο βεβαιώνει στην απόφασή του, ότι την πιο πάνω αποδεικτική του κρίση σχημάτισε, πλην άλλων, από όλα τα προσκομιζόμενα από τους διαδίκους με επίκληση έγγραφα και ειδικότερα από τα ακόλουθα έγγραφα, που ρητώς μνημονεύει, ήτοι α) τις .... και ...... εκθέσεις τοξικολογικής εξετάσεως αίματος του Εργαστηρίου Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, στις οποίες βεβαιώνεται ότι κατά την αρχική εξέταση και την επανεξέταση του ληφθέντος από τον πρώτο αναιρεσείοντα οδηγό δείγματος αίματος ανιχνεύθηκε οινόπνευμα σε ποσοστό 0,65 και 0,60 γραμμάρια ανά λίτρο αίματος και β) την από 14-2-2003 προανακριτική κατάθεση του αυτόπτη μάρτυρα ....., ο οποίος βεβαιώνει για την αντικανονική και επικίνδυνη οδηγική συμπεριφορά του ανωτέρω αναιρεσείοντος.

Επίσης, από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, ότι το Εφετείο, απαντώντας στον ισχυρισμό του πρώτου αναιρεσείοντος, ο οποίος αρνήθηκε ότι οδηγούσε υπό την επίδραση οινοπνεύματος και υποστήριξε ότι η αιμοληψία πραγματοποιήθηκε στο Θριάσιο Νοσοκομείο στην Ελευσίνα μετά παρέλευση 6 ωρών από το ατύχημα και αφού είχε πιει στην οικεία του ένα ποτήρι κονιάκ και δύο ποτήρια μπύρα, απέρριψε τον ισχυρισμό αυτόν ως αβάσιμο με την αιτιολογία "Ο ισχυρισμός αυτός ανατρέπεται από την από ....

συνταγείσα από τους ...., Ανθ/μο ΑΤ Ελευσίνας και ......, Αρχ/κα Β'του ίδιου ΑΤ Ελευσίνας έκθεση αυτοψίας, στην οποία με στοιχείο 17 "λοιπές παρατηρήσεις και διαπιστώσεις", στην τέταρτη σειρά, αναφέρεται, ότι ο Α'οδηγός εδήλωσε ότι πονούσε στο στήθος, στο κεφάλι και ότι δεν μπορούσε να αναπνεύσει και διεκομίσθη από τους οικείους του στο Θριάσιο της Ελευσίνας, στη δε με στοιχείο 16 παρατήρηση με τίτλο: 'Ελεγχος αλκοόλης ναρκωτικών ουσιών ή φαρμάκων αναφέρεται ότι:

Από τον Α' οδηγό ελήφθη ποσότης αίματος στο Θριάσιο Νοσοκομείο Ελευσίνας. Από τα προαναφερόμενα αποδεικνύεται με σαφήνεια, ότι ο α'εναγόμενος μετά το ατύχημα επειδή αισθανόταν πόνο στο στήθος μεταφέρθηκε στο Θριάσιο Νοσοκομείο, που του έγινε η αιμοληψία...". Αλλά από τις εκτεθείσες διαβεβαιώσεις και αιτιολογίες της προσβαλλομένης αποφάσεως δεν καθίσταται απολύτως βέβαιο, ότι, για το κρίσιμο ζήτημα της μέθης του οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου πρώτου αναιρεσείοντος, το Εφετείο έλαβε υπόψη και τα αναφερόμενα στο αναιρετήριο αποδεικτικά έγγραφα, τα οποία οι αναιρεσείοντες με τις κατατεθείσες στην έκκλητη δίκη προτάσεις του επικαλέστηκαν και προσκόμισαν σ' αυτή, ήτοι:

α) το από ..... δελτίο συσκευής αλκοομέτρου, από το οποίο προκύπτει ότι περί ώρα 09,5 της ανωτέρω ημερομηνίας, ήτοι 1 ώρα και 40 λεπτά μετά το ατύχημα (ώρα 08.10), αστυνομικά όργανα εξέτασαν τον πρώτο αναιρεσείοντα, για τη διαπίστωση ανιχνεύσεως οινοπνεύματος στο αίμα του, με τη μέθοδο του ALCOTEST (εκπνεομένου αέρα), που κατέδειξε ποσοστό οινοπνεύματος στο αίμα του 0,06 me/litre, ήτοι πολύ πιο μικρό από το ποσοστό 0,25 me/litre, από το οποίο θεωρείται από το νόμο ότι ο οδηγός βρίσκεται υπό την επήρεια οινοπνεύματος β) την αριθ.

πρωτ. ...... ιατρική βεβαίωση νοσηλείας του Γενικού Νοσοκομείου Ελευσίνας "Θριάσιο", την οποία βεβαιώνεται ότι ο ίδιος αναιρεσείων προσήλθε στο ανωτέρω νοσοκομείο για τραύματα από αναφερόμενο τροχαίο ατύχημα την 1-1-2003 και ώρα 12.40 γ) το από .... πρωτόκολλο αιμοληψίας του γιατρού του ίδιου νοσοκομείου ........, που υπογράφει και αστυνομικός με το οποίο ο γιατρός αυτός βεβαιώνει ότι έλαβε δύο δείγματα αίματος από τον πρώτο αναιρεσείοντα, για ανίχνευση αλκοόλης, ώρα 14.25 της ανωτέρω ημερομηνίας, ήτοι 6 ώρες και 15 λεπτά μετά το ατύχημα και δ) την περικοπή της από ....

εκθέσεως αυτοψίας των οργάνων του Τμήματος Τροχαίας Ελευσίνας, που διενεργήθηκε για το ένδικο ατύχημα, στην οποία βεβαιώνεται, ότι η έκθεση αυτή άρχισε να συντάσσεται την 8.30 ώρα και ολοκληρώθηκε στις 16.40 ώρα της ίδιας ημέρας, ήτοι αφού ο πρώτος αναιρεσείων είχε μεταβεί στο Νοσοκομείο "Θριάσιο" και είχαν ληφθεί τα δύο δείγματα αίματος προς εξέταση.

Επομένως, ο εκ του άρθρου 559 αριθ. 11γ'του Κ.Πολ.Δ απορρέων δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο καταλογίζεται στο Εφετείο η πλημμέλεια της μη λήψεως υπόψη των ως άνω εγγράφων, είναι βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν, πρέπει η προσβαλλόμενη απόφαση να αναιρεθεί εν μέρει και συγκεκριμένα κατά το μέρος, με το οποίο απορρίφθηκε η έφεση των αναιρεσειόντων κατά της πρωτόδικης αποφάσεως ως προς το κεφάλαιό της, με το οποίο έγινε εν μέρει δεκτή η αγωγή εξαναγωγής της αναιρεσίβλητης ασφαλιστικής εταιρίας κατά των αναιρεσειόντων, καθώς και ως προς τη διάταξη της, που αφορά τη μεταξύ των διαδίκων αυτών δικαστική δαπάνη για την εν λόγω έφεση, να παραπεμφθεί η υπόθεσή, κατά το μέρος τούτο, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρεσιβαλλομένη (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ) και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων (άρθρα 176 και 183 Κ.Πολ.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την 1495/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, όπως στο σκεπτικό αναφέρεται.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, που ορίζει σε δύο χιλιάδες (2000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Απριλίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 7 Μαΐου 2008.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ