Supreme Court reverses lower court for failing to deduct full inheritance value before calculating heir's share.

Απόφαση 939 / 2020 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 939/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παρασκευή Καλαϊτζή, Αναστασία Περιστεράκη, Λάμπρο Καρέλο, Ανθή Γκάμαρη-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 5η Φεβρουαρίου 2020 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Α. Της αναιρεσείουσας: Ε. Χ. του Ν., συζ. Κ. Λ., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε μετά της πληρεξούσιας δικηγόρου Ευαγγελίας Ξυπνητού.

Των αναιρεσίβλητων: 1.Χ. Χ. του Ν., 2 Α. Χ. του Χ., η οποία εκπροσωπείται νόμιμα από τους συνασκούντες τη γονική μέριμνα Χ. Χ. και Α. Τ., 3 Ι. Χ. του Χ., η οποία εκπροσωπείται νόμιμα από τους συνασκούντες τη γονική μέριμνα Χ. Χ. και Α. Τ., κατοίκων ..., οι οποίοι άπαντες παραστάθηκαν μετά της πληρεξουσίας δικηγόρου Βιργινίας Περράκη,

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ν. Λ. του Κ., 2Ε. Λ. του Κ., κατοίκων ..., που δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Β. Των αναιρεσειόντων: 1.Χ. Χ. του Ν., 2 Α. Χ. του Χ., η οποία εκπροσωπείται νόμιμα από τους συνασκούντες τη γονική μέριμνα Χ. Χ. και Α. Τ., 3 Ι. Χ. του Χ., η οποία εκπροσωπείται νόμιμα από τους συνασκούντες τη γονική μέριμνα Χ. Χ. και Α. Τ., κατοίκων ..., οι οποίοι άπαντες παραστάθηκαν μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου Κωνσταντίνου Παναγόπουλου, Της αναιρεσίβλητης: Ε. Χ. του Ν., συζ. Κ. Λ., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε μετά της πληρεξούσιας δικηγόρου Ευαγγελίας Ξυπνητού.

Των αναιρεσιβλήτων:1. Ν. Λ. του Κ., 2Ε. Λ. του Κ., κατοίκων ..., που δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-2-2013 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας-αναιρεσίβλητης Ε. Χ., που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2904/2014 εν μέρει οριστική και 1412/2017 οριστική ίδιου Δικαστηρίου, 4816/2018 του Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν η υπό στοιχ. Α αναιρεσείουσα με την από 27-2-2019 αίτησή της και οι υπό στοιχ. Β αναιρεσείοντες με την από 22-2-2019 αίτησή τους αντίστοιχα.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των παρόντων διαδίκων ζήτησαν την παραδοχή των αιτήσεών τους αντίστοιχα και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Οι κρινόμενες 1) από 27-2-2019 αίτηση της ενάγουσας Ε. Χ. και 2) από 22-2-2019 αίτηση των τριών πρώτων εναγομένων α) Χ. Χ. ) Α. Χ. και )Ι. Χ., με τις οποίες διώκεται με την επίκληση των διαλαμβανομένων σ' αυτές αιτιάσεων η αναίρεση της 4816/2018 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, πρέπει να ενωθούν και συνεκδικαστούν, επειδή είναι πρόδηλα συναφείς μεταξύ τους και έτσι διευκολύνεται και επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης και επέρχεται μείωση των εξόδων (άρθρα 246 και 573 παρ. 1 ΚΠολΔ). Α. Επί της από 27-2-2019 αίτησης αναίρεσης της Ε. Χ..

Από τις .../5-11-2019 και ...5-11-2019 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Πειραιά, με έδρα το πρωτοδικείο Αθηνών, Κ. Π., τις οποίες επικαλούνται και προσκομίζουν οι επισπεύδοντες τη συζήτηση της υπόθεσης πρώτος, δεύτερη και τρίτη των αναιρεσιβλήτων, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης από 27-2-2019 αίτησης για αναίρεση της 4816/2018 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, με πράξη ορισμού ως αρμοδίου του ανωτέρω Γ' Τμήματος και πράξη ορισμού δικασίμου την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο της 5-2-2020 και κλήση για συζήτηση αυτής κατά την ορισθείσα ως άνω δικάσιμο επιδόθηκε με επιμέλεια των παραπάνω αναιρεσιβλήτων νομότυπα και εμπρόθεσμα σε καθένα των λοιπών ομοδίκων τους, τέταρτου και πέμπτης των αναιρεσιβλήτων. Επομένως, αφού οι αναιρεσίβλητοι αυτοί (τέταρτος και πέμπτη), όπως προκύπτει από τα πρακτικά συνεδρίασης του δικαστηρίου, κατά την εκφώνηση και συζήτηση της υπόθεσης με τη σειρά της από το οικείο πινάκιο, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, δεν εμφανίστηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, παρά την απουσία αυτών (άρθρο 576 παρ. 2 εδ.α και γ ΚΠολΔ).

Από τις διατάξεις των άρθρων 1895 ΑΚ και 216 ΚΠολΔ συνάγεται ότι αναγκαία στοιχεία της αγωγής περί συνεισφοράς είναι η παροχή και σε τι συνίσταται, η αξία της κατά το χρόνο που έγινε, η αποτίμησή της, αν υπάρχει ανάγκη, κατά το χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου, και ή, κατά τον ίδιο χρόνο, αξία της κληρονομιάς (ΑΠ 502/2014).

Συνακόλουθα, τα ίδια ως άνω στοιχεία απαιτούνται και για το ορισμένο της ένστασης συνεισφοράς, κατ' άρθρο 262 παρ. 1 ΚΠολΔ. προς αντίκρουση αγωγής περί κλήρου του νόμιμου μεριδούχου για συμπλήρωση της νόμιμης μοίρας του (ΑΠ 552/1979). Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε ως κατ' ουσίαν βάσιμη κατά ένα μέρος την αγωγή περί κλήρου για συμπλήρωση της νόμιμης μοίρας της ενάγουσας -αναιρεσείουσας νόμιμης μεριδούχου επί της κληρονομιάς του πατέρα της, την οποία έστρεψε κατά των επίσης μεριδούχων, πρώτου εναγομένου- αναιρεσιβλήτου αδελφού της και των λοιπών τεσσάρων εναγομένων- αναιρεσιβλήτων, εγγονών του αποβιώσαντας (εκ των οποίων οι δύο τελευταίοι είναι τέκνα της), ήτοι κατά ποσοστό 17,6% επί των κληρονομιαίων ακινήτων ως προς τους πρώτο, δεύτερο και τρίτη των εναγομένων-αναιρεσιβλήτων και κατά ποσοσό 19,5% ως προς τους τέταρτο και πέμπτη των εναγομένων -αναιρεσιβλήτων, αφού α) επικύρωσε, κατά το μέρος που στρεφόταν κατά δύο τελευταίων, την πρωτόδικη απόφαση που είχε δεχθεί τα ίδια ως προς το άνω ποσοστό, απορρίπτοντας κατ' ουσίαν ως προς αυτούς την έφεση της ενάγουσας, β) εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, κατά το μέρος που στρεφόταν κατά των τριών πρώτων των εναγομένων-αναιρεσιβλήτων, που είχε δεχθεί μικρότερο ποσοστό, μετά την παραδοχή ως κατ' ουσίαν βάσιμων των αντίθετων εφέσεων της ενάγουσας ως προς τους πρώτο, δεύτερη και τρίτη των εναγομένων και των τελευταίων ως προς την ενάγουσα.

Η ενάγουσα- αναιρεσείουσα, προς αντίκρουση ένστασης συνεισφοράς που προέβαλαν οι τρεις πρώτοι εναγόμενοι-αναιρεσίβλητοι στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο με τις πρωτόδικες προτάσεις τους, προέβαλε με την προσθήκη των πρωτόδικων προτάσεών της στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο και επανέφερε με την έφεσή της, τον ισχυρισμό ότι ο κληρονομούμενος πατέρας της προέβη εν ζωή σε παροχή χρηματικού ποσού προς τον πρώτο εναγόμενο - αναιρεσίβλητο για την αγορά ακινήτου δυνάμει του .../21-7-1999 συμβολαίου της Συμ/φου Αθηνών Μ.

Ζ., η αξία του οποίου (ακινήτου) ανερχόταν κατά το χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου (Ιούλιο 2010), στο ποσό των 519.991,36 Ευρώ. Με τέτοιο περιεχόμενο, ο ισχυρισμός αυτός είναι απαράδεκτος, προεχόντως λόγω αοριστίας, διότι δεν προσδιορίζεται ο χρόνος κατά τον οποίο έλαβε χώρα η συγκεκριμένη χρηματική παροχή του κληρονομούμενου προς τον εν λόγω μεριδούχο, ούτε η αξία της παροχής αυτής κατά τον εν λόγω κρίσιμο χρόνο, δηλαδή, κατά το χρόνο που έγινε, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη.

Και αν ακόμη ήθελε θεωρηθεί ότι η αξία της χρηματικής παροχής αντιστοιχεί στην αξία του ακινήτου και ότι ο χρόνος παροχής είναι ο χρόνος κατάρτισης του παραπάνω συμβολαίου, επίσης ο ισχυρισμός είναι αόριστος, διότι δεν αναφέρεται η αξία αυτού (ακινήτου) κατά το χρόνο της αγοράς. Επομένως, το Εφετείο που με όμοιες κρίσεις ως προς την πρώτη αιτιολογία απέρριψε ως απαράδεκτο, λόγω (ποσοτικής) αοριστίας, τον πιο πάνω ισχυρισμό της ενάγουσας- αναιρεσείουσας, στον οποίο στηριζόταν κατά ένα σκέλος και πρώτος λόγος της έφεσής της, δεν υπέπεσε στην από τον αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια της παρά το νόμο κήρυξης απαραδέκτου, και πρέπει ν'απορριφθεί ως αβάσιμος ο συναφής πρώτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο η αναιρεσείουσα υποστηρίζει τα αντίθετα.

Ο από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ προβλεπόμενος λόγος αναίρεσης ιδρύεται, αν το δικαστήριο της ουσίας, για το σχηματισμό της κρίσης του επί ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ζητήματος, δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν προς απόδειξη ή ανταπόδειξη ισχυρισμών, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Οι ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου αποτελούν ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 339 και 421, 422, 424 ΚΠολΔ, όπως ήδη ισχύουν γι' αυτό και πρέπει να γίνεται ρητή μνεία αυτών στην απόφαση (ΑΠ 1551/2008). Για να είναι ορισμένος και άρα παραδεκτός ο λόγος αναίρεσης ότι το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη ένορκη βεβαίωση που ο αναιρεσείων προσκόμισε και επικαλέστηκε, πρέπει να καθορίζεται στο αναιρετήριο το αποδεικτικό αυτό μέσο, κατά τρόπο που να προκύπτει η ταυτότητά του και η νόμιμη λήψη αυτού σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 422 ΚΠολΔ (μεταξύ άλλων, ο αριθμός, όνομα εξετασθέντος μάρτυρα, νόμιμη κλήτευση του αντιδίκου δύο (2) τουλάχιστον εργάσιμες ημέρες πριν από τη βεβαίωση, και ότι προσκομίστηκε στο δικαστήριο της ουσίας η έκθεση επίδοσης ή ότι παρέστη ο αντίδικος κατά την εξέταση του μάρτυρα), να προσδιορίζεται το περιεχόμενό της και το παραδεκτό της προσαγωγής της στο δικαστήριο της ουσίας και να καθορίζεται ο ισχυρισμός προς απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου το αποδεικτικό αυτό μέσο προσκομίστηκε (ΑΠ 1551/2008, ΑΠ 970/2010).

Με το δεύτερο λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα αποδίδει στο Εφετείο την αιτίαση από το άρθρο 559 αρ. 11γ ΚΠολΔ, διότι αυτό παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη τις ... και .../6-3-2018 ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον της Ειρηνοδίκη Αθηνών των αναφερόμενων δύο μαρτύρων της, οι οποίες λήφθηκαν μετά νομότυπη κλήτευση των αντιδίκων και τις οποίες επικαλέστηκε και προσκόμισε η αναιρεσείουσα με τις προτάσεις το πρώτον ενώπιον του Εφετείου, κατά τη συζήτηση μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, προς αντίκρουση ένορκης βεβαίωσης μάρτυρα των αντιδίκων για το είδος, την έκταση και το ύψος των συνεισενεκτέων παροχών που έλαβε αυτή εν ζωή, κρίνοντας αυτό εσφαλμένα ότι δεν τηρήθηκε η προθεσμία της κλήτευσης των αντιδίκων των δύο (2) τουλάχιστον εργάσιμων πριν από τη βεβαίωση, με βάση τις αναφερόμενες και προσκομιζόμενες από την ενάγουσα- αναιρεσείουσα .../2-3-2018 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Αθηνών Α.

Μ., χωρίς όμως να λάβει υπόψη και τις "προσκομιζόμενες" επίσης από την ίδια προγενέστερες .../1-3-2018 εκθέσεις επίδοσης του ίδιου δικαστικού επιμελητή με βάση τις οποίες προκύπτει η εμπρόθεσμη κλήτευση των αντιδίκων, οι δε ληφθείσες υπόψη από το Εφετείο μεταγενέστερες εκθέσεις επίδοσης είναι διορθωτικές των προεγενέστερων εκθέσεων επίδοσης.

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, προεχόντως, ως αόριστος και, κατά συνέπεια, ως απαράδεκτος, διότι δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο το περιεχόμενο των ενόρκων βεβαιώσεων και ότι έγινε επίκληση των αμέσως παραπάνω προγενέστερων εκθέσεων επίδοσης του δικαστικού επιμελητή, από τις οποίες να αποδεικνύεται η νόμιμη κλήτευση των αντιδίκων για να παραστούν κατά τη λήψη τους.

Σε κάθε περίπτωση, ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος σύμφωνα με το άρθρο 562 παρ. 2 ΚΠολΔ, διότι, όπως προκύπτει από τις προτάσεις τις οποίες κατέθεσε στο Εφετείο η αναιρεσείουσα, με την προσθήκη και αντίκρουση σ' αυτές, δεν επικαλέστηκε τις παραπάνω εκθέσεις επίδοσης.

Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. ιδρύεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκουμένου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος. Δεν αποτελούν "πράγματα", με την παραπάνω έννοια, τα οριζόμενα, περιοριστικά, στο άρθρο 339 ΚΠολΔ αποδεικτικά μέσα, μεταξύ των οποίων είναι και ομολογία, η μη λήψη υπόψη της οποίας δεν ιδρύει τον ερευνώμενο από τη διάταξη του αριθ. 8 εδ. β του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο (ΑΠ 135/2017). Ενόψει τούτων ο τρίτος λόγος αναίρεσης, κατά το πρώτο σκέλος, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθ. 8 εδ.β ΚΠολΔ, που συνίσταται στο ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του τη δικαστική ομολογία των τριών πρώτων εναγομένων-αναιρεσιβλήτων με τις πρωτόδικες προτάσεις τους, αναφορικά με την εκτίμηση της αξίας ορισμένων κληρονομιαίων ακινήτων, την οποία προσδιόρισαν στα αναφερόμενα ποσά, μεγαλύτερα από εκείνα που δέχθηκε το Εφετείο (κρίνοντας ότι η εκτίμηση της αξίας δεν συνιστά δικαστική ομολογία), είναι, προεχόντως, απαράδεκτος, αφού η ομολογία είναι αποδεικτικό μέσο και δεν συνιστά "πράγμα" κατά την έννοια που προεκτέθηκε.

Ο ίδιος λόγος, κατά το δεύτερο σκέλος, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθ. 12 του άρθρου 559 ΚΠολΔ που συνίσταται στο ότι το Εφετείο κατά το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος ως προς την αξία ορισμένων κληρονομιαίων ακινήτων δεν προσέδωσε στην παραπάνω ομολογία των τριών πρώτων εναγομένων - αναιρεσιβλήτων την αποδεικτική δύναμη της πλήρους απόδειξης, κατ' άρθρο 352 ΚΠολΔ, σε αντίθεση με τη δικαστική πραγματογνωμοσύνη που εκτιμάται ελεύθερα κατ' άρθρο 387 ΚΠολΔ, στην οποία προσέδωσε μεγαλύτερη δύναμη, ως προς μεν την αιτίαση για τη δικαστική ομολογία είναι απαράδεκτος ως αντιφατικός, σε σχέση με τον ίδιο λόγο κατά το αμέσως παραπάνω πρώτο σκέλος του, καθόσον δεν νοείται το Εφετείο να μην έλαβε υπόψη τη δικαστική ομολογία (πλημμέλεια που αποδίδεται από τον αριθ. 8β του άρθρου 559 ΚΠολΔ) και, παράλληλα, να προσέδωσε σε αυτήν μικρότερη αποδεικτική δύναμη ή καθόλου (ΑΠ 435/2016), ως προς δε την αιτίαση για τη δικαστική πραγματογνωμοσύνη, είναι αβάσιμος, καθόσον, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση το Εφετείο δεν προσέδωσε σ' αυτήν μεγαλύτερη αποδεικτική δύναμη, αλλά εκτίμησε αυτήν ελεύθερα, κατ' άρθρο 387 ΚΠολΔ.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η πιο πάνω αίτηση αναίρεσης, να διαταχθεί, κατ' άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως ισχύει, η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου που καταβλήθηκε και να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη των τριών πρώτων αναιρεσιβλήτων, που παραστάθηκαν, κατά το νόμιμο αίτημα αυτών [ΚΠολΔ. 176, 183, 191 παρ. 2], κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα στο διατακτικό.

Β. Επί της από 22-2-2019 αίτησης αναίρεσης των Χ.Χ. κλπ Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 68,74,556 και 558 του ΚΠολΔ συνάγεται ότι η αίτηση αναίρεσης απευθύνεται κατά του νικήσαντος αντιδίκου του αναιρεσείοντος ή των καθολικών διαδόχων ή των κληροδόχων του, όχι δε και κατά των (απλών) ομοδίκων του, των οποίων η θέση στη δίκη είναι ανεξάρτητη των λοιπών και, ως προς τους οποίους είναι απαράδεκτη, λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος.

Εξαίρεση από τον κανόνα αυτό δικαιολογείται στις περιπτώσεις που η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση περιέχει διάταξη ευνοϊκή για τον απλό ομόδικο και, συγχρόνως, βλαπτική για τον αναιρεσείοντα ομόδικο, που οδηγεί στη δημιουργία επιβλαβούς γι' αυτόν δεδικασμένου (ΟλΑΠ 24/1997, ΟλΑΠ 15/1996, ΑΠ 893/2018). Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προαναφέρθηκε κατά την εξέταση της υπό στοιχείο Α' από 27-2-2019 αίτησης αναίρεσης και προκύπτει από τα διαδικαστικά έγγραφα, οι δεύτερος και τρίτη των αναιρεσιβλήτων Ν.

Λ. και Ε. Λ. υπήρξαν απλοί ομόδικοι των αναιρεσειόντων, τόσο στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, ως συνεναγόμενοι στην αγωγή περί κλήρου για συμπλήρωση της νόμιμης μοίρας της ενάγουσας- πρώτης αναιρεσίβλητης Ε. Χ., που έγινε δεκτή κατά ένα μέρος έναντι όλων, όσο και στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο ως εφεσίβλητοι (όλοι) στην έφεση της ενάγουσας-πρώτης αναιρεσίβλητης, ενώ η έφεση και πρόσθετοι λόγοι των αναιρεσειόντων στρεφόμενοι και κατά των εν λόγω ομοδίκων τους απορρίφθηκαν με την προσβαλλόμενη απόφαση ως απαράδεκτοι για έλλειψη εννόμου συμφέροντος.

Έτσι, η αίτηση αναίρεσης, καθόσον στρέφεται κατά των εν λόγω δεύτερου και τρίτης των αναιρεσιβλήτων, οι οποίοι κατά την εκφώνηση και συζήτηση της υπόθεσης με τη σειρά της από το οικείο πινάκιο δεν εμφανίστηκαν, είναι απαράδεκτη, αφού απευθύνεται κατά απλών ομοδίκων των αναιρεσειόντων και δεν διαλαμβάνεται σ' αυτήν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει διάταξη υπέρ των εν λόγω αναιρεσιβλήτων και, συγχρόνως, βλαπτική σε βάρος των αναιρεσειόντων.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.8 εδ β ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης και όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" κατά την έννοια της διάταξης αυτής θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και, επομένως, θεμελιώνουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης, όπως και ο λόγος της έφεσης, που περιέχει ισχυρισμό παραδεκτό νόμιμο και ορισμένο, όπως και παράπονο κατά της κρίσης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου (Ολ.

Α.Π. 11/1996, ΑΠ 812/2018). Δεν στοιχειοθετείται, όμως, ο λόγος αυτός αναίρεσης όταν το δικαστήριο έλαβε υπόψη προταθέντα ισχυρισμό και λόγο έφεση, και τον απέρριψε ευθέως για οποιοδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό (Ολ. Α.Π.25/2003), αλλά και όταν το δικαστήριο αντιμετωπίζει και απορρίπτει στην ουσία, εκ των πραγμάτων, προβληθέντα ισχυρισμό με την παραδοχή ως αποδειχθέντων γεγονότων αντίθετων προς αυτά που τον συγκροτούν ή στην περίπτωση που αυτό τον απέρριψε, ακόμη και σιωπηρώς, όταν είναι φανερό ότι όντως τον απέρριψε (ΟλΑΠ 11/1996, ΑΠ 812/2018, ΑΠ 545/2019).

Με το δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης, κατά το πρώτο σκέλος, οι αναιρεσείοντες αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθ. 8β του άρθρου 559 ΚΠολΔ, συνιστάμενη στο ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον πέμπτο λόγο έφεσής τους, κατά το σκέλος που αποδίδεται σφάλμα στην πρωτόδικη απόφαση για συναγωγή δικαστικής ομολογίας αυτών ως προς την αξία της ψιλής κυριότητας των αναφερόμενων οριζοντίων ιδιοκτησιών επί της οδού ...

που περιήλθαν με γονική παροχή στον πρώτο εναγόμενο-αναιρεσείοντα από τον κληρονομούμενο. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, καθόσον όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το περιεχόμενο της οποίας θα εκτεθεί παρακάτω, το Εφετείο έλαβε υπόψη το λόγο αυτόν και τον απέρριψε, εκ των πραγμάτων, με το να δεχθεί την αναφερόμενη στην απόφαση αξία των εν λόγω οριζοντίων ιδιοκτησιών.

Περαιτέρω, ο ίδιος λόγος κατά το δεύτερο σκέλος, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, λόγω "έλλειψης" αιτιολογίας, αλλά και αντιφατικών αιτιολογιών, αναφορικά με την αξία των αναφερόμενων και στο πρώτο σκέλος οριζοντίων ιδιοκτησιών, την οποία το Εφετείο προσδιόρισε στο ίδιο μεγαλύτερο ποσό, που και οι ίδιοι είχαν προσδιορίσει με τις πρωτόδικες προτάσεις τους, αντί της μικρότερης αξίας που προσδιόρισε ο πραγματογνώμονας, είναι απορριπτέος, προεχόντως, ως αόριστος και, κατά συνέπεια, ως απαράδεκτος, διότι δεν αναφέρονται ποιες είναι οι διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκαν (ΑΠ 860/2018, ΑΠ 766/2017). Σε κάθε περίπτωση, ο λόγος είναι απαράδεκτος, διότι υπό το πρόσχημα της θεμελίωσής του στον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πλήττεται η αναιρετικά ανέλεγκτη περί των πραγμάτων κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, αλλά και επειδή οι αιτιάσεις αφορούν σε ελλείψεις στην εκτίμηση των αποδείξεων από το δικαστήριο και στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, που δεν ιδρύουν τον παραπάνω λόγο και δεν υπόκεινται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου κατ' άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 24/1992).

Επίσης, ο ίδιος λόγος κατά το τρίτο σκέλος, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθ. 11α του άρθρου 559 ΚΠολΔ, που συνίσταται στο ότι το Εφετείο παρά το νόμο δέχθηκε δικαστική ομολογία των αναιρεσειόντων ως προς τη μεγαλύτερη προσδιοριζόμενη από αυτούς αξία των παραπάνω οριζοντίων ιδιοκτησιών, μολονότι (κατά τα υποστηριζόμενα) δικαστική ομολογία δεν χωρεί "για τις αξίες", είναι προεχόντως αβάσιμος, διότι στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, αφού, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο δεν δέχθηκε δικαστική ομολογία ως προς το εν λόγω ζήτημα, αλλά απλά προσδιόρισε, κατά την κρίση του, τις αναφερόμενες αξίες των εν λόγω οριζοντίων ιδιοκτησιών με βάση τα αναφερόμενα στην απόφαση αποδεικτικά μέσα, που συμπίπτουν με το ίδιο ποσό που προσδιόρισαν και οι εναγόμενοι.

Με το λόγο αναίρεσης από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ελέγχονται και σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, κυρία παρέμβαση, ένσταση κλπ ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 281 ΑΚ, η άσκηση του δικαιώματος απαγορεύεται αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος. Κατά την αληθή έννοια της διάταξης αυτής, το δικαίωμα ασκείται καταχρηστικά και όταν η συμπεριφορά του δικαιούχου που προηγήθηκε της άσκησής του ή η πραγματική κατάσταση που διαμορφώθηκε κατά το διάστημα που μεσολάβησε ή οι περιστάσεις που μεσολάβησαν, χωρίς κατά νόμο να εμποδίζουν τη γένεση ή να επάγονται την απόσβεση του δικαιώματος, καθιστούν μη ανεκτή τη μεταγενέστερη άσκησή του, κατά τις περί δικαίου και ηθικής αντιλήψεις του μέσου κοινωνικού ανθρώπου, αφού τείνει στην ανατροπή κατάστασης που δημιουργήθηκε υπό ορισμένες ειδικές συνθήκες και διατηρήθηκε για πολύ χρόνο, με επακόλουθο να συνεπάγεται επαχθείς συνέπειες για τον υπόχρεο (ΟλΑΠ 5/2011).

Απαιτείται, δηλαδή, για να χαρακτηριστεί καταχρηστική η άσκηση του δικαιώματος, να έχει δημιουργηθεί στον υπόχρεο, από τη συμπεριφορά του δικαιούχου σε συνάρτηση με εκείνη του υπόχρεου και μάλιστα ευλόγως, η πεποίθηση ότι ο δικαιούχος δεν θα ασκήσει το δικαίωμά του (ΟλΑΠ 5/2011), οι δε πράξεις ή παραλείψεις του δικαιούχου και, γενικά, η συμπεριφορά του να έλαβαν χώρα μετά τη γέννηση του δικαιώματος.

Στην προκείμενη περίπτωση από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει ότι οι αναιρεσείοντες, ως εναγόμενοι, προς απόκρουση της ένδικης εναντίον τους αγωγής πρότειναν παραδεκτά στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο την ένσταση της καταχρηστικής άσκησης της αγωγικής αξίωσης, την οποία επανέφεραν ως εκκαλούντες στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, ισχυριζόμενοι ότι με άτυπη σύμβαση νέμησης ανιόντος (ΑΚ 1891), που καταρτίστηκε μεταξύ της ενάγουσας, του πρώτου εναγομένου αδελφού της και των γονέων τους, Ν.

Χ. του Π. και Α. συζ. Ν. Χ., οι τελευταίοι διένειμαν την περιουσία τους μεταξύ των δύο τέκνων τους. Ότι η ενάγουσα, μολονότι είχε αποδεχθεί ανεπιφύλακτα την ως άνω διανομή, προς την οποία είναι εναρμονισμένη η από 19-4-2010 ιδιόγραφη διαθήκη του ήδη αποβιώσαντος πατέρα της, άσκησε την από 28-2-2013 αγωγή, με την οποία προσέβαλε την εν λόγω διαθήκη.

Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη μείζονα σκέψη, η ένσταση αυτή κρίνεται απορριπτέα ως μη νόμιμη, καθόσον αναφέρεται σε γεγονότα που έλαβαν χώρα πριν από τη γέννηση του δικαιώματος (αναγνώρισης εξ αδιαθέτου κληρονομικού δικαιώματος και συμπλήρωσης νόμιμης μοίρας) που ασκεί η ενάγουσα με την ανωτέρω περί κλήρου αγωγή της, τα οποία, ακόμη και αν θεωρηθούν αληθή, δεν καθιστούν καταχρηστική την άσκηση του εν λόγω δικαιώματος.

Επομένως, το Εφετείο, που απέρριψε ως μη νόμιμη την ένσταση αυτή, ορθώς ερμήνευσε και δεν εφήρμοσε τη διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ.

Συνεπώς, ο τρίτος λόγος αναίρεσης από τον αρ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ της ευθείας παραβίασης της διάταξης του άρθρου 281 ΑΚ, που υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1825, 1827,1830, 1831,1833, 1834, 1835, 1896 και 1899 ΑΚ προκύπτει ότι στην περίπτωση που υπάρχουν περισσότεροι κατιόντες του κληρονομουμένου για την εξεύρεση της πλασματικής ομάδας της κληρονομιάς, όταν επιβάλλεται να λειτουργήσει η διαδικασία της συνεισφοράς και τον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας κατιόντα που αξιώνει τη συμπλήρωσή της, πρώτα αποτιμάται η αξία της πραγματικής ομάδας, δηλαδή, του συνόλου των περιουσιακών στοιχείων που ανήκαν στον κληρονομούμενο κατά το θάνατό του, με την αξία που είχαν κατά το χρόνο αυτό, (πραγματική ομάδα), από την οποία αφαιρούνται (εφόσον υπάρχουν) τα χρέη της κληρονομιάς, οι δαπάνες κηδείας του κληρονομουμένου καθώς και οι δαπάνες απογραφής της κληρονομιάς, και στη συνέχεια αφαιρείται η μερίδα του τυχόν επιζώντος (1/4) (ΑΠ 502/2014, ΑΠ 943/2015).

Κατόπιν προστίθενται, με την αξία του χρόνου κατά τον οποίο έγιναν, όλες οι παροχές προς μεριδούχους ή τρίτους που αναφέρονται στην ΑΚ 1831 παρ. 2, στις οποίες ανήκουν και οι συνεισενεκτέες παροχές και εφόσον έλαβε χώρα ουσιώδης υποτίμηση του νομίσματος, γίνεται, κατ' εφαρμογή της αρχής της καλής συναλλακτικής πίστης, αναγωγή της αξίας αυτής των παροχών σε νόμισμα της ίδιας πραγματικής αξίας κατά το χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου, και έτσι δημιουργείται η πλασματική ομάδα της κληρονομιάς (ΑΠ 968/2017).

Με βάση την έτσι προσδιοριζόμενη πλασματική κληρονομική ομάδα εξευρίσκεται η εξ αδιαθέτου μερίδα του κληρονόμου που αξιώνει τη συμπλήρωση της νόμιμης μοίρας. Ακολούθως, το άθροισμα το οποίο προκύπτει από την παραπάνω πρόσθετη διαιρείται με τον αριθμό των κατιόντων κληρονόμων. Το πηλίκον της διαίρεσης αυτής αποτελεί την πλασματική εξ αδιαθέτου μερίδα κάθε κατιόντος.

Στη συνέχεια, από το παραπάνω πηλίκον αφαιρείται η αξία της συνεισενεκτέας παροχής, την οποία είχε λάβει ο υπόχρεος σε συνεισφορά κατιών και το εξαγόμενο υπόλοιπο παριστάνει την τελική εξ αδιαθέτου μερίδα του και με βάση το υπόλοιπο αυτό εξευρίσκεται η νόμιμη μοίρα (ΑΠ 943/2015, ΑΠ 1704/2010). Κατόπιν, διαιρείται δια δύο η αξία της εξ αδιαθέτου μερίδας του κατιόντος για την εξεύρεση της νόμιμης μοίρας του, η οποία πραγματοποιείται και συγκεντρώνεται στην πραγματική κληρονομική ομάδα, με τον καθορισμό της σε αντίστοιχο ποσοστό και, εφόσον η συνεισενεκτέα παροχή είναι και καταλογιστέα (που συμβαίνει κατά κανόνα) στη νόμιμη μοίρα, αφαιρείται και το μισό της συνεισενεκτέας και καταλογιστέας παροχής, ώστε να καταλογίζεται στη νόμιμη μοίρα ολόκληρη και, εφόσον υπάρχει υπόλοιπο υπέρ του μεριδούχου, υφίσταται δικαίωμά του για το υπόλοιπο, (ΑΠ 1306/1999, ΑΠ 1303/2001).

Στη συνέχεια, (αν υπάρχει υπόλοιπο) σχηματίζεται κλάσμα με αριθμητή την έτσι προσδιοριζόμενη αξία της νόμιμης μοίρας και παρονομαστή την αξία των στοιχείων της πραγματικής κληρονομικής ομάδας, από τα οποία (χωρίς αφαίρεση των παραπάνω χρεών και δαπανών) θα λάβει ο μεδιδούχος το απαιτούμενο ποσοστό για τη συμπλήρωση της νόμιμης μοίρας του.

Το κλάσμα αυτό ή ο δεκαδικός αριθμός που προκύπτει από τη διαίρεση του αριθμητή με τον παρονομαστή, αποτελεί το ποσοστό το οποίο πρέπει να λάβει ο μεριδούχος, (πέραν εκείνων που τυχόν είχαν καταληφθεί σε αυτόν) αυτούσιο, σε κάθε αντικείμενο της πραγματικής ομάδας της κληρονομιάς για να συμπληρωθεί ή να ληφθεί η νόμιμη μοίρα του (ΑΠ 512/2018, ΑΠ 135/2017).

Ο με τον παραπάνω τρόπο υπολογισμός της νόμιμης μοίρας στην περίπτωση των συνεισενεκτέων και καταλογιστέων παροχών, δηλαδή, με την σταδιακή αφαίρεση ολόκληρης της παροχής από την πλασματική εξ αδιαθέτου μερίδα του υπόχρεου σε συνεισφορά, ουσιαστικά όμως (με τη διαίρεση στη συνέχεια της μερίδας δια δύο), με την αφαίρεση κατά το μισό μεν από την εξ αδιαθέτου μερίδα (ως συνεισενεκτέα) και κατά το άλλο μισό από τη νόμιμη μοίρα (ως καταλογιστέα) (ΑΠ 1303/2001), δεν αλλάζει κατ' αποτέλεσμα, αν αντί της ανωτέρω σταδιακής αφαίρεσης, η καταλογιστέα και συνεισενεκτέα παροχή αφαιρεθεί ολόκληρη μία μόνο φορά από τη νόμιμη μοίρα (ΑΠ 1301/2001, ΑΠ 512/2018, ΑΠ 135/2017).

Επίσης, από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.1 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι ο λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή, αν εφαρμοστεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, αντίστοιχα δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου τα πραγματικά περιστατικά ή, όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται με βάση το πραγματικό κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση. Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε, μετ' ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων μεταξύ άλλων, αναφορικά με την ένδικη αγωγή έναντι των τριών πρώτων εναγομένων-αναιρεσειόντων τα ακόλουθα κρίσιμα περιστατικά:

"Στη ..., στις 28-7-2010, απεβίωσε ο Ν. Χ. του Π., κάτοικος εν ζωή ..., ο οποίος άφησε πλησιέστερους κατά την ημέρα του θανάτου του συγγενείς 1) τη σύζυγό του, Α. Χ., το γένος Χ. και Α. Β., 2) τον υιό του, Χ. Χ. του Ν. και Α., που γεννήθηκε το έτος 1966, και 3) την κόρη του, Ε. Χ. του Ν. και της Α., συζ. Κ. Λ., που γεννήθηκε το έτος 1964. Κατά τον χρόνο του θανάτου του, ο ανωτέρω αποβιώσας ήταν κύριος και νομέας των κατωτέρω περιουσιακών στοιχείων: 1) Ενός οικοπέδου άρτιου και οικοδομήσιμου, κείμενου εντός του εγκεκριμένου σχεδίου του Δήμου ...

Αττικής και επί της οδού ..., μετά της επ' αυτού οικοδομής, αποτελούμενης από Β' υπόγειο, Α' υπόγειο, ισόγειο, πρώτο και δεύτερο πάνω από το ισόγειο ορόφους και δώμα, η οποία έχει υπαχθεί στις διατάξεις του Ν. 3741/1929 "περί της ιδιοκτησίας κατ' ορόφους" και των άρθρων 1002 και 1117 ΑΚ δυνάμει της υπ' αριθ. ...7-5-2009 πράξης σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας της Συμβολαιογράφου Αθηνών Μ.

Ζ. και αποτελείται από τις εξής οριζόντιες ιδιοκτησίες: Α) Το Β' υπόγειο από α) την υπ' αριθ. … αποθήκη, η οποία έχει επιφάνεια 7,00 τ.μ. και ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 10/1000 εξ αδιαιρέτου, β) την υπ' αριθ. … αποθήκη, η οποία έχει επιφάνεια 5,00 τ.μ. και ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 8/1000 εξ αδιαιρέτου, γ) την υπ' αριθ.

… αποθήκη, η οποία έχει επιφάνεια 60,00 τ.μ. και ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 57/1000 εξ αδιαιρέτου, Β) το Α' υπόγειο από α) την υπ' αριθ. … αποθήκη, η οποία έχει επιφάνεια 50,00 τ.μ. και ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 47/1000 εξ αδιαιρέτου, β) την υπ' αριθ. 2 αποθήκη, η οποία έχει επιφάνεια 35,00 τ.μ. και ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 33/1000 εξ αδιαιρέτου, Γ) το ισόγειο από το υπό στοιχ. ...

διαμέρισμα, το οποίο έχει επιφάνεια 210,00 τ.μ. και ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 325/1000 εξ αδιαιρέτου, ανήκει δε σ' αυτό κατ' αποκλειστική χρήση η υπό στοιχ. Α θέση στάθμευσης αυτοκινήτου του ακάλυπτου χώρου του οικοπέδου, Δ) ο πρώτος πάνω από το ισόγειο όροφος από το υπό στοιχ. ... διαμέρισμα, το οποίο έχει επιφάνεια 210,00 τ.μ.

και ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 196/1000 εξ αδιαιρέτου, ανήκει δε σ' αυτό κατ' αποκλειστική χρήση η υπό στοιχ. Γ θέση στάθμευσης αυτοκινήτου του ακάλυπτου χώρου του οικοπέδου, Ε) ο δεύτερος πάνω από το ισόγειο όροφος από το υπό στοιχ. ... διαμέρισμα, το οποίο έχει επιφάνεια 210,00 τ.μ. και ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 284/1000 εξ αδιαιρέτου, ανήκουν δε σ' αυτό κατ' αποκλειστική χρήση αφενός η υπό στοιχ.

Β θέση στάθμευσης αυτοκινήτου του ακάλυπτου χώρου του οικοπέδου και αφετέρου η υπό στοιχ. ... ταράτσα του δώματος, η οποία έχει επιφάνεια 270,67 τ.μ., και ΣΤ) την υπό στοιχ. ... οριζόντια ιδιοκτησία του δώματος, η οποία έχει επιφάνεια 35,00 τ.μ. και ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 40/1000 εξ αδιαιρέτου. 2) Ενός οικοπέδου κείμενου στη ...

και επί της οδού ..., το οποίο έχει επιφάνεια 685,25 τ.μ. 3) α. Της υπό στοιχ. ... οριζόντιας ιδιοκτησίας (διαμερίσματος) του δευτέρου πάνω από το ισόγειο ορόφου πολυκατοικίας κτισμένης επί οικοπέδου κείμενου στο ... και επί της πλατείας 28ης Οκτωβρίου αριθ. …, η οποία (οριζόντια ιδιοκτησία) έχει επιφάνεια 89,80 τ.μ.

και ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 132/1000 εξ αδιαιρέτου, και β. ποσοστού 141/1000 εξ αδιαιρέτου του ως άνω οικοπέδου, το οποίο (ποσοστό) αντιστοιχεί στο δικαίωμα επέκτασης καθ' ύψος ("υψούν") της επ' αυτού υφιστάμενης οικοδομής. 4) Ενός οικοπέδου μετά της επ' αυτού διώροφης οικοδομής, το οποίο βρίσκεται στα ...

και επί της οδού ... και έχει επιφάνεια 4.035,60 τ.μ. με βάση την υπ' αριθ. …1995 Πράξη Εφαρμογής, όπως κυρώθηκε με την υπ' αριθ. 3751/818/1-8-1995 απόφαση του Νομάρχη Αττικής. 5) Διακοσίων (200) εταιρικών μεριδίων της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "… Ε.Π.Ε.", των οποίων η αξία κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου ήταν μηδενική, όπως συνομολογείται από αμφότερα τα διάδικα μέρη.

Η ως άνω εταιρεία έχει ήδη λυθεί δυνάμει της υπ' αριθ. .../1-3-2011 πράξης της Συμβολαιογράφου Αθηνών Μ. Ζ., που καταχωρήθηκε στα βιβλία εταιρειών του Πρωτοδικείου Αθηνών με αύξ. αριθμό γενικό .../2011 και ειδικό ...2011 και δημοσιεύθηκε νόμιμα στο υπ' αριθ. 1510/24-3-2011 ΦΕΚ ΤΑΕ & ΕΠΕ. Από την εκτίμηση της υπ' αριθ. ...2015 έκθεσης πραγματογνωμοσύνης, που συνέταξε ο διορισθείς με την υπ' αριθ. 2904/2014 απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου πραγματογνώμονας Ν.

Δ., πολιτικός μηχανικός, σε συνδυασμό με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα που νομίμως επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, προκύπτουν ως προς τα ανωτέρω κληρονομιαία ακίνητα τα ακόλουθα: Α) Όσον αφορά την οικοδομή επί της οδού ..., στη ...: α) Στην πράξη το επίπεδο του δαπέδου της πιλοτής βρίσκεται κάτω από τη στάθμη του δρόμου, με αποτέλεσμα τα επίπεδα του κτιρίου να έχουν διαμορφωθεί ως εξής:

υπόγειο, ημιυπόγειο, υπερυψωμένο ισόγειο, πρώτος όροφος, δεύτερος όροφος και δώμα. β) Η υπ' αριθ. 1 αποθήκη έχει μετατραπεί αυθαίρετα σε χώρο κύριας χρήσης (γραφείο) και διαθέτει δάπεδα από γκρο μπετόν, τζάκι και εξωτερικά κουφώματα αλουμινίου με μονά τζάμια. γ) Η υπ' αριθ. 2 αποθήκη έχει κατασκευαστεί καθ' υπέρβαση της οικοδομικής αδείας στον πίσω ακάλυπτο χώρο οικοπέδου (πολεοδομικά αυθαίρετο), με αποτέλεσμα στην πράξη να είναι ισόγειο επιφάνειας 48,70 τ.μ., κατασκευάστηκε δε το 1980 και θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κατοικία μόνο μετά από ριζική ανακαίνιση.

Έχει πρόσβαση σε αύλειο χώρο διαμορφωμένο με επίστρωση πλακιδίων και γκαζόν, καθώς και στους χώρους στάθμευσης της πολυκατοικίας, ενώ η οροφή της είναι κατασκευασμένη από γυψοσανίδες με επικάλυψη από ελλενίτ. δ) Το υπό στοιχ. ... διαμέρισμα του ισογείου κατασκευάστηκε το 1974 και στην πράξη, λόγω υποβάθμισης της οροφής του υπογείου σε σχέση με το επίπεδο του δρόμου, έχει υπερυψωθεί και έχει εμφάνιση πρώτου ορόφου, ε) Το υπό στοιχ. ...

διαμέρισμα του πρώτου πάνω από το ισόγειο ορόφου κατασκευάστηκε το 1979 και έχει εμφάνιση δευτέρου ορόφου για τον προαναφερθέντα λόγο. στ) Το υπό στοιχ. ... διαμέρισμα του δευτέρου πάνω από το ισόγειο ορόφου κατασκευάστηκε το 1979 και έχει εμφάνιση τρίτου ορόφου για τον ίδιο λόγο. ζ) Τμήμα της επιφάνειας του δώματος είναι πολεοδομικά νόμιμο (24,50 τ.μ.), ενώ καθ' υπέρβαση της οικοδομικής αδείας και σε χώρο εκτός νομίμου περιγράμματος (πολεοδομικά αυθαίρετο) έχει κατασκευαστεί το υπόλοιπο τμήμα επιφάνειας 32,10 τ.μ., με αποτέλεσμα στην πράξη το δώμα να έχει επιφάνεια 56,60 τ.μ., κατασκευάστηκε δε το έτος 1979.

Β) Ως προς το οικόπεδο επί της οδού ..., στη ..., έχει επιφάνεια 685,25 τ.μ. και είναι άρτιο και οικοδομήσιμο, ενώ κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου ίσχυε στην περιοχή αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών. Γ) Όσον αφορά το υπό στοιχ. ... διαμέρισμα της κείμενης στο ... και επί της πλατείας ... πολυώροφης οικοδομής, καθώς και το δικαίωμα επέκτασης καθ' ύψος της εν λόγω οικοδομής, υφίσταται υπόλοιπο συντελεστή για ανοικοδόμηση, αλλά η υλοποίηση της επέκτασης είναι τεχνικά δύσκολη και αβέβαιη, καθώς απαιτείται συναίνεση των συνιδιοκτητών του κτιρίου για τη στατική του ενίσχυση.

Δ) Ως προς το οικόπεδο μετά της επ' αυτού διώροφης οικοδομής, το οποίο βρίσκεται στα ... και επί της οδού ..., πρέπει να σημειωθεί ότι εντός αυτού υπάρχουν α) ένα διώροφο κυρίως κτίσμα, επιφάνειας 109,20 τ.μ. ανά επίπεδο, πλέον 16,24 τ.μ. ως αυθαίρετη επέκταση στον πρώτο όροφο, ο χρόνος κατασκευής του οποίου ανάγεται στο χρονικό διάστημα 1974-1978, ειδικότερα δε, πρόκειται για δύο ανεξάρτητα διαμερίσματα από οπλισμένο σκυρόδεμα, με κεραμοσκεπή-πλάκα, ενώ θέα προς τη θάλασσα υπάρχει μόνο από τον πρώτο όροφο, β) ένα αυθαίρετο υπόστεγο, επιφάνειας 79,30 τ.μ., με μικρό πλακοσκεπές κτίσμα 3,57 τ.μ., ο χρόνος κατασκευής του οποίου ανάγεται στο χρονικό διάστημα 1974-1978, γ) ένα αυθαίρετο υπόστεγο, επιφάνειας 37,11 τ.μ., με μικρό πλακοσκεπές κτίσμα 5,21 τ.μ., ο χρόνος κατασκευής του οποίου ανάγεται στο χρονικό διάστημα 1974-1978, δ) τρία πρόχειρα αυθαίρετα κτίσματα, ένα κεραμοσκεπές, ένα λιθόκτιστο και ένα με στέγη από ελλενίτ, συνολικής επιφάνειας 82,10 τ.μ., ο χρόνος κατασκευής των οποίων ανάγεται στο χρονικό διάστημα 1974- 1978, ε) ένα ισόγειο ξύλινο κεραμοσκεπές αυθαίρετο κτίσμα (ξενώνας με W.C.), επιφάνειας 21,29 τ.μ., ο χρόνος κατασκευής του οποίου ανάγεται στο έτος 2000, στ) μια κολυμβητική δεξαμενή (πισίνα), επιφάνειας 86,96 τ.μ., από τα οποία τα 75 τ.μ.

είναι πολεοδομικά νόμιμα, ο δε χρόνος κατασκευής της ανάγεται στο έτος 1978, και ζ) εντός του οικοπέδου υπάρχουν 142 δένδρα (πορτοκαλιές, ελαιόδενδρα, λεμονιές, βερικοκιές, μανταρινιές, μουριές, αχλαδιές, συκιές, βανίλιες και μηλιές). Με αυτές τις παραδοχές και μετά από συνεκτίμηση των νομίμως επικαλούμενων και προσκομιζόμενων από τους διαδίκους αποδεικτικών μέσων, το Δικαστήριο κρίνει ότι η πραγματική αξία των ως άνω κληρονομιαίων ακινήτων ανερχόταν, κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου (28-7-2010), στα εξής ποσά:

Α) Οριζόντιες ιδιοκτησίες επί της οδού ..., στη ...: α) υπ' αριθ. 4 αποθήκη Β' υπογείου (στην πράξη Α' υπογείου) 3.000 ευρώ, β) υπ' αριθ. …αποθήκη Β' υπογείου (στην πράξη Α' υπογείου) 2.500 ευρώ, γ) υπ' αριθ. …αποθήκη Β' υπογείου (στην πράξη Α' υπογείου) 30.000 ευρώ, δ) υπ' αριθ. …αποθήκη Α' υπογείου (στην πράξη ισογείου) με χρήση γραφείου 40.000 ευρώ, ε) υπ' αριθ. 2 αποθήκη Α'υπογείου (στην πράξη ισογείου) 5.000 ευρώ, στ) υπό στοιχ. ...

διαμέρισμα ισογείου (στην πράξη πρώτου ορόφου) 300.000 ευρώ, ζ) υπό στοιχ. ... διαμέρισμα πρώτου ορόφου (στην πράξη δευτέρου ορόφου) 344.000 ευρώ, η) υπό στοιχ. ... διαμέρισμα δευτέρου ορόφου (στην πράξη τρίτου ορόφου) 386.000 ευρώ και γ) υπό στοιχ.... οριζόντια ιδιοκτησία του δώματος 100.000 ευρώ. Β) Οικόπεδο επί της οδού ..., στη ..., 1.365.000 ευρώ.

Γ) α) Υπό στοιχ. ... διαμέρισμα δευτέρου ορόφου πολυώροφης οικοδομής κείμενης στο ... επί της πλατείας ..., 116.000 ευρώ και β) δικαίωμα επέκτασης καθ' ύψος της ως άνω οικοδομής 43.000 ευρώ. Δ) Οικόπεδο μετά της επ' αυτού διώροφης οικοδομής, κείμενο στα ... και επί της οδού ..., 850.000 ευρώ.

Συνεπώς, η αξία της πραγματικής κληρονομικής ομάδας του αποβιώσαντος Ν. Χ. ανερχόταν, κατά τον χρόνο του θανάτου του (28-7-2010), στο συνολικό ποσό των (3.000 + 2.500+ 30.000 + 40.000 + 5.000 + 300.000 + 344.000 + 386.000 + 100.000 + 1.365.000 + 116.000 + 43.000 + 850.000 =) 3.584.500 ευρώ ................. Περαιτέρω, αποδεικνύεται ότι με τις από 20-9-2008 και 19-4-2010 δύο ιδιόγραφες διαθήκες, από τις οποίες η πρώτη δημοσιεύθηκε με τα υπ' αριθ. 176/13-12-2013 πρακτικά του Ειρηνοδικείου Αθηνών και κηρύχθηκε κυρία με την υπ' αριθ. 59/13-12-2013 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, ενώ η δεύτερη δημοσιεύθηκε με τα υπ' αριθ. 1485/4-3-2011 πρακτικά του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και κηρύχθηκε κυρία με την υπ' αριθ. 565/4-3-2011 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, ο κληρονομούμενος Ν.

Χ. του Π. όρισε τα εξής: Α) Με την από 20-9-2008 ιδιόγραφη διαθήκη: "Στον ... και το εξοχικό μου σπίτι εγώ ο Ν. Χ. του Π. και της Ε. συντάσσω τη διαθήκη μου αυτή και ορίζω κληρονόμους ως κάτωθι α) Χ. Α. γυναίκα μου αφήνω την επικαρπία του πρώτου ορόφου επί της ... εκεί που μένουμε τριάντα χρόνια, ως επίσης μιας θέσης πάρκινγκ και μια μικρή αποθήκη στο υπόγειο, την δε ψιλή κυριότητα στην εγγονή μου Α.

Χ. του Χ., β) Στην κόρη μου Ε. Χ. αφήνω τον τρίτο όροφο (δηλαδή εκεί που μένει) επί της ..., ως και το δώμα και το δικαίωμα υψούν με μια θέση στο υπόγειο υπαίθριο γκαράζ και τη μικρή αποθήκη στο υπόγειο δίπλα στο μηχανοστάσιο του ασανσέρ. Όλα τα ανωτέρω της αφήνω την επικαρπία και την ψιλή κυριότητα στον εγγονό μου Ν.

Λ. του Κ.. γ) Στον γιο μου Χ. Χ. αφήνω την επικαρπία του 2ου ορόφου (δηλαδή εκεί που μένει επί της ...), ως επίσης το γραφείο στην πιλοτή, τη μεγάλη αποθήκη στο υπόγειο, το υπαίθριο πάρκινγκ στην πιλοτή και την αποθήκη όπισθεν του γραφείου (ησυχαστήριο) δίπλα στη γεώτρηση, σε όλα τα ανωτέρω αφήνω την ψιλή κυριότητα στην εγγονή μου Ι.

Χ. Χ. Στον γιο μου Χ. Χ. αφήνω την πλήρη κυριότητα του οικοπέδου μου .... Ως επίσης την πλήρη κυριότητα του κτήματός μου στον … μετά της οικίας στα .... Επίσης την επικαρπία του ακινήτου μου στο … και επί της οδού … ισογείου και πρώτου ορόφου και την ψιλή κυριότητα αφήνω εξ αδιαιρέτου στις δύο εγγονές μου Α. και Ι.

Χ. Χ. Επίσης αφήνω στον Χ. Χ. το μερίδιό μου της εταιρείας ... ΕΠΕ. Αυτή είναι η επιθυμία μου ανακαλώ κάθε προηγούμενη διαθήκη μου και καλώ τους κληρονόμους μου να σεβαστούν τη διαθήκη μου αυτή." Β) Με την από 19-4-2010 ιδιόγραφη διαθήκη: "Στη … σήμερα την 19-4-2010 εγώ ο Ν. Χ. και στην οικία μου που βρίσκεται στην οδό ...

συντάσσω τη διαθήκη μου αυτή με την οποία ορίζω την τύχη της περιουσίας μου μετά τον θάνατό μου, ως και τα πρόσωπα εις τα οποία θέλω να περιέλθει αυτή. Στην τριώροφη πολυκατοικία ... και επί του ισογείου 175 τ.μ. που διαμένουμε εγώ με τη σύζυγό μου Α. αφήνω την επικαρπία στη σύζυγό μου Α. και την ψιλή κυριότητα στην εγγονή μου Α.

Χ. του Χ.. 2ον) Στον 1ο όροφο που διαμένει ο γιος μου Χ. 175 τ.μ. αφήνω την επικαρπία στον Χ. Χ. και την ψιλή κυριότητα στην κόρη του Ι. Χ. Χ.. 3) Στον δεύτερο όροφο και στα 175 τ.μ. που διαμένει η κόρη μου Ε. της αφήνω την επικαρπία αυτού και την ψιλή κυριότητα στον εγγονό μου Ν. Λ. του Κ., ως επίσης του αφήνω την αποκλειστική χρήση της ταράτσας και του μικρού δώματος 12 τ.μ.

που βρίσκεται σ' αυτήν. Στο ισόγειο αφήνω όλους τους μικρούς κοινόχρηστους χώρους ή όπου αλλού υπάρχουν στον Χ. Χ., εκτός των δύο μικρών αποθηκών δίπλα στο μηχανοστάσιο του ασανσέρ και του υπαίθριου πάρκινγκ που αφήνει και σήμερα το αυτοκίνητό της στην κόρη μου Ε. Χ.. Εν περιπτώσει πωλήσεως λόγω ανάγκης ή σεισμού το οικόπεδο ...

ανήκει σε τρία ίσα μερίδια που ανήκουν κατά την επικαρπία στη σύζυγό μου Α. και στα παιδιά μου Χ. και Ε. και κατά ψιλή κυριότητα στα εγγόνια μου, Α. Χ. του Χ., Ι. Χ. του Χ. και Ν. Λ. του Κ.. Τέλος στον γιο μου Χ. Χ. του αφήνω το δίπλα οικόπεδο Κ. Πολίτη 5, περίπου 674 τ.μ., ως και το σπίτι μου στον ... με το υπάρχον οικόπεδο.

Στην εγγονή μου Λ. Ε. της αφήνω το διαμέρισμά μου 85 τ.μ. περίπου στο ... και επί της 28ης Οκτωβρίου 8, ως και το υψούν της πολυκατοικίας αυτής." Με τις ανωτέρω ιδιόγραφες διαθήκες του, ο κληρονομούμενος Ν. Χ. του Π. εγκατέστησε μοναδικούς κληρονόμους του τους διαδίκους της παρούσας δίκης και τη (μη διάδικο) σύζυγό του, Α.

Χ., το γένος Χ. και Α. Β., στους οποίους κατέλιπε τα ακόλουθα περιουσιακά στοιχεία: Α) Όσον αφορά τις οριζόντιες ιδιοκτησίες επί της οδού ..., στη ..., α) υπ' αριθ. 4 και 5 αποθήκες Β' υπογείου κατά πλήρη κυριότητα στην ενάγουσα (πρόκειται για τις δύο μικρές αποθήκες, για τις οποίες γίνεται λόγος στη δεύτερη διαθήκη), β) υπ' αριθ.

… αποθήκη Β' υπογείου κατ' επικαρπία στον πρώτο εναγόμενο - υιό του Χ. Χ. και κατά ψιλή κυριότητα στην τρίτη εναγομένη - εγγονή του Ι. Χ. (πρόκειται για τη μεγάλη αποθήκη στο υπόγειο, για την οποία γίνεται λόγος στην πρώτη διαθήκη). γ) υπ' αριθ. 1 αποθήκη Α' υπογείου κατ' επικαρπία στον πρώτο εναγόμενο - υιό του Χ.

Χ. και κατά ψιλή κυριότητα στην τρίτη εναγομένη - εγγονή του Ι. Χ. (πρόκειται για το γραφείο στην πιλοτή, για το οποίο γίνεται λόγος στην πρώτη διαθήκη), δ) υπ' αριθ. 2 αποθήκη Α' υπογείου κατ' επικαρπία στον πρώτο εναγόμενο - υιό του Χ. Χ. και κατά ψιλή κυριότητα στην τρίτη εναγομένη - εγγονή του Ι. Χ. (πρόκειται για την αποθήκη όπισθεν του γραφείου (ησυχαστήριο) δίπλα στη γεώτρηση, για την οποία γίνεται λόγος στην πρώτη διαθήκη), ε) υπό στοιχ. ...

διαμέρισμα ισογείου κατ' επικαρπία στη σύζυγό του Α. χήρα Ν. Χ. και κατά ψιλή κυριότητα στη δεύτερη εναγομένη - εγγονή του Α. Χ., στ) υπό στοιχ. ... διαμέρισμα πρώτου ορόφου κατ' επικαρπία στον πρώτο εναγόμενο - υιό του Χ. Χ. και κατά ψιλή κυριότητα στην τρίτη εναγομένη - εγγονή του Ι. Χ., ζ) υπό στοιχ. ... διαμέρισμα δευτέρου ορόφου κατ' επικαρπία στην ενάγουσα και κατά ψιλή κυριότητα στον τέταρτο εναγόμενο - εγγονό του Ν.

Λ., η) υπό στοιχ. ... οριζόντια ιδιοκτησία του δώματος κατ' επικαρπία στην ενάγουσα και κατά ψιλή κυριότητα στον τέταρτο εναγόμενο - εγγονό του Ν. Λ.. Β) Το οικόπεδο επί της οδού ..., στη ..., κατά πλήρη κυριότητα στον πρώτο εναγόμενο - υιό του Χ. Χ.. Γ) Το οικόπεδο μετά της επ' αυτού διώροφης οικίας, που βρίσκεται στα ...

και επί της οδού ..., κατά πλήρη κυριότητα στον πρώτο εναγόμενο - υιό του Χ. Χ.. Δ) α) υπό στοιχ. ... διαμέρισμα του δευτέρου πάνω από το ισόγειο ορόφου πολυκατοικίας κτισμένης επί οικοπέδου κείμενου στο ... και επί της πλατείας ..., κατά πλήρη κυριότητα στην πέμπτη εναγομένη - εγγονή του Ε. Λ., β) ποσοστό 141/1000 εξ αδιαιρέτου του ως άνω οικοπέδου, το οποίο (ποσοστό) αντιστοιχεί στο δικαίωμα επέκτασης καθ' ύψος της επ' αυτού υφιστάμενης οικοδομής, στην πέμπτη εναγομένη - εγγονή του Ε.

Λ.. Ε) διακόσια (200) εταιρικά μερίδια της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "... Ε.Π.Ε." στον πρώτο εναγόμενο - υιό του Χ. Χ.. Τέλος, όσον αφορά τις αναφερόμενες στην από 20-9-2008 διαθήκη οριζόντιες ιδιοκτησίες του ισογείου και του πρώτου ορόφου πολυκατοικίας κείμενης στο ... και επί της οδού ..., ως προς τις οποίες ο διαθέτης ορίζει να περιέλθουν κατ' επικαρπία στον υιό του Χ.

Χ. και κατά ψιλή κυριότητα ισομερώς στις εγγονές του Α. Χ. και Ι. Χ., δεν περιλαμβάνονται στην κληρονομία του διαθέτη Ν. Χ., καθόσον ο τελευταίος, δυνάμει του υπ' αριθ. ...12-2009 συμβολαίου γονικής παροχής της Συμβολαιογράφου Αθηνών Θ. Α., που μεταγράφηκε νόμιμα στα οικεία βιβλία του υποθηκοφυλακείου ... (τόμος …, αριθμός …), μεταβίβασε αυτές κατά ψιλή κυριότητα στον πρώτο εναγόμενο - υιό του Χ.

Χ., παρακρατώντας ο ίδιος εφ' όρου ζωής του το δικαίωμα της επικαρπίας. Από τα ως άνω αποδειχθέντα πραγματικά γεγονότα προκύπτει ότι με τις προαναφερόμενες δύο ιδιόγραφες διαθήκες του ο κληρονομούμενος Ν. Χ. εγκατέστησε τους διαδίκους και τη μη διάδικο σύζυγό του κληρονόμους του σε όλη την υφιστάμενη κατά τον χρόνο του θανάτου του κινητή και ακίνητη περιουσία του, συνεπώς δεν υπάρχουν στην κληρονομία του άλλα περιουσιακά στοιχεία, ώστε να χωρήσει ως προς αυτά η εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή. .....................

Περαιτέρω, αποδεικνύεται ότι εν ζωή ο κληρονομούμενος είχε προβεί σε παροχές χωρίς αντάλλαγμα τόσο προς την ενάγουσα όσο και προς τους πρώτο και τέταρτο των εναγομένων. Κατωτέρω αναφέρεται η αξία των εν λόγω παροχών κατά τον χρόνο που έγιναν με αναγωγή στη συνέχεια στον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου, λόγω επελθούσας στο μεταξύ υποτίμησης του νομίσματος (δραχμής και μετέπειτα ευρώ).

Η αναγωγή γίνεται βάσει του υπ' αριθ. ...-1-2014 εγγράφου της Τράπεζας της Ελλάδος, που επικαλούνται και προσκομίζουν οι εκκαλούντες-εναγόμενοι, αφορά δε τις εν ζωή παροχές του κληρονομουμένου προς την ενάγουσα και τους πρώτο και τέταρτο των εναγομένων, οι οποίες αποτελούν αντικείμενο της προβληθείσας πρωτοδίκως από τους τρεις πρώτους εναγομένους και ήδη εκκαλούντες ένστασης συνεισφοράς, με αναφορά (στο ως άνω έγγραφο) της αξίας εκάστης παροχής κατά τον χρόνο που έγινε και αναγωγή της αξίας της στον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου (Ιούλιος 2010) με βάση τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) που καταρτίζει η ΕΛΣΤΑΤ με έτος βάσης 2009=100, καθώς και βάσει των από 28-2-2013 και 4-3-2013 εγγράφων της Τράπεζας της Ελλάδος, που επικαλείται και προσκομίζει η εκκαλούσα - ενάγουσα, αφορούν δε, αντίστοιχα, τις δύο εν ζωή παροχές του κληρονομουμένου προς τον πρώτο εναγόμενο, τις οποίες επικαλέστηκε η τελευταία με την αγωγή της, με αναφορά (στα ως άνω έγγραφα) της αξίας εκάστης παροχής κατά τον χρόνο που έγινε και αναγωγή της αξίας της στον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου (Ιούλιος 2010) με βάση τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) που καταρτίζει η ΕΛΣΤΑΤ με έτος βάσης 2009=100.

Οι εν ζωή παροχές χωρίς αντάλλαγμα, στις οποίες προέβη ο κληρονομούμενος προς την ενάγουσα Ε. Χ. και τους πρώτο και τέταρτο των εναγομένων, Χ. Χ. και Ν. Λ. αντίστοιχα, είναι οι εξής: Α) Προς την ενάγουσα μεριδούχο κόρη του: α) Τον Ιανουάριο του έτους 2001 δωρεά χρηματικού ποσού 63.312.197 δραχμών, το οποίο αποτελούσε το τίμημα της πώλησης από τους Φ.

Β. και Α. Π. προς την ενάγουσα ποσοστού 2/6 εξ αδιαιρέτου ενός οικοπέδου επιφάνειας 990 τ.μ. μετά των επ' αυτού παλαιών ισογείων κτισμάτων (καταστημάτων), κείμενου εντός του εγκεκριμένου σχεδίου του Δήμου Ηρακλείου Αττικής και επί της οδού Σ. Κ. …, δυνάμει του υπ' αριθ. .../3-1-2001 πωλητηρίου συμβολαίου της Συμβολαιογράφου Αθηνών Μ.

Ζ.. Το ανωτέρω ποσό ισοδυναμεί με 255.495,68 ευρώ κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου (βλ. υπ' αριθ. ...-1-2014 έγγραφο ΤτΕ). β) Τον Ιούλιο του έτους 2005 δωρεά χρηματικού ποσού 72.664,17 ευρώ, το οποίο αποτελούσε το τίμημα της πώλησης (70.000 ευρώ) και τον φόρο μεταβίβασης (2.664,17 ευρώ) από τους Σ. Φ. και Π. Μ. προς την ενάγουσα του δικαιώματος επικαρπίας της υπό στοιχ. ...

οριζόντιας ιδιοκτησίας (καταστήματος) του ισογείου ορόφου πολυκατοικίας κτισμένης επί οικοπέδου κείμενου εντός του εγκεκριμένου σχεδίου του Δήμου Ηρακλείου Αττικής, στη θέση "..." και επί της πλατείας ..., δυνάμει του υπ' αριθ. ...14-7-2005 πωλητηρίου συμβολαίου της Συμβολαιογράφου Αθηνών Μ. Ζ., η οποία (οριζόντια ιδιοκτησία) έχει επιφάνεια 71 τ.μ.

και ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 87/1000 εξ αδιαιρέτου. Σύμφωνα με το άρθρο 15 παρ. 4 του Ν.Δ. 118/1973, η αξία της επικαρπίας του ως άνω ακινήτου υπολογίζεται στα 5/10 της αξίας της πλήρους κυριότητας αυτού, ήτοι 145.328,34 Χ 5/10 = 72.664,17 ευρώ, καθόσον κατά τη σύναψη της σύμβασης (14-7-2005) η ενάγουσα είχε συμπληρώσει το 40° έτος της ηλικίας της (έτος γέννησης 1964), το ποσό δε των 72.664,17 ευρώ ισοδυναμεί με 86.083,69 ευρώ κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου (βλ.

υπ' αριθ. ...-1-2014 έγγραφο ΤτΕ, σύμφωνα με το οποίο το ποσό των 145.328, 34 ευρώ ισοδυναμεί τον Ιούλιο του έτους 2010 με 172.167,38 ευρώ, συνεπώς 172.167,38 ευρώ αξία πλήρους κυριότητας Χ 5/10 = 86.083,69 ευρώ αξία επικαρπίας), γ) Τον Μάιο του έτους 1987 δωρεά χρηματικού ποσού 29.012.409 δραχμών, το οποίο αποτελούσε το τίμημα της πώλησης (28.000.000 δραχμές), τον φόρο μεταβίβασης (662.409 δραχμές) και τον φόρο κληρονομίας του πωλητή (350.000 δραχμές), που καταβλήθηκαν για την πώληση και μεταβίβαση από τον Ε.

Γ. προς την ενάγουσα ποσοστού 1/2 εξ αδιαιρέτου της ψιλής κυριότητας ενός οικοπέδου επιφάνειας 569,50 τ.μ. μετά της επ' αυτού ισόγειας οικίας, επιφάνειας περίπου 70 τ.μ., κείμενου στη ... και επί της οδού ... δυνάμει του υπ' αριθ. .../14-5-1987 συμβολαίου του Συμβολαιογράφου Αθηνών Γ. Σ. Το ανωτέρω ποσό ισοδυναμεί με 447.444,15 ευρώ κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου (βλ.

υπ' αριθ. ...-1-2014 έγγραφο ΤτΕ). δ) Τον Ιανουάριο του έτους 1988 δωρεά χρηματικού ποσού 14.220.553 δραχμών, το οποίο αποτελούσε το τίμημα της πώλησης (14.000.000 δραχμές) και τον φόρο μεταβίβασης (220.553 δραχμές) από τον Ε. Γ. προς την ενάγουσα ποσοστού 1/4 εξ αδιαιρέτου της ψιλής κυριότητας του ιδίου ως άνω υπό στοιχ. γ' οικοπέδου, δυνάμει του υπ' αριθ. ...15-1-1988 συμβολαίου του Συμβολαιογράφου Αθηνών Γ.

Σ. Το ανωτέρω ποσό ισοδυναμεί με 204.534,70 ευρώ κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου (βλ. υπ' αριθ. ...-1-2014 έγγραφο ΤτΕ). ε) Τον Νοέμβριο του έτους 1997 δωρεά χρηματικού ποσού 16.568.407 δραχμών, το οποίο αποτελούσε το τίμημα της πώλησης (15.000.000 δραχμές), τον φόρο μεταβίβασης (1.556.406 δραχμές) και την προμήθεια της Τράπεζας "..." (12.001 δραχμές) για την έκδοση των επιταγών πληρωμής του τιμήματος, που καταβλήθηκαν για την πώληση και μεταβίβαση από τον Ε.

Γ. προς την ενάγουσα ποσοστού 1/4 εξ αδιαιρέτου της ψιλής κυριότητας του ιδίου ως άνω υπό στοιχ. γ' οικοπέδου, δυνάμει του υπ' αριθ. .../24-11-1997 συμβολαίου της Συμβολαιογράφου Αθηνών Σ. Π. - Κ.. Το ανωτέρω ποσό ισοδυναμεί με 73.562,78 ευρώ κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου (βλ. υπ' αριθ. ...-1-2014 έγγραφο ΤτΕ). Β) Προς τον πρώτο εναγόμενο μεριδούχο - υιό του:

α) Δυνάμει του υπ' αριθ. .../18-8-1989 συμβολαίου γονικής παροχής του Συμβολαιογράφου Αθηνών Γ. Σ. μεταβίβασε στον ως άνω μεριδούχο την οριζόντια ιδιοκτησία του δευτέρου πάνω από ισόγειο ορόφου πολυώροφης οικοδομής κτισμένης επί οικοπέδου κείμενου εντός του εγκεκριμένου σχεδίου του Δήμου Ηρακλείου Αττικής και επί της οδού ...-.., η οποία (οριζόντια ιδιοκτησία) καταλαμβάνει ολόκληρο τον δεύτερο όροφο, αποτελείται από μία αίθουσα και συγκρότημα W.C., έχει δε επιφάνεια 177 τ.μ.

και ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 300/1000 εξ αδιαιρέτου. Η πραγματική αξία της ως άνω οριζόντιας ιδιοκτησίας ανερχόταν κατά τον χρόνο κατάρτισης της δικαιοπραξίας (18-8-1989) στο ποσό των 12.390.000 δραχμών, το οποίο ισοδυναμεί με 148.153,45 ευρώ κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου (βλ. υπ' αριθ. ...-1-2014 και από 28-2-2013 έγγραφα ΤτΕ).

β) Δυνάμει του υπ' αριθ. ...12-2009 συμβολαίου γονικής παροχής της Συμβολαιογράφου Αθηνών Θ. Α. μεταβίβασε στον ανωτέρω μεριδούχο την ψιλή κυριότητα τριών οριζόντιων ιδιοκτησιών της ίδιας ως άνω υπό στοιχ. α' πολυώροφης οικοδομής, παρακρατώντας ο ίδιος εφ' όρου ζωής του το δικαίωμα της επικαρπίας, και συγκεκριμένα: 1) Της οριζόντιας ιδιοκτησίας (καταστήματος) του ισογείου, που καταλαμβάνει ολόκληρο το ισόγειο, αποτελείται από μία αίθουσα και δύο συγκροτήματα W.C., έχει δε επιφάνεια 222 τ.μ.

και ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 330/1000 εξ αδιαιρέτου, 2) της οριζόντιας ιδιοκτησίας με την ονομασία "βοηθητικό κτίσμα", που βρίσκεται στο πίσω ακάλυπτο προς ανατολάς τμήμα του οικοπέδου, έχει δε επιφάνεια 38,50 τ.μ. και ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 40/1000 εξ αδιαιρέτου, και 3) της οριζόντιας ιδιοκτησίας (καταστήματος) του πρώτου πάνω από το ισόγειο ορόφου, που καταλαμβάνει ολόκληρο τον πρώτο όροφο, αποτελείται από δύο αίθουσες και συγκρότημα W.C., έχει δε επιφάνεια 226 τ.μ.

και ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 330/1000 εξ αδιαιρέτου. Η πραγματική αξία της ψιλής κυριότητας των ως άνω οριζόντιων ιδιοκτησιών ανερχόταν κατά τον χρόνο κατάρτισης της δικαιοπραξίας (15-12-2009) στο συνολικό ποσό των 1.507.404,20 ευρώ, το οποίο ισοδυναμεί με 1.554.061, 95 ευρώ κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου (βλ.

υπ' αριθ. ...-1-2014 έγγραφο ΤτΕ). Γ) Προς τον τέταρτο εναγόμενο - εγγονό του: Τον Ιούλιο του έτους 2005 δωρεά χρηματικού ποσού 72.664,17 ευρώ, το οποίο αποτελούσε το τίμημα της πώλησης (70.000 ευρώ) και τον φόρο μεταβίβασης (2.664,17 ευρώ) από τους Σ. Φ. και Π. Μ. προς τον ως άνω εναγόμενο της ψιλής κυριότητας της υπό στοιχ. ... οριζόντιας ιδιοκτησίας (καταστήματος) του ισογείου ορόφου πολυκατοικίας κτισμένης επί οικοπέδου κείμενου εντός του εγκεκριμένου σχεδίου του Δήμου Ηρακλείου Αττικής, στη θέση "..." και επί της πλατείας ..., δυνάμει του υπ' αριθ. ...14-7-2005 πωλητηρίου συμβολαίου της Συμβολαιογράφου Αθηνών Μ.

Ζ. (με το ίδιο συμβόλαιο μεταβιβάστηκε στην ενάγουσα η επικαρπία της ως άνω οριζόντιας ιδιοκτησίας, όπως προελέχθη), η οποία (οριζόντια ιδιοκτησία) έχει επιφάνεια 71 τ.μ. και ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 87/1000 εξ αδιαιρέτου. Το ανωτέρω ποσό ισοδυναμεί με 86.083,69 ευρώ κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου (βλ.

υπ' αριθ. ...-1-2014 έγγραφο ΤτΕ). Άλλες εν ζωή παροχές χωρίς αντάλλαγμα του κληρονομουμένου προς την ενάγουσα δεν αποδείχθηκαν ..................Με αυτές τις παραδοχές και σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην υπό στοιχ. IV μείζονα σκέψη, η νόμιμη μοίρα της ενάγουσας και ήδη εκκαλούσας μεριδούχου θα υπολογιστεί ως εξής: Η αξία της πραγματικής κληρονομίας του αποβιώσαντος Ν.

Χ. του Π., κατά τον χρόνο του θανάτου του (28-7-2010), ανέρχεται στο συνολικό ποσό των (3.000 + 2.500+ 30.000 + 40.000 + 5.000 + 300.000 + 344.000 + 386.000+100.000 + 1.365.000 + 116.000 + 43.000 + 850.000=) 3.584.500 ευρώ, όπως προελέχθη. Από το ποσό αυτό πρέπει να αφαιρεθούν οι δαπάνες κηδείας του κληρονομουμένου Ν. Χ., ποσού 1.500 ευρώ, καθώς και τα χρέη της κληρονομίας του, που είναι τα ακόλουθα:

α) 4.503,36 ευρώ για Ενιαίο Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΕΤΑΚ) έτους 2008, β) 35.428,12 ευρώ για ΕΤΑΚ έτους 2009, γ) 18.122,63 ευρώ για φόρο εισοδήματος οικονομικού έτους 2010, δ) 1.532,12 ευρώ ως έκτακτη εισφορά του Ν. 3986/2011 για το οικονομικό έτος 2011, ε) 30.997,02 ευρώ για φόρο ακίνητης περιουσίας (ΦΑΠ) έτους 2010, ήτοι συνολικά 90.583,25 ευρώ.

Από το ποσό τούτο πρέπει να αφαιρεθεί εκείνο των 2.718,21 ευρώ, που αφορά επιστροφή φόρου για το οικονομικό έτος 2011, οπότε τα χρέη της κληρονομίας διαμορφώνονται τελικώς στο ποσό των 87.865,04 ευρώ. ................. Με αυτές τις παραδοχές, οι δαπάνες κηδείας του κληρονομουμένου και τα χρέη της κληρονομίας του ανέρχονται στο συνολικό ποσό των (1.500 + 87.865,04 =) 89.365,04 ευρώ .............

To ποσό των 89.365,04 ευρώ πρέπει να αφαιρεθεί από την αξία της πραγματικής κληρονομικής ομάδας, που ανέρχεται στο συνολικό ποσό των 3.584.500 ευρώ, όπως προελέχθη, οπότε προκύπτει το ποσό των (3.584.500 - 89.365,04 =) 3.495.134,96 ευρώ.

Συνεπώς, η αξία της πραγματικής κληρονομίας ανέρχεται στο ποσό των 3.495.134,96 ευρώ, από το οποίο πρέπει να αποχωριστεί το κληρονομικό μερίδιο της συζύγου του κληρονομουμένου, το οποίο συνίσταται σε ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου (άρθρα 1813 παρ. 1 και 1820 εδ. α' ΑΚ), ήτοι πρέπει να αφαιρεθεί το ποσό των (3.495.134,96 : 4 =) 873.783,74 ευρώ, οπότε απομένει το ποσό των (3.495.134,96 - 873.783,74 =) 2.621.351,22 ευρώ. Περαιτέρω, για την εξεύρεση της αξίας της πλασματικής κληρονομικής ομάδας πρέπει να προστεθούν στο τελευταίο τούτο ποσό οι προαναφερθείσες εν ζωή παροχές του κληρονομουμένου προς την ενάγουσα και τους πρώτο και τέταρτο των εναγομένων, ανερχόμενες, κατά τον χρόνο του θανάτου του, στο συνολικό ποσό των (255.495,68 +86.083,69+ 447.444,15 + 204.534,70 + 73.562,78 + 148.153,45 + 1.554.061,95 + 86.083,69 =) 2.855.420,09 ευρώ, οπότε η αξία της πλασματικής κληρονομίας ανέρχεται σε (2.621.351,22 + 2.855.420,09 =) 5.476.771,31 ευρώ.

Συνεπώς, το εξ αδιαθέτου κληρονομικό μερίδιο της ενάγουσας ανέρχεται σε (5.476.771,31 : 2 =) 2.738.385,65 ευρώ και η νόμιμη μοίρα της σε (2.738.385, 65 : 2 =) 1.369.192,82 ευρώ. .......... Ακολούθως, από το ποσό των 1.369.192,82 ευρώ πρέπει να αφαιρεθεί η αξία των πραγμάτων στα οποία έχει εγκατασταθεί ως κληρονόμος η ενάγουσα με τις δύο ιδιόγραφες διαθήκες του κληρονομουμένου, καθώς και το ήμισυ της αξίας των εν ζωή παροχών του τελευταίου προς αυτήν, που καταλογίζονται στη νόμιμη μοίρα της (άρθρο 1834 παρ. 2 ΑΚ).

Με την από 19-4-2010 ιδιόγραφη διαθήκη του, ο κληρονομούμενος Ν. Χ. κατέλιπε στην ενάγουσα α) κατά πλήρη κυριότητα τις υπ' αριθ. 4 και 5 αποθήκες του Β' υπογείου της πολυώροφης οικοδομής που βρίσκεται στη ... και επί της οδού ..., η πραγματική αξία των οποίων, κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου (28-7-2010), ανέρχεται στο ποσό των 3.000 ευρώ και 2.500 ευρώ αντίστοιχα, και β) την επικαρπία του υπό στοιχ. ...

διαμερίσματος του δευτέρου πάνω από το ισόγειο ορόφου της ίδιας ως άνω οικοδομής, η πραγματική αξία του οποίου, κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου, ανέρχεται στο ποσό των 386.000 ευρώ, ενώ η αξία της επικαρπίας στα 5/10 του ως άνω ποσού, ήτοι στο ποσό των (386.000 Χ 5/10 =) 193.000 ευρώ, εφόσον κατά τον ως άνω κρίσιμο χρόνο η ενάγουσα είχε συμπληρώσει το 40° έτος της ηλικίας της (άρθρο 15 παρ. 4 Ν.Δ. 118/1973).

Με την από 20-9-2008 ιδιόγραφη διαθήκη του, ο κληρονομούμενος κατέλιπε στην ενάγουσα την επικαρπία της υπό στοιχ. ... οριζόντιας ιδιοκτησίας του δώματος, η πραγματική αξία της οποίας, κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου, ανέρχεται στο ποσό 100.000 ευρώ, ενώ η αξία της επικαρπίας στα 5/10 του ως άνω ποσού, ήτοι στο ποσό των (100.000 Χ 5/10 =) 50.000 ευρώ, κατά τα προεκτεθέντα.

Όσον αφορά τις εν ζωή παροχές του κληρονομουμένου προς την ενάγουσα, η αξία αυτών, κατά τον χρόνο του θανάτου του, ανέρχεται στα ποσά των 255.495,68 ευρώ, 86.083,69 ευρώ, 447.444,15 ευρώ, 204.534,70 ευρώ και 73.562,78 ευρώ, συνολικά δε στο ποσό των 1.067.121 ευρώ.

Συνεπώς, από το ποσό των 1.369.192,82 ευρώ πρέπει να αφαιρεθεί το συνολικό ποσό των [3.000 + 2.500 + 193.000 + 50.000 + (1.067.121 : 2 =) 533.560,50 =] 782.060,50 ευρώ, οπότε απομένει υπόλοιπο, για τη συμπλήρωση της νόμιμης μοίρας της ενάγουσας, ύψους 587.132,32 ευρώ, ..................... Ακολούθως, για την εξεύρεση του ποσοστού κατά το οποίο θίγεται η νόμιμη μοίρα της ενάγουσας, πρέπει να σχηματιστεί ένα κλάσμα με αριθμητή το ποσό των 587.132,32 ευρώ και παρονομαστή την αξία της πραγματικής κληρονομικής ομάδας χωρίς αφαίρεση των χρεών και δαπανών, αλλά με αφαίρεση της αξίας των δήλων πραγμάτων στα οποία εγκαταστάθηκε αυτή με τις δύο ιδιόγραφες διαθήκες του κληρονομουμένου, ήτοι των υπ' αριθ. … και … αποθηκών του Β' υπογείου, της επικαρπίας της υπό στοιχ. ... οριζόντιας ιδιοκτησίας του δευτέρου πάνω από το ισόγειο ορόφου και της επικαρπίας της οριζόντιας ιδιοκτησίας του δώματος της πολυώροφης οικοδομής που βρίσκεται στη ... και επί της οδού ..., η πραγματική αξία των οποίων, κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου, ανέρχεται στο ποσό των 3.000 ευρώ, 2.500 ευρώ, 193.000 ευρώ και 50.000 ευρώ αντίστοιχα και συνολικά στο ποσό των 248.500 ευρώ. Επομένως, το κλάσμα που σχηματίζεται έχει ως εξής: 587.132,32/3.336.000 (ήτοι 3.584.500 ευρώ αξία πραγματικής κληρονομίας μείον 248.500 ευρώ αξία καταλειφθέντων δήλων πραγμάτων) = 0,176 ή 17,6%.

Συνεπώς, το απαιτούμενο προς συμπλήρωση της νόμιμης μοίρας της ενάγουσας ποσοστό ανέρχεται σε 17,6% εξ αδιαιρέτου όσον αφορά τους τρεις πρώτους εναγομένους και όχι σε 14,5%, όπως έκρινε το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο με την εκκαλούμενη οριστική απόφασή του".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δέχθηκε, όπως προεκτέθηκε και στην υπό στοιχείο Α' αναίρεση, αναφορικά με τους τρεις πρώτους εναγόμενους-αναιρεσείοντες, κατά ένα μέρος την ένδικη αγωγή, και αναγνώρισε ότι το προς συμπλήρωση της νόμιμης μοίρας της ενάγουσας- αναιρεσίβλητης κληρονομικό δικαίωμα ανέρχεται σε ποσοστό 17,6% εξ αδιαιρέτου επί των αναφερόμενων περιουσιακών, στοιχείων (ακινήτων) του κληρονομούμενου και υποχρέωσε τους πιο πάνω εναγόμενους να αποδώσουν κατά το ποσοστό αυτό τα αναφερόμενα ακίνητα, μετά την παραδοχή ως ουσία βάσιμων των αντίθετων εφέσεων των διαδίκων και την εξαφάνιση της πρωτοδίκης απόφασης ως προς τους ίδιους εναγόμενους που, μεταξύ άλλων, είχε δεχθεί μικρότερο ποσοστό.

Έτσι, όμως που έκρινε το Εφετείο παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τις αναφερόμενες στη μείζονα σκέψη της παρούσας διατάξεις ουσιαστικού δικαίου ως προς τον ορθό υπολογισμό της νόμιμης μοίρας της ενάγουσας, αναφορικά με τη μη αφαίρεση ολόκληρων των εν ζωή παροχών του κληρονομουμένου προς την ίδια, συνεισενεκτέων και καταλογιστέων, στη νόμιμη μοίρα της.

Ειδικότερα, το Εφετείο, αφού προσδιόρισε την αξία της πραγματικής κληρονομιάς στο ποσό των 3.584.500 ευρώ, από το οποίο αφαίρεσε τις δαπάνες και τα έξοδα κηδείας, καθώς και τη μερίδα της συζύγου του κληρονομουμένου και στο απομένον υπόλοιπο των 2.621.351,22 ευρώ πρόσθεσε τις εν ζωή παροχές του κληρονομουμένου προς την ενάγουσα και τους πρώτο και τέταρτο των εναγομένων, συνολικού ποσού 2.855.420,09 ευρώ, και προσδιόρισε έτσι την αξία της πλασματικής κληρονομιάς σε 5.476.771,31 ευρώ, και το εξ αδιαθέτου κληρονομικό μερίδιο της ενάγουσας με τη διαίρεση της πλασματικής κληρονομικής ομάδας δια 2, όσα και τα τέκνα του κληρονομουμένου, ανερχόμενο στο ποσό (5.476.771,31 : 2 =) 2.738.385,65 ευρώ, ακολούθως προέβη απευθείας στον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας της (2.738.385,65 : 2 =) 1.369.192,82 ευρώ, χωρίς όμως προηγουμένως να αφαιρέσει από την εξ αδιαθέτου μερίδα της τις συνεισενεκτέες παροχές προς αυτήν, τις οποίες προσδιορίζει ακολούθως σε 1.067.121 ευρώ, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη.

Στη συνέχεια από το παραπάνω ποσό της νόμιμης μοίρας των 1.369.192,82 ευρώ αφαιρεί την αξία των πραγμάτων στα οποία έχει εγκατασταθεί η ενάγουσα με τις διαθήκες, συνολικού ποσού 248.500 ευρώ και το μισό μόνο των παραπάνω παροχών (1.067.121:2 =) 533.560, ως καταλογιστέων στη νόμιμη μοίρα της (κατ' άρθρο 1834 παρ. 2 ΑΚ σύμφωνα με την προσβαλλόμενη) , ήτοι συνολικά αφαιρεί 782.060,50 ευρώ, χωρίς όμως, όπως προεκτέθηκε, να έχει προβεί προηγουμένως στην αφαίρεση ολόκληρων των παροχών από την εξ αδιαθέτου μερίδα της και ακολούθως αφού κρίνει ότι απομένει υπόλοιπο 587.132,32 ευρώ (1.369.192,82 -782.060,50), προσδιορίζει το ποσοστό της νόμιμης μοίρας της αφού σχηματίζει κλάσμα με αριθμητή το ποσό των 587.132,32 ευρώ και παρονομαστή το ποσό της πραγματικής κληρονομιάς, χωρίς την αφαίρεση χρεών και δαπανών, αλλά με αφαίρεση των δήλων πραγμάτων που εγκαταστάθηκε η ενάγουσα με τις διαθήκες ήτοι 587.132,32/3.336.000(3.584.500-248.500) =0,176 ή 17,6%..Σε κάθε περίπτωση, ανεξάρτητα από τον τρόπο υπολογισμού ως προς τη σταδιακή αφαίρεση των παραπάνω παροχών, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη, στην οποία δεν προέβη το Εφετείο, δεν αφαίρεσε από τη νόμιμη μοίρα της ενάγουσας-αναιρεσίβλητης την αξία ολόκληρων των παροχών, αλλά μόνο του μισού αυτής.

Συνεπώς, το Εφετείο υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια, παραβιάζοντας ευθέως τις προαναφερόμενες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, όπως βάσιμα υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, ο οποίος και πρέπει να γίνει δεκτός. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη 4816/2018 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά το προαναφερόμενο μέρος και να παραπεμφθεί η υπόθεση, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση. Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στους αναιρεσείοντες του κατατεθέντος παραβόλου (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ), και να καταδικασθεί η πρώτη αναιρεσίβλητη, λόγω της ήττας της, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσειόντων, κατά το σχετικό αίτημά τους (άρθρα 176, 183,191 παρ. 2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει 1) την από 27-2-2019 αίτηση της Ε. Χ. και 2) την από 22-2-2019 αίτηση των Χ. Χ. κλπ για αναίρεση της 4816/2018 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Απορρίπτει την από 27-2-2019 αίτηση της Ε. Χ..

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη των τριών πρώτων αναιρεσιβλήτων, που παραστάθηκαν, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Απορρίπτει την από 22-2-2019 αίτηση των Χ. Χ. κλπ ως προς τους δεύτερο και τρίτη των αναιρεσιβλήτων Ν. Λ. και Ε. Λ..

Αναιρεί την 4816/2018 απόφαση του Εφετείου Αθηνών ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη Ε. Χ. και τους αναιρεσείοντες, κατά το μέρος που αναφέρεται στο σκεπτικό.

Παραπέμπει την υπόθεση, ως προς τους ανωτέρω διαδίκους και κατά το παραπάνω αναιρούμενο μέρος της απόφασης, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο πιο πάνω Εφετείο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση.

Διατάσσει την επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου στους αναιρεσείοντες.

Και

Καταδικάζει την πρώτη αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 29 Ιουνίου 2020.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 3 Σεπτεμβρίου 2020.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ