Supreme Court allows appeal against labor court verdict due to admission of inadmissible witness testimony by defendant.

Απόφαση 894 / 2021 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 894/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Νικολακέα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Όλγα Σχετάκη - Μπονάτου, Θεόδωρο Μαντούβαλο, Καλλιόπη Πανά και Ελένη Κατσούλη - Εισηγήτρια , Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 15 Δεκεμβρίου 2020, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δ. Π. του Λ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Θεοδόση, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης εταιρείας διαχειρίσεως αμοιβαίων κεφαλαίων με την επωνυμία "ALLIANZ Ανώνυμη Εταιρία Διαχειρίσεως Αμοιβαίων Κεφαλαίων" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Έλενα Χατζάκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., που κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31/10/2014 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 888/2016 του ίδιου Δικαστηρίου και 1036/2018 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 26/2/2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση από 26-2-2020 αίτηση για αναίρεση της 1036/218 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών (άρθρ. 663 επ. ΚΠολΔ) έχει ασκηθεί νομοτύπως και εμπροθέσμως, καθόσον η προσβαλλόμενη απόφαση δημοσιεύθηκε στις 28-2-2018 και η αίτηση για αναίρεση της εν λόγω απόφασης ασκήθηκε στις 26-2-2020, όπως προκύπτει από την 203/2020 έκθεση κατάθεσης δικογράφου αναίρεσης της αρμόδιας γραμματέα του Εφετείου Αθηνών, δηλαδή ασκήθηκε πριν περάσουν δύο (2) έτη από την επόμενη της δημοσίευσής της (άρθρ. 144 παρ. 1 ΚΠολΔ). Είναι, συνεπώς, παραδεκτή (άρθρ.552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3 ΚΠολΔ) και πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Κατά το άρθρο 559 αρ. 11 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης ιδρύεται και όταν το δικαστήριο έλαβε υπόψη μη επιτρεπόμενα από το νόμο αποδεικτικά μέσα. Περαιτέρω από τις διατάξεις των άρθρων 62, 64 παρ. 2, 339, 409 παρ. 1 και 2, 410 και 415 έως 420 ΚΠολΔ και 61, 65, 67 και 70 ΑΚ συνάγεται ότι δεν μπορεί να είναι μάρτυρας, αφού δεν είναι τρίτος και δεν μπορεί γι' αυτό να έχει (καταρχήν τουλάχιστον) την αντικειμενικότητα του τρίτου, ο διάδικος και, για την ταυτότητα του νομικού λόγου, ο αντιπρόσωπος του ανίκανου φυσικού προσώπου, ο νόμιμος εκπρόσωπος διαδίκου νομικού προσώπου ή το μέλος της διοίκησης αυτού. Τούτο συνάγεται κυρίως από το άρθρο 415 ΚΠολΔ, που προβλέπει ως αποδεικτικό μέσο την εξέταση των διαδίκων ή των νόμιμων εκπροσώπων των εκ των διαδίκων νομικών προσώπων ή των μελών της διοίκησής τους, η εξέταση, όμως, αυτή δεν αποτελεί μαρτυρία, αλλά ίδιο (επώνυμο) αποδεικτικό μέσο, καθόσον υπό την αντίθετη εκδοχή θα ήταν δυνατό να εξετάζεται το ίδιο πρόσωπο ως μάρτυρας και στη συνέχεια ως διάδικος ή ως εκπρόσωπος ή ως μέλος της διοίκησης διαδίκου νομικού προσώπου, λύση προδήλως άτοπη. Κατά συνέπεια, η ένορκη κατάθεση ως μάρτυρα του ίδιου του διαδίκου ή του νόμιμου εκπροσώπου του νομικού προσώπου είναι ανυπόστατο αποδεικτικό μέσο (ΑΠ 745/2007, ΑΠ 1335/2008, ΑΠ 715/2013).

Το ανωτέρω, για την ταυτότητα του λόγου, ισχύουν και επί ενόρκων βεβαιώσεων ενώπιον Ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου κατά το άρθρο 671 παρ. 1 ΚΠολΔ, με τις οποίες ο ενόρκως βεβαιών τρίτος καταθέτει ό,τι γνωρίζει για τα αποδεικτικά πραγματικά περιστατικά. Άρα ένορκη βεβαίωση ενώπιον Ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου του ιδίου του διαδίκου ή του νόμιμου εκπροσώπου διαδίκου νομικού προσώπου είναι ανυπόστατο αποδεικτικό μέσο.

Η έννομη αυτή συνέπεια προϋποθέτει την ύπαρξη της ιδιότητας του διαδίκου φυσικού προσώπου ή του εκπροσώπου διαδίκου νομικού προσώπου κατά το χρόνο της ένορκης βεβαίωσης, που αποτελεί και τον κρίσιμο χρόνο για τον χαρακτηρισμό της ένορκης βεβαίωσης (ή κατάθεσης) ως ανυπόστατης (ΑΠ 1010/2009, 988/2013, ΑΠ 2076/2017, ΑΠ 248/2009, ΑΠ 1492/2006, ΑΠ 1361/2005, ΑΠ 814/2005), και, επομένως, ένορκη βεβαίωση (ή κατάθεση) διαδίκου ή εκπροσώπου διαδίκου νομικού προσώπου εξακολουθεί να αποτελεί ανυπόστατο αποδεικτικό μέσο και ανεπίτρεπτα λαμβάνεται υπόψη, όταν ο ενόρκως βεβαιών ήταν διάδικος κατά το χρόνο της βεβαίωσης, έστω και αν απώλεσε μετά ταύτα την ιδιότητα αυτήν, στα πλαίσια της αυτής δίκης, καθόσον εξακολουθεί και τότε να υφίσταται ο δικαιολογητικός λόγος της απαγόρευσης λήψης υπόψη της ένορκης βεβαίωσης αυτού, η έλλειψη δηλαδή αντικειμενικότητας αυτού κατά τον κρίσιμο εκείνον χρόνο.

Βέβαια κατά την διάταξη του άρθρου 671 παρ. 1 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται κατ' άρθρο 674 παρ. 2 του ίδιου Κώδικα και στην κατ' έφεση δίκη, το δικαστήριο κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών λαμβάνει υπόψη και αποδεικτικά μέσα που δεν πληρούν τους όρους του νόμου. Η απόκλιση, όμως, αυτή δεν εκτείνεται τόσο, ώστε να παρέχεται η εξουσία στο Δικαστήριο να λαμβάνει υπόψη του κατά τη διαδικασία αυτήν και ανυπόστατα αποδεικτικά μέσα.

Επομένως, η από το Δικαστήριο λήψη υπόψη αυτών θεμελιώνει τον από το άρθρο 559 αρ. 11 ΚΠολΔ προβλεπόμενο αναιρετικό λόγο, άσχετα από το αν είχε προηγουμένως προβληθεί ή όχι σχετική εναντίωση του αντιδίκου αυτού που τα προσκομίζει, αφού πρόκειται για ανυπόστατα αποδεικτικά μέσα (ΑΠ 1080/2015, ΑΠ 715/2013, ΑΠ 882/2009, ΑΠ 988/2013, ΑΠ 615/2008, ΑΠ 329/2008).

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, έλαβε υπόψη προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, μεταξύ άλλων αποδεικτικών μέσων, και την προσκομισθείσα, με επίκληση, από την εφεσίβλητη - εκκαλούσα και ήδη αναιρεσίβλητη, το πρώτον ενώπιον του Εφετείου, …/….-10-2017 ένορκη βεβαίωση του Κ.

Β., ενώπιον της συμβολαιογράφου Αθηνών Αλεξάνδρας Αθανασίου, που λήφθηκε, με επιμέλεια της ήδη αναιρεσίβλητης, κατόπιν νόμιμης κλήτευσης του αντιδίκου της (ήδη αναιρεσείοντος), προ δύο τουλάχιστον εργάσιμων ημερών από τη λήψη της. Ο ανωτέρω εξετασθείς ενόρκως, όμως στα πλαίσια της κατ' έφεση δίκης, όπως ρητά βεβαιώνεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, αποτελούσε κατά το χρόνο της ένορκης βεβαίωσης μέλος του Δ.Σ.

της ήδη αναιρεσίβλητης. Επομένως, το Εφετείο εφόσον έλαβε υπόψη την ως άνω ένορκη βεβαίωση, η οποία αποτελεί ανυπόστατο αποδεικτικό μέσο και μάλιστα παρά την υποβληθείσα από τον αναιρεσείοντα σχετική ένσταση, όπως τούτο προκύπτει από τις παραδεκτά επισκοπούμενες προτάσεις του ενώπιον του Εφετείου, και τούτο ανεξαρτήτως του ότι δεν απαιτείται να έχει προβληθεί στο Δικαστήριο της ουσίας σχετικός ισχυρισμός του αναιρεσείοντος, αν το σφάλμα του Δικαστηρίου προκύπτει από την ίδια την απόφαση (άρθρ. 562 παρ. 2β' ΚΠολΔ), (ΑΠ 745/2007) υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αρ. 11 α' ΚΠολΔ αναιρετική πλημμέλεια.

Συνεπώς, πρέπει, κατά παραδοχή ως βάσιμου του συναφούς τέταρτου λόγου αναίρεσης, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση, που χρειάζεται διευκρίνιση, προς περαιτέρω εκδίκαση στο Δικαστήριο, που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση, το οποίο μπορεί να συγκροτηθεί από άλλον Δικαστή (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠοΛΔ) και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που κατέθεσε προτάσεις, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο διατακτικό (άρθ. 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 1036/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο Μονομελές Εφετείο Αθηνών, συγκροτούμενο από άλλο Δικαστή.

Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ΕΥΡΩ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Μαΐου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 9 Ιουλίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ