Supreme Court annuls lower court's cumulative sentence due to erroneous interpretation of statutory merger rules.

Απόφαση 887 / 2024 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 887/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Λεπενιώτη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωστούλα Πρίγγουρη, Παρασκευή Τσούμαρη - Εισηγήτρια, Σταυρούλα Κουσουλού και Ευαγγελία Γιακουμάτου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 12 Απριλίου 2024, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αναστασίας Μασούρα (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Γ. Β., για να δικάσει την αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, περί αναιρέσεως της απόφασης ΑΑΜ3244/2023 του Αυτοφώρου Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Με κατηγορούμενο τον A. D. ή D. D., κρατούμενο στο Αγροτικό Κατάστημα Κράτησης Τίρυνθας, ο οποίος δεν εμφανίστηκε. Το Αυτοφώρο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων Εισαγγελέας Πρωτοδικών Αθηνών ζητά τώρα την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην με αριθμό 7/6.2.2024 αίτησή του, η οποία ασκήθηκε ενώπιον της Γραμματέως της Εισαγγελίας Πρωτ/κων Αθηνών Κ. Μ. και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό ...

Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η έκθεση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τη διάταξη του άρθρο 505 παρ. 1 εδάφ.β περ.α του ΚΠοινΔ, προκύπτει ότι ο Εισαγγελέας Πλημμελειοδικών, μπορεί μέσα στην προθεσμία που ορίζεται από το άρθρο 507 του ίδιου Κώδικα, να ζητήσει την αναίρεση των αποφάσεων του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου, των δικαστηρίων ανηλίκων και του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου της έδρας και περιφέρειάς του και για τους λόγους που αναφέρονται στη διάταξη του άρθρου 510 παρ.1 του ίδιου Κώδικα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και εκείνος της εσφαλμένης ερμηνείας ουσιαστικής ποινικής διατάξεως και υπέρβασης εξουσίας (άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.Ε' και Θ'του ΚΠΔ).

Εσφαλμένη δε ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διατάξεως η οποία ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Ε' του Κ.Π.Δ λόγο αναιρέσεως, υπάρχει όταν το δικαστήριο της ουσίας αποδίδει στην ερμηνευόμενη ή εφαρμοζόμενη ουσιαστική ποινική διάταξη διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει ή όταν τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, υπάγει σε διάταξη που δεν αρμόζει στη συγκεκριμένη περίπτωση, παραβιάζοντας έτσι ευθέως το νόμο.

Εξάλλου, υπέρβαση εξουσίας, η οποία ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Θ' του ΚΠοινΔ λόγο αναιρέσεως, υπάρχει όταν το δικαστήριο άσκησε δικαιοδοσία που δεν του δίνει ο νόμος. Η υπέρβαση εξουσίας απαντάται είτε ως θετική είτε ως αρνητική. Θετική υπέρβαση υπάρχει όταν το δικαστήριο αποφάσισε για ζήτημα που δεν υπαγόταν στη δικαιοδοσία του, ενώ αρνητική όταν παρέλειψε να αποφασίσει για ζήτημα που είχε υποχρέωση στα πλαίσια της δικαιοδοσίας του.

Στην προκειμένη περίπτωση, η κρινόμενη με αριθμό 7/6-2-2024, αίτηση αναιρέσεως που άσκησε ο Αντεισαγγελέας Πρωτοδικών Αθηνών, με δήλωση στη γραμματέα του εν λόγω Δικαστηρίου στρέφεται κατά της υπ' αριθμόν ΑΑΜ 3244/2023 απόφασης του Αυτόφωρου Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με αντικείμενο τον καθορισμό συνολικής ποινής. Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, δηλαδή εντός είκοσι (20) ημερών από την καταχώρηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως στο ειδικό βιβλίο, η οποία έλαβε χώρα στις 23-1-2024 και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς τη βασιμότητα των προβαλλομένων με αυτή λόγων αναιρέσεως, που αναφέρονται σε πλημμέλειες από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.Ε' και Θ' του ΚΠοινΔ, χωρίς την παρουσία του κατηγορουμένου A. D. ή D. του D., ο οποίος αν και κλητεύθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, σύμφωνα με το από ...-24 αποδεικτικό επιδόσεως του υπαλλήλου του ΑΣΚ Τίρυνθας, όπου κρατείται, Χ. Λ., για την δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, δεν εμφανίσθηκε σ'αυτή.

Σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 551 του ΚΠοινΔ, "1. Αν πρόκειται να εκτελεστούν κατά του ίδιου προσώπου περισσότερες καταδικαστικές αποφάσεις για διαφορετικά εγκλήματα που συρρέουν, εφαρμόζονται οι ορισμοί του Ποινικού Κώδικα για τη συρροή... 3) Για τον καθορισμό της συνολικής ποινής, ως ποινή βάσης λαμβάνεται υπόψη η βαρύτερη από αυτές..." Η παραπάνω διάταξη του άρθρου 551 του Κ.Ποιν.δ., κατά το μέρος που αναφέρεται στον καθορισμό συνολικής ποινής, είναι ουσιαστική ποινική διάταξη.

Εξ άλλου κατά τη διάταξη του άρθρου 97 του ΠΚ, οι διατάξεις του άρθρου 94 παρ. 1 του ΠΚ για τον καθορισμό εκτιτέας συνολικής ποινής, σε περίπτωση συρροής στερητικών της ελευθερίας ποινών, εφαρμόζονται και όταν κάποιος, προτού εκτιθεί ολοκληρωτικά ή παραγραφεί ή χαριστεί η ποινή που επιβλήθηκε για κάποια αξιόποινη πράξη, καταδικαστεί για άλλη αξιόποινη πράξη οποτεδήποτε και αν τελέστηκε αυτή.

Περαιτέρω στη διάταξη του άρθρου 102 του Π.Κ.ορίζεται :1. Αν κατά τον χρόνο της αναστολής ο καταδικασθείς καταδικαστεί και πάλι σε στερητική της ελευθερίας ποινή για έγκλημα δόλου που τελέστηκε κατά τη διάρκεια της αναστολής, η αναστολή αίρεται μόλις καταστεί αμετάκλητη η νέα καταδίκη. Η ποινή που επιβλήθηκε με την νέα καταδίκη εκτελείται στη συνέχεια μετά την ποινή που είχε ανασταλεί, εκτός αν το δικαστήριο με την ίδια απόφαση ρητά διατάξει να μην αρθεί η αναστολή, επειδή η εκτέλεση της ποινής, την οποία αφορά η αναστολή δεν είναι απολύτως αναγκαία. 2 αν η αναστολή δεν ανακληθεί και δεν αρθεί η ποινή που είχε ανασταλεί θεωρείται σαν να μην είχε επιβληθεί.

Από τις παραπάνω διατάξεις συνάγεται ότι σε περίπτωση άρσης της χορηγηθείσας αναστολής, δεν δύναται να χωρήσει συννόμως συνεπιμέτρηση της ποινής που έχει ανασταλεί με την ποινή της νέας καταδίκης που οδήγησε στην άρση της αναστολής, αφού η τελευταία, δηλαδή η ποινή που επιβλήθηκε με την νέα καταδίκη εκτελείται στη συνέχεια, μετά την ποινή που είχε ανασταλεί, ήτοι εκτελείται αθροιστικά προς την ανασταλείσα ποινή και μετά από αυτή. .

Από τα παραδεκτώς επισκοπούμενα, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα : το Αυτόφωρο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, με την προσβαλλομένη με αριθμ. ΑΑΜ3244/2023 απόφαση του, έκανε δεκτή την από 31-10-2023 αίτηση καθορισμού συνολικής ποινής, του A. D. ή D. του D., ήδη κρατουμένου στο αγροτικό κατάστημα κράτησης Τίρυνθας και αφού συνεπιμέτρησε α) την με αριθμ. 56119/7-10-2011 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με την οποία του είχε επιβληθεί ποινή φυλάκισης δύο (2) ετών, η εκτέλεση της οποίας ανεστάλη επί τριετία , β) την με αριθ.

ΑΜ 3537/2019 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με την οποία του επιβλήθηκε συνολική ποινή φυλάκισης δέκα έξι (16) μηνών, η οποία μετατράπηκε προς πέντε (5) ευρώ ημερησίως και η οποία διασπώμενη αποτελείτο από την επιβληθείσα ποινή φυλάκισης των οκτώ (8) μηνών, ως ποινή βάσης και τέσσερες (4) και τέσσερες (4) μήνες αντίστοιχα από τις δύο λοιπές ποινές των οκτώ (8) μηνών εκάστη και γ) την με αρ. 45270/24-3-2011 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με την οποία του επιβλήθηκε συνολική ποινή φυλάκισης δέκα (10) μηνών, η εκτέλεση της οποίας ανεστάλη επί τριετία και η οποία διασπώμενη αποτελείτο από την επιβληθείσα ποινή φυλάκισης των οκτώ (8) μηνών, ως ποινή βάσης και ένα (1) και ένα (1) μήνα αντίστοιχα από τις δύο λοιπές ποινές των δύο (2) μηνών εκάστη, καθόρισε σε βάρος του αιτούντος μία συνολική ποινή φυλάκισης σαράντα δύο (42) μηνών, αποτελούμενη από την ποινή φυλάκισης των είκοσι τεσσάρων μηνών, που του επιβλήθηκε με την 56119/2011 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών ως ποινή βάσης, επαυξημένη κατά τέσσερες (4) μήνες για κάθε μία από τις τρεις (3) ποινές των οκτώ (8) μηνών εκάστης, που του είχαν επιβληθεί με την με αρ.

ΑΜ 3537/2019 απόφαση του Μονομελούς Πλημελειοδικείου Αθηνών και κατά τέσσερες (4) μήνες για την ποινή των οκτώ (8) μηνών και κατά ένα (1) μήνα για κάθε μία από τις δύο (2) ποινές των δύο(2) μηνών εκάστης, που του είχαν επιβληθεί με την με αρ. 45270/2011 απόφαση του Μονομελούς Πλημελειοδικείου Αθηνών. Ωστόσο, όπως, προκύπτει από την με αρ. 1095/18-9-2023 διάταξη του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Αθηνών ήρθη η τριετής αναστολή της εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης των δύο (2) ετών, που επιβλήθηκε στον αιτούντα, με την με αρ. 56119/7-10-2011 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, επειδή ο ανωτέρω εντός του χρόνου της αναστολής καταδικάστηκε με την με αρ. 38911/2012 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, για το αδίκημα της απρόκλητης επικίνδυνης σωματικής βλάβης και της απρόκλητης φθοράς ξένης ιδιοκτησίας, που έλαβαν χώρα στις 8-8-2012.

Συνακόλουθα και σύμφωνα με τα όσα εκτέθηκαν παραπάνω η ως άνω επιβληθείσα με την με αρ. 56119/2011 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών δεν μπορούσε να προσμετρηθεί αφού θα εκτιθεί αθροιστικά και μετά την εκτέλεση της ποινής που επιβλήθηκε με την προαναφερόμενη με αρ. 38911/2012 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.

Περαιτέρω με την με αρ. 1094/18-9-2023 διάταξη του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Αθηνών ήρθη η τριετής αναστολή της εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης των οκτώ (8) μηνών, που επιβλήθηκε στον αιτούντα, με την με αρ. 45270/24-3-2011 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, επειδή ο ανωτέρω εντός του χρόνου της αναστολής καταδικάστηκε με την προαναφερθείσα 56119/7-10-2011 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, για το αδίκημα της αντίστασης, που έλαβε χώρα στις 30-9-2011.

Συνακόλουθα και σύμφωνα με τα όσα εκτέθηκαν παραπάνω και η ως άνω επιβληθείσα με την με αρ. 45270/24-3-2011 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, ποινή φυλάκισης των οκτώ(8) μηνών, δεν μπορούσε να προσμετρηθεί αφού θα εκτιθεί αθροιστικά και μετά την εκτέλεση της ποινής που επιβλήθηκε με την προαναφερόμενη με αρ. 56119/2011 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, ενώ με την με αρ. 1093/2023 διάταξη του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, οι επιβληθείσες δυνάμει της ιδίας ανωτέρω αποφάσεως του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών με αριθμ. 45270/2011, ποινές φυλάκισης των δύο (2) μηνών για το αδίκημα της εξύβρισης και δύο (2) μηνών για το αδίκημα της απειλής, τέθηκαν στο αρχείο κατ'αρθρο 9 του ν. 4411/2016, λόγω της υφ'ορο παραγραφής τους και ως εκ τούτου δεν μπορούσαν να προσμετρηθούν.

Επομένως το Εφετείο που προέβη στον καθορισμό συνολικής ποινής, συνεπιμετρώντας τις ανωτέρω: α)με αριθμ 56119/2011 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών και β) με αρ. 45270/2011 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, αφενός εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων , 94, 97, 102 του ΠΚ και 551 παρ. 1 του ΚΠοινΔ, αφετέρου δε υπερέβη την εξουσία του, δεδομένου ότι οι επιβληθείσες και με τις δύο ανωτέρω αποφάσεις και κατά το μέρος που παρέμεινε ενεργής η δεύτερη εξ αυτών, δεν συγχωνεύονται αλλά εκτίονται αθροιστικά ενώ δεν τίθεται επίσης θέμα συγχώνευσης για τις δύο εκ των τριών ποινών της με αρ. 45270/2011 απόφασης του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών λόγω της υφ'όρο παραγραφή τους.

Συνακόλουθα ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε` και Θ' του ΚΠοινΔ προβαλλόμενος λόγος αναίρεσης είναι βάσιμος και πρέπει κατά παραδοχή αυτού να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη με αριθμ. ΑΑΜ 3234/2023 απόφαση του Αυτόφωρου Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Όμως δεν θα παραπεμφθεί η υπόθεση στο Δικαστήριο που δίκασε, αλλά κατ'εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 518 παρ.1 του ΚΠΔ, το δικαστήριο τούτο θα κρατήσει την υπόθεση και εφαρμόζοντας τις σωστές ποινικές διατάξεις θα απορρίψει την από 31-10-2023 αίτηση καθορισμού συνολικής ποινής, του ως άνω A.

D. ή D. του D., κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ TOYΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την με αριθμ. ΑΑΜ3244/2023 απόφαση του Αυτόφωρου Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.

Κρατεί αυτό την υπόθεση.

Απορρίπτει την από 31-10-2023 αίτηση του A. D. ή D. του D., ήδη κρατουμένου στο Αγροτικό Κατάστημα κράτησης Τίρυνθας, περί καθορισμού συνολικής ποινής με βάση τις παρακάτω αποφάσεις:

1)την με αριθμ. ΤΠΑ 56119/2011 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με την οποία του είχε επιβληθεί ποινή φυλάκισης δύο (2) ετών.

2) την με αριθ. 3537/2019 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με την οποία του επιβλήθηκε συνολική ποινή φυλάκισης δέκα έξι (16) μηνών. και 3)την με αρ. 45270/2011 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με την οποία του επιβλήθηκε συνολική ποινή φυλάκισης δέκα (10) μηνών.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Μαΐου 2024.

Και Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 27 Ιουνίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ