Bank appeal dismissed; appeal against appeal remanded due to failure to consider all arguments.

Απόφαση 780 / 2022 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 780/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευστάθιο Νίκα, Μαρία Βάρκα, Άννα Αγγελάτου - Βασιλείου και Αθανάσιο Τσουλό, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Δεκεμβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, καθολικής διαδόχου της τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "...", η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αντώνιο Χονδρόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Χ. Γ. του Ε., 2) Μ. Β. του Δ., συζ. Χ. Γ., 3) Ε. Γ. του Ι., κατοίκων ..., 4) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα και 5) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-1-2013 αίτηση των ήδη 1ου, 2ης και 3ου των αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Γιαννιτσών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 7/2016 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 104/2018 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γιαννιτσών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 19-5-2020 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Αθανάσιο Τσουλό, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την υπό κρίση από 19.5.2020 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η εκδοθείσα κατά την διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας (άρθρα 739 έως 741 επ. του Κ.Πολ.Δικ., σε συνδυασμό με άρθρο 15 του Ν. 3869/2010 "ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων"), υπ` αριθμ. 104/2018 απόφαση του, ως Εφετείου, δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Γιαννιτσών, ερήμην της τέταρτης των ήδη αναιρεσιβλήτων "...".

Παρά, όμως, την ανωτέρω ερημοδικία, η προσβαλλομένη απόφαση είναι τελεσίδικη και η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης απευθύνεται παραδεκτά εναντίον αυτής, διότι, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 14 του Ν. 3869/2010, δεν υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας και, συνακολούθως, δεν μπορεί να γίνει λόγος για την αρχή της διαδοχικής άσκησης των ενδίκων μέσων, σύμφωνα με την οποία η ερήμην οριστική απόφαση του εφετείου υπόκειται σε αναίρεση μόνον αφότου έπαυσε να υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας (ΑΠ 153/2017).

Από τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες από την αναιρεσείουσα υπ` αριθμ. 5783Δ/23-7-2021, 5603Δ/21-5-2021, 5604Δ/21-5-2021, 11060Δ/10-5-2021 και 11057Δ/10-5-2021 εκθέσεις επιδόσεως των δικαστικών επιμελητών στα Εφετεία Θεσσαλονίκης και Πειραιώς, Αθηνών Ε. Κ. και Ν. Κ., αντίστοιχα, προκύπτει ότι ακριβή επικυρωμένα αντίγραφα της υπό κρίση από 19.5.2020 αίτησης για αναίρεση της προαναφερόμενης απόφασης του, ως Εφετείου, δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Γιαννιτσών, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την προκείμενη δικάσιμο επιδόθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα από την αναιρεσείουσα, η οποία επισπεύδει την συζήτηση, στους αναιρεσίβλητους.

Όλοι όμως οι αναιρεσίβλητοι, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, δεν εμφανίστηκαν, ούτε έλαβαν μέρος με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο στην συζήτηση αυτή, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε με την σειρά της από το οικείο πινάκιο.

Συνεπώς, παρά την απουσία τους, το Δικαστήριο πρέπει να προχωρήσει στην συζήτηση της υπόθεσης (άρθρο 576 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ.).

Η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης έχει ασκηθεί, συμφώνως και με τα προεκτεθέντα, νομότυπα (άρθρα 552, 553 παρ. 1, 556, 558, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ. σε συνδ. 741 και 769 ΚΠολΔ) και εμπρόθεσμα (άρθρο 564 παρ. 3 ΚΠολΔ και 74 παρ. 1 του ν. 4690/2020), επισημαινόμενου περαιτέρω του ότι στη θέση της αρχικώς αναιρεσείουσας τραπεζικής εταιρείας, με την επωνυμία "..." υπεισήλθε ως καθολική διάδοχος της η ανώνυμη τραπεζική εταιρεία, με την επωνυμία "...", λόγω διασπάσεως της πρώτης με απόσχιση του κλάδου τραπεζικής δραστηριότητάς της και σύσταση της δεύτερης τραπεζικής εταιρείας (άρθρο 16 ν. 2515/1997 και άρθρα 57 παρ.

και 59-74 του ν. 4601/2019), καθώς και του ότι αποβιώσαντος του πρώτου των αναιρεσιβλήτων Χ. Γ. την 20/2/2020 (ως προκύπτει από την σχετική ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιαρχείου Πέλλας), δηλ. προ της κατάθεσης της αναίρεσης που έλαβε χώρα την 26/5/2020, και δεδομένου ότι εξ ουδενός στοιχείου προέκυψε ότι του γεγονότος αυτού τελούσε σε γνώση η αναιρεσείουσα, χωρεί πλέον νόμιμα η συζήτηση με την μοναδική εξ αδιαθέτου κληρονόμο του (ως προκύπτει από το υπ'αριθμ.../2020 πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών του Ληξιαρχείου Πέλλας και τα υπ'αριθμ. 2122 και 2123/2021 πιστοποιητικά του ειρηνοδικείου Γιαννιτσών) σύζυγό του Μ.

Β., στην θέση του, κατά της οποίας απαραδέκτως είχε στραφεί αρχικά η αίτηση, δεδομένου ότι δεν ήταν διάδικος στη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ τουναντίον παραδεκτά στράφηκε η αίτηση σύμφωνα με τα άρθρα 769 και 762 ΚΠολΔ κατά την προκείμενη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας κατά των διαδίκων της δίκης αυτής "..." και "..." (ΟλΑΠ 6/1999).

Κατά το άρθρο 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το Δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" κατά την έννοια της διατάξεως αυτής θεωρούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων οι οποίοι τείνουν στη θεμελίωση ή κατάλυση ασκηθέντος ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, είτε ως επιθετικού, είτε ως αμυντικού, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και οι λόγοι εφέσεως των οποίων η λήψη υπόψη και παραδοχή θα είχε ως συνέπεια την κατά το άρθρο 535 § 1 ΚΠολΔ εξαφάνιση της εκκαλουμένης αποφάσεως (ΑΠ 797/2013). Ο έλεγχος της βασιμότητας του λόγου αυτού αναιρέσεως πραγματώνεται με την κατά το άρθρο 561 § 2 ΚΠολΔ επιτρεπτή αναιρετικώς επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων (ΑΠ 1374/2013). Με τον μοναδικό λόγο της αναίρεσης παραπονείται η αναιρεσείουσα διότι το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν και είχαν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Ειδικότερα δε ότι ουδόλως έλαβε υπόψη τους προβληθέντες με την έφεσή της λόγους.

Στη προκείμενη περίπτωση από την επιτρεπτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτουν τα ακόλουθα: Οι τρεις πρώτοι των αναιρεσιβλήτων με την από 9/1/ 2013 και με αρ. κατ. 15/ 2013 αίτησή τους, ενώπιον του Ειρηνοδικείου Γιαννιτσών, κατά της δικαιοπαρόχου της αναιρεσείουσας και των λοιπών δύο αναιρεσίβλητων, ζήτησαν την ρύθμιση των οφειλών τους και την εξαίρεση από την εκποίηση της κύριας κατοικίας τους, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3869/2010 "περί υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων".

Με την υπ'αριθμ. 7/2016 απόφασή του το ανωτέρω Ειρηνοδικείο απέρριψε την αίτηση ως προς τον πρώτο αιτούντα, κρίνοντας ότι είχε πτωχευτική ικανότητα, και την έκανε δεκτή ως προς τους άλλους δύο και, όσον αφορά ειδικότερα τον τρίτο, περιόρισε την απαίτηση της δικαιοπαρόχου της αναιρεσείουσας εναντίον του κατά 95% στο ποσό των 1.536,48 € (48 x 32,01) από το οφειλόμενο ποσό των 31.927,33 €.

Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκαν εφέσεις ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γιαννιτσών τόσον από την δικαιοπάροχο της αναιρεσείουσας (με αρ. κατ. 3/23.11.2016), παραπονούμενη για τους διαλαμβανόμενους λόγους (αοριστία της αίτησης, κακή εκτίμηση των αποδείξεων περί την συνδρομή των προυποθέσεων για υπαγωγή στη ρύθμιση οφειλών του ν. 3869/2010) για την αποδοχή της αίτησης του τρίτου αιτούντος αναιρεσιβλήτου, όσον και από τον πρώτο αναιρεσίβλητο (με αρ.

κατ. 2/21.7.16) παραπονούμενο για την απόρριψη της δικής του αίτησης, για τους αναφερόμενους λόγους. Τις εφέσεις αυτές το ως εφετείο δικάσαν ως άνω Δικαστήριο συνεκδίκασε και με την υπ'αριθμ. 104/2018 απόφασή του απέρριψε κρίνοντας τα εξής: "Κατόπιν των ανωτέρω καθίσταται σαφές ότι ο εκκαλών δεν μπορεί να υπαχθεί στις ρυθμίσεις του Ν. 3869/2010, λόγω της πτωχευτικής του ικανότητας και άρα η υποβληθείσα κατ' άρθρο 4 παρ. 1 του Ν. 3869/2010 αίτησή του περί δικαστικής ρύθμισης των οφειλών του πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη λόγω μη συνδρομής της ουσιαστικής προϋπόθεσης της έλλειψης πτωχευτικής ικανότητας, καθότι αυτός έχει την εμπορική ιδιότητα, όπως ορθότατα δέχθηκε και η εκκαλούμενη.

Ως εκ τούτου το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο ουδόλως έσφαλε στην κρίση του και στην εκτίμηση των αποδείξεων και η έφεση πρέπει ν' απορριφθεί ως κατ' ουσία αβάσιμη. Μετά ταύτα και κατόπιν της απόρριψης της έφεσης του εκκαλούντα, πρέπει να απορριφθεί και η έφεση της εκκαλούσας ως άνευ αντικειμένου, καθώς βάλει μόνον κατά αυτού".

Όμως, όπως προκύπτει από την απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου και την κατ'αυτής έφεση της δικαιοπαρόχου της αναιρεσείουσας, αυτή δεν στρέφονταν κατά του πρώτου αναιρεσίβλητου, του οποίου άλλωστε το αίτημα υπαγωγής στο ν. 3869/ 2010 είχε απορριφθεί πρωτοδίκως, αλλά κατά του τρίτου αναιρεσίβλητου, του οποίου το ίδιο αίτημα είχε γίνει δεκτό. Επομένως και αντίθετα με την κρίση του δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου, η εν λόγω έφεση δεν στερούνταν αντικειμένου μετά την τελεσίδικη απόρριψη της έφεσης του πρώτου αναιρεσίβλητου (πρώτου αιτούντος). Κρίνοντας έτσι λοιπόν το ως Εφετείο δικάσαν ως άνω Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν και είχαν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα δεν έλαβε υπόψη όλους τους προβληθέντες με την έφεση της αναιρεσείουσας λόγους.

Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος της που απέρριψε την από 17/11/2016 και με αρ. κατ. 3/2016 έφεση της δικαιοπαρόχου της αναιρεσείουσας και να παραπεμφθεί η υπόθεση ως προς το μέρος της αυτό για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε την υπόθεση (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Τέλος πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα σ'αυτή (άρθρο 495 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δικ., όπως ισχύει και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015, που ισχύει, κατ` άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ. 2 αυτού, για τα κατατιθέμενα, από 1-1-2016, ένδικα μέσα), χωρίς να περιληφθεί διάταξη για δικαστικά έξοδα, κατά το άρθρο 746 του Κ.Πολ.Δικ., έστω και αν πρόκειται για υπόθεση που κρίνεται κατά τους κανόνες της εκουσίας δικαιοδοσίας (άρθρο 3 εδάφ. β` του ν. 3869/2010), γιατί η δικαστική διαδικασία του εν λόγω νόμου δεν επιτρέπει την εφαρμογή του άρθρου αυτού, καθώς επικρατεί η ειδικότερη ρύθμιση που προβλέπει το άρθρο 8 παρ. 6 εδάφ. β` του πιο πάνω ν. 3869/2010, κατά το οποίο "... Δικαστική δαπάνη δεν επιδικάζεται", που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη (ΑΠ 951/2015).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ'αριθμ. 104/2018 απόφαση του δικάσαντος ως Εφετείου Μονομελούς Πρωτοδικείου Γιαννιτσών κατά το μέρος της που απέρριψε την από 17/11/2016 και με αρ. κατ. 3/2016 έφεση της δικαιοπαρόχου της αναιρεσείουσας.

Παραπέμπει την υπόθεση ως προς το μέρος της αυτό για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλο Δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε την υπόθεση.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στην αναιρεσείουσα.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Ιανουαρίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 10 Μαΐου 2022.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ