Appeal dismissed due to lack of standing; insurer's legal identity mismatch requires retrial of representation validity.

Απόφαση 723 / 2017 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 723/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεράσιμο Φουρλάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Πέππα, Γεώργιο Λέκκα, Πηνελόπη Ζωντανού και Αγγελική Τζαβάρα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 16 Νοεμβρίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1) Ά. Β. του Μ., χήρας Α. Κ., 2) Ν. Κ. του Α., 3) Σ. Κ. του Α., κατοίκων ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Παντελίδη και κατέθεσαν προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία "..." και τον διακριτικό τίτλο "..." όπως μετονομάστηκε η αρχικά αναιρεσίβλητη Ανώνυμη Ασφαλιστική Εταιρεία με την επωνυμία "..." που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Πασσά με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7/4/2009 αγωγή των ήδη αναιρεσειουσών, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 17777/2011 οριστική του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και 1227/2013 του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 12/11/2013 αίτησή τους και τους από 12/3/2015 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αγγελική Τζαβάρα ανέγνωσε την από 6/11/2015 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειουσών ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με το άρθρο 62 ΚΠολΔ, όποιος έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, έχει και την ικανότητα να είναι διάδικος. Κατά δε το άρθρο 61 ΑΚ, ένωση προσώπων μπορεί να αποκτήσει προσωπικότητα και να καταστεί νομικό πρόσωπο, αν τηρηθούν οι όροι, που αναγράφει ο νόμος. Ειδικότερα, προκειμένου περί ανώνυμης εταιρείας, σύμφωνα με την παρ. 10 του άρθρου 7β’ του ν. 2190/1920, η εταιρεία αποκτά νομική προσωπικότητα με την καταχώρηση στο οικείο μητρώο ανωνύμων εταιρειών της διοικητικής απόφασης για τη σύσταση της εταιρείας και την έγκριση του καταστατικού της, παύει δε να υπάρχει με την καθ’ οιονδήποτε νόμιμο τρόπο λύση της.

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 73 ΚΠολΔ, το δικαστήριο εξετάζει και αυτεπαγγέλτως, αν συντρέχει η κατά το άνω άρθρο 62 ΚΠολΔ προϋπόθεση, ενόψει και της διάταξης του άρθρου 313 στοιχ. δ’ του ίδιου κώδικα, κατά την οποία μπορεί να επιδιωχθεί με αγωγή ή ένσταση η αναγνώριση της ανυπαρξίας μιας δικαστικής απόφασης, αν εκδόθηκε σε δίκη που είχε διεξαχθεί κατά ανύπαρκτου φυσικού ή νομικού προσώπου.

Κατά δε το άρθρο 558 ΚΠολΔ, η αναίρεση απευθύνεται εναντίον εκείνων, οι οποίοι ήσαν διάδικοι στη δίκη, κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση ή των καθολικών διαδόχων τους ή των κληροδόχων τους. Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται, ότι είναι απαράδεκτη η αίτηση αναιρέσεως, που απευθύνεται κατά νομικού προσώπου, στα δικαιώματα και στις υποχρεώσεις του οποίου υπεισήλθε πλέον αυτοδικαίως εκ του νόμου άλλο νομικό πρόσωπο (ΑΠ 486/2012, ΑΠ 512/2011, ΑΠ 1755/2002).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 104 του ΚΠολΔ, για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα, (η οποία, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 96 του ίδιου κώδικα, κατά τη διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου, δίνεται μόνο με συμβολαιογραφική πράξη ή με προφορική δήλωση, που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση), η έλλειψη δε αυτής, καθώς και η υπέρβασή της, εξετάζεται από το δικαστήριο αυτεπαγγέλτως, σε κάθε στάση της δίκης.

Τέλος, κατά το άρθρο 254 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση (άρθρο 573 παρ. 1 ΚΠολΔ), το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο, η οποία έχει κηρυχθεί περατωμένη, όταν κατά τη μελέτη της υπόθεσης ή τη διάσκεψη, παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία, που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση.

Η παρεχόμενη δε από την ανωτέρω διάταξη εξουσία, περιλαμβάνει και το δικαίωμα του δικαστηρίου να διατάξει, εκτός άλλων, την επανάληψη, όταν διαπιστώνει, μετά το πέρας της συζήτησης κατά τη μελέτη της υποθέσεως ή τη διάσκεψη, κενά ή αμφίβολα σημεία, που σχετίζονται με το παραδεκτό της αίτησης αναίρεσης, καθώς και με την πληρεξουσιότητα για εκπροσώπηση διαδίκου (Α.Π. 1113/2002, Α.Π. 235/2003).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή, κατ’ άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης προκύπτουν τα ακόλουθα: Οι αναιρεσείουσες με την από 7-4-2009, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, αγωγή τους κατά της εδρεύουσας στην ... ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...", ζήτησαν, μετά την επέλευση του καλυπτόμενου ασφαλιστικού κινδύνου στις 6-3-2006, με το θάνατο του ασφαλισμένου στην εναγόμενη συζύγου της πρώτης και πατέρα των λοιπών Α.

Κ., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του τελευταίου, αφού αναγνωριστεί η ακυρότητα της από 30-5-2006 καταγγελίας της επίδικης σύμβασης ασφάλισης από την εναγομένη, να υποχρεωθεί η τελευταία να καταβάλλει τα αναφερόμενα χρηματικά ποσά, για τους επικαλούμενους σε αυτή λόγους. Κατά τη συζήτηση της αγωγής στην ορισθείσα δικάσιμο της 16-12-2009, ο πληρεξούσιος δικηγόρος της εναγομένης εταιρείας Δημήτριος Πετράς δήλωσε την τροποποίηση της επωνυμίας της από ""...

Εταιρία Ζωής" σε "...", εκδόθηκε δε επί αυτής η υπ’ αριθμ. 14435/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, το οποίο, αφού κήρυξε εαυτό καθύλην αναρμόδιο, παρέπεμψε την υπόθεση στο καθ’ ύλην αρμόδιο Δικαστήριο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Οι ενάγουσες με την από 28-5-2010 κλήση τους ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης έφεραν την υπόθεση προς συζήτηση στη δικάσιμο της 18-1-2011, κατά την οποία, σύμφωνα με τα σχετικά πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου, παραστάθηκε ως καθ’ ης η κλήση - εναγομένη η εδρεύουσα στην ...

ανώνυμη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "... Εταιρεία Ζωής", λόγω της συγχώνευσης δι’ απορροφήσεως της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας "...", όπως είχε τροποποιηθεί η επωνυμία της από "... Εταιρεία Ζωής", εκπροσωπούμενη από το δικηγόρο Δημήτριο Πετρά και εκδόθηκε επί αυτής η υπ’ αριθμ. 17777/2011 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, που απέρριψε την αγωγή τους.

Την ανωτέρω απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης προσέβαλαν οι ενάγουσες με την από 2-11-2011 έφεσή τους, την οποία απηύθυναν εναντίον της εδρεύουσας στην ... ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "...", όπως αναφερόταν, ως εναγομένη στην εκκαλούμενη υπ’ αριθμ. 17777/2011 απόφαση. Η ανωτέρω έφεσή τους εκδικάστηκε στην ορισθείσα δικάσιμο της 12-4-2013, με την παράσταση της εκπροσωπούμενης από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Πετρά, εφεσίβλητης εναγομένης ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...", υπό την οποία η τελευταία κατέθεσε ενώπιον του ως άνω Δικαστηρίου και τις από 10-4-2013 έγγραφες προτάσεις της, εκδόθηκε δε επί αυτής, αντιμωλία των διαδίκων, η υπ’ αριθμ. 1227/2013 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, που απέρριψε την από 2-11-2011 έφεσή τους κατ’ ουσία.

‘ Ηδη με την υπό κρίση από 12-11-2013 αίτησή τους και το δικόγραφο των από 12-3-2015 πρόσθετων λόγων αυτής, οι ενάγουσες ζητούν την αναίρεση της προαναφερόμενης απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης, απευθύνοντας τα αντίστοιχα δικόγραφά τους, όπως και την έφεσή τους, κατά της εδρεύουσας στην ... ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...", ως αναιρεσίβλητης.

‘ Οπως δε προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, ως αναιρεσίβλητη, στην προκείμενη δίκη, παραστάθηκε η ανώνυμη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "... Ασφαλιστική Εταιρεία Ζωής" και το διακριτικό τίτλο "...", όπως μετονομάστηκε η αρχικά αναιρεσίβλητη ανώνυμη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "...", η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Πασσά και κατέθεσε προτάσεις.

Ο παριστάμενος ως πληρεξούσιος δικηγόρος της εμφανισθείσας ως αναιρεσίβλητης εταιρίας, για τη νομιμοποίησή του, προσκομίζει σε επίσημο αντίγραφο το υπ’ αριθμ. ...11-2015 πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου Αθηνών, Ι. Χ. του Δ.. Από το περιεχόμενο του εν λόγω πληρεξουσίου προκύπτει ότι ενώπιον της προαναφερόμενης συμβολαιογράφου εμφανίστηκε ο Λ.

Μ. (L. M.) Γ. Ο. (G. O.) ως εκπρόσωπος (Πρόεδρος του Δ.Σ. και Διευθύνων Σύμβουλος) της εδρεύουσας στην ... ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... Ασφαλιστική Εταιρία Ζωής" και το διακριτικό τίτλο "...", πρώην "... Εταιρία Ζωής", (πρώην "... Ελληνική Ανώνυμη Ασφαλιστική Εταιρία Ζωής"), που προέρχεται από μετατροπή, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 2166/1993, του εγκατεστημένου στην Ελλάδα υποκαταστήματος της ολλανδικής ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "..." ("..."), σε ανώνυμη εταιρεία, η οποία έγινε με το υπ’ αριθμ. .../1996 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Φ.

Φ. - Ψ., όπως ήδη ισχύει μετά τις αναφερόμενες τροποποιήσεις του και δήλωσε ότι διορίζει, μεταξύ άλλων, ειδικό πληρεξούσιο, αντιπρόσωπο και αντίκλητο της ως άνω εταιρείας "... Ασφαλιστική Εταιρεία Ζωής", τον παριστάμενο δικηγόρο Αθηνών Δημήτριο Πασσά του Σπυρίδωνος, στον οποίο χορηγεί την ειδική εντολή, την πληρεξουσιότητα και το δικαίωμα, όπως, αντί αυτής και για λογαριασμό της, α) εμφανιστεί ενώπιον του Α1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου κατά τη δικάσιμο της 16-11-2015 (αριθμός ...) και αντικρούσει την από 12-11-2013 με αριθμ.

…2013 αίτηση αναίρεσης, καθώς και τους από 12-3-2015 πρόσθετους λόγους αναίρεσης, με αριθμ. κατάθεσης …2015 των ‘ Α. Β., Ν. Κ. και Σ. Κ. κατά της εντολέως εταιρείας για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 1227/2013 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης και β) καταθέτει υπομνήματα, καθώς και οποιαδήποτε άλλα έγγραφα για την ολοκλήρωση της διαδικασίας.

Ο πληρεξούσιος δε αυτός, με τις υπογραφόμενες από τον ίδιο προτάσεις, που υπέβαλε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, εμφανίζει ως αναιρεσίβλητη την ανώνυμη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "... Ασφαλιστική Εταιρεία Ζωής" και το διακριτικό τίτλο "...", (όπως μετονομάστηκε η "... Εταιρεία Ζωής", σύμφωνα με την υπ’ αριθμ.

πρωτ. .../31-3-2015 Ανακοίνωση Καταχώρησης στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο), χωρίς οποιαδήποτε αναφορά στη σχέση της συγκεκριμένης εταιρείας με την αναιρεσίβλητη "... Ασφαλίσεων Ζωής". Ενόψει όλων αυτών, κυρίως δε του ότι η αναιρεσίβλητη, στα μεν προαναφερόμενα δικόγραφα της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και των πρόσθετων αυτής λόγων, ρητώς μνημονεύεται ως ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "...

Ασφαλίσεων Ζωής", ενώ στο προσκομιζόμενο πληρεξούσιο, το νομικό πρόσωπο που παρέχει την πληρεξουσιότητα, αναφέρεται ως ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "... Ασφαλιστική Εταιρεία Ζωής",πρώην "... Εταιρία Ζωής", πρώην "... Ελληνική Ανώνυμη Ασφαλιστική Εταιρία Ζωής", που προέρχεται από μετατροπή του εγκατεστημένου στην Ελλάδα υποκαταστήματος της προαναφερόμενης Ολλανδικής ασφαλιστικής εταιρείας σε ανώνυμη εταιρεία, η πληρεξουσιότητα του παριστάμενου δικηγόρου δεν είναι δεδομένη, αφού δεν προκύπτει ότι το δεύτερο νομικό πρόσωπο, ήτοι αυτό που έδωσε την πληρεξουσιότητα στον παριστάμενο δικηγόρο, ταυτίζεται νομικώς με την πρώτη ανώνυμη εταιρεία (αναιρεσίβλητη) ή τη διαδέχθηκε και σε κάθε περίπτωση, το πρόσωπο που έδωσε την πληρεξουσιότητα στον παριστάμενο δικηγόρο της εμφανιζόμενης στο ακροατήριο ως αναιρεσίβλητης, δεν προκύπτει ότι συμπίπτει με το νομικό πρόσωπο της τελευταίας.

Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, το Δικαστήριο κρίνει αναγκαίο να διατάξει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο, προς παροχή σχετικών επεξηγήσεων περί των ως άνω αμφίβολων σημείων, που αφορούν την ταυτότητα της αναιρεσίβλητης εταιρείας, την προσήκουσα ή μη παράστασή της, καθώς και τη δοθείσα στον παριστάμενο δικηγόρο της πληρεξουσιότητα, σύμφωνα με το άρθρο 254 ΚΠολΔ, προσκομιστεί δε επιπλέον κατά τη συζήτηση αυτή και το καταστατικό της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριό του, προκειμένου, κατά την νέα οριζόμενη δικάσιμο, να διενεργηθούν τα αναφερόμενα στο σκεπτικό.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 6 Ιουνίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 8 Μαΐου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ